Την Ολομέλεια του ΣτΕ απασχόλησε το σύνολο του νομοθετικού πλαισίου που ξεκινάει από τον παλαιό ΓΟΚ, την έκδοση του ΝΟΚ (νόμος 4067/2012) και των αποφάσεων του ΣτΕ.
Αναλυτικότερα, το ΣτΕ το απασχόλησαν οι νομοθετικές τροποποιήσεις που έγιναν με το άρθρο 132 του νόμου 5106/2024 (επείγουσες ειδικότερες περιβαλλοντικές και άλλες ρυθμίσεις), το άρθρο 41 του νόμου 5167/2024 (μεταβατικές διατάξεις για τον ΝΟΚ) και τα άρθρα 66-71 του νόμου 5197/2025 (πολεοδομικές διατάξεις - τροποποίηση ΝΟΚ), αλλά και το Προεδρικό Διάταγμα 94/2025, για «τον καθορισμό διαδικασίας έγκρισης Ειδικού Σχεδίου Περιβαλλοντικού Ισοδυνάμου Αναβάθμισης Πόλεων για την αντιστάθμιση της χρήσης κινήτρων του ΝΟΚ και άλλων λεπτομερειών για την υλοποίηση οικοδομικών αδειών», που εκδόθηκε μετά τις αποφάσεις της Ολομέλειας του ΣτΕ (146-149/2025).
Κατά την ακροαματική διαδικασία στην Ολομέλεια του ΣτΕ, με πρόεδρο τον Μιχάλη Πικραμένο και εισηγητές του συμβούλους Επικρατείας Δημήτρη Βασιλειάδη και Κωνσταντίνο Καραλέκα, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπέβαλε αίτημα αναβολής της συζήτησης, το οποίο τελικά απορρίφθηκε.
Ειδικότερα, οι προσφεύγοντες, μέσω 6 δικηγόρων τους, υποστήριξαν ότι το νέο νομοθετικό πλαίσιο είναι αντίθετο σε πλειάδα συνταγματικών διατάξεων και παραβιάζει το δικαίωμα στην ιδιοκτησία, που προβλέπει η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, ενώ την ίδια στιγμή παραβιάζει την ευρωπαϊκή οδηγία 2001/42/ΕΚ λόγω μη διενέργειας Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για την αξιολόγηση και διαχείριση των επιπτώσεων στο περιβάλλον πριν από την έκδοσή του.
Παράλληλα, υποστήριξαν ότι το προσβαλλόμενο ΠΔ είναι αντίθετο στα άρθρα 2, 4, 24, 25 και 106 του Συντάγματος, γιατί οι ρυθμίσεις του «δεν επιδιώκουν πράγματι δημόσιο σκοπό, αλλά προεχόντως τη θεραπεία ιδιωτικών συμφερόντων εις βάρος του οικιστικού περιβάλλοντος και του δικαιώματος δικαστικής προστασίας επί βλάβη και του συνταγματικού δικαιώματος της ιδιοκτησίας και του δικαιώματος δικαστικής προστασίας, των νομιμοφρόνων πολιτών που έχουν προσφύγει στο ΣτΕ».
Από την πλευρά του, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αντέκρουσε τους ισχυρισμούς των προσφευγόντων, υποστηρίζοντας ότι οι λόγοι ακυρώσεως που προβάλλουν, είναι απαράδεκτοι και άνευ εννόμου συμφέροντος, ενώ είναι αβάσιμος ο ισχυρισμός τους ότι προσβάλλεται ο συνταγματικά προστατευόμενος πυρήνας του δικαιώματος της ιδιοκτησίας, αλλά ούτε θίγεται η συνταγματική αρχή της αναλογικότητας.
Ακόμη, το υπουργείο επισήμανε ότι το προσβαλλόμενο ΠΔ δεν είναι αντίθετο στο άρθρο 24 του Συντάγματος, καθώς «δεν θεσπίζει νέους όρους δόμησης, δεν μεταβάλλει συντελεστές, δεν καθορίζει χρήσεις γης, ούτε εγκρίνεται κάποιο σχέδιο πόλεως, αντίθετα κινείται αποκλειστικά στο πλαίσιο της νομοθετικής εξουσιοδότησης του άρθρου 69 του νόμου 5197/2025 και εξειδικεύει τον μηχανισμό του περιβαλλοντικού ισοδυνάμου, δηλαδή ένα χρηματοδοτικό και αντισταθμιστικό μηχανισμό περιβαλλοντικής αναβάθμισης, βελτίωσης των όρων διαβίωσης των κατοίκων, ενίσχυσης της αστικής βιωσιμότητας και αποκατάστασης της περιβαλλοντικής ισορροπίας, ο οποίος εδράζεται στο Ειδικό Σχέδιο Περιβαλλοντικού Ισοδυνάμου Αναβάθμισης Πόλεων».
Στο ΣτΕ έχουν προσφύγει οι Δήμοι Αλίμου, Κηφισιάς, Φιλοθέης-Ψυχικού, Αμαρουσίου, Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, Σύλλογοι πολιτιστικοί, περιβαλλοντικοί κ.λπ., δεκάδες πολίτες της Αττικής, ενώ παρέμβαση υπέρ των προσφευγόντων έκαναν το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος και μια τεχνική εταιρεία.
Το δικαστήριο επιφυλάχθηκε να εκδώσει τις αποφάσεις του.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
