Το κλίμα το «ξεχάσαμε» ως Ευρώπη για να δώσουμε έμφαση στα… όπλα: από τις αμυντικές δαπάνες έως τις «δράσεις» θωράκισης έναντι της (νέας) ενεργειακής κρίσης που προκαλούν οι πολεμικές συρράξεις. Χωρίς επιπλέον κοινοτικό «χρήμα» και με επίκεντρο το δόγμα της δημοσιονομικής πειθαρχίας, το βάρος της λεγόμενης «πράσινης μετάβασης» μετακινήθηκε σε άλλες «προτεραιότητες».
Ενδεικτικό είναι το πως μοιράζεται τελικά το Ταμείο Ανάκαμψής. Ο απολογισμός θα γίνει σε λίγο καιρό, αλλά η εικόνα του τελικού προγραμματισμού των κονδυλίων της ΕΕ είναι ορατή.
Η «εντολή» των Βρυξελλών το 2021 (που φτιάχτηκε το εν λόγω πρόγραμμα) ήταν το 37% των πόρων να αφιερωθούν στην πράσινη μετάβαση (στην οποία εντάσσεται και η κλιματική δράση). Οι αριθμοί λοιπόν δείχνουν πως τα λεφτά πήγαν… αλλού και όχι στο κλίμα: μοιράστηκαν με επίκεντρο τη ντιρεκτίβα περί απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και γενικότερα περί ενεργειακής μετάβασης.
Τι περίσσεψε για το κλίμα; Με βάση τον προγραμματισμό που καταγράφει η Κομισιόν στο Recovery and Resilience Scoreboard η Ελλάδα δίνει το 14% των κονδυλίων για κλιματική μετάβαση, αναλογία η οποία και πάλι είναι πολύ υψηλή! Είναι υψηλή αν ληφθεί υπόψη πως διατίθεται μόνο 3% σε επίπεδο ΕΕ, με τη Γαλλία να προβλέπει μόνο το 1% των κονδυλίων για ανάλογες δράσεις και με την Ισπανία στο 3%...
Η Ευρώπη λοιπόν κλείνει τα μάτια στο πρόβλημα. Κάθε καλοκαίρι όμως – δυστυχώς – οι καταστροφικές φωτιές (και τα υπόλοιπα κλιματικά δεινά) θυμίζουν πως το πρόβλημα είναι εδώ και επιδεινώνεται.
Φέτος οι κλιματικές καταστροφές χτύπησαν πρώτα την Γαλλία και την Ισπανία, προκαλώντας αντιδράσεις που ξεπέρασαν μεν τα όρια των συνόρων, αλλά μένει να φανεί αν θα φέρουν κάποια αλλαγή στις Βρυξέλλες μετά τη θερινή ραστώνη.
Όσο για την Ελλάδα, βάλλεται και φέτος. Η έκθεση της χώρας σε κλιματικούς κινδύνους είναι μεγάλη και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει είναι πιο πολλά και λόγω της θέσης της, αλλά και γιατί υπάρχουν «βαρίδια»: τα δημοσιονομικά περιθώρια είναι πιο στενά και οι ανάγκες είναι πολύ μεγαλύτερες λόγω της αποεπένδυσης ή των αστοχιών δεκαετιών.
Οι ανάγκες δεν σχετίζονται μόνο με τα μέσα πυρόσβεσης αλλά με τις ευρύτερες συνθήκες και υποδομές. Μία μόνο ένδειξη των τελευταίων ημερών είναι οι δασικές φωτιές που ξεκινούν από ΧΥΤΑ. Αλήθεια πόσα κονδύλια ήταν διαθέσιμα επί πόσα έτη για τη διαχείριση απορριμμάτων και τι έγινε τελικά ανά την Ελλάδα; Πόσα ανάλογα κονδύλια έμειναν στο «ράφι» ή επαναδρομολογήθηκαν σε άλλες επενδύσεις χρόνια τώρα;
Είναι ευκαιρία τώρα που χαράσσεται το νέο 7ετές πακέτο (MFF) και που εξειδικεύεται το αμιγώς εθνικά χρηματοδοτούμενο ανάλογο πακέτο να αντιμετωπισθεί με τη σημασία που του αρμόζει αλλά και με πιο ολιστικό τρόπο το ζήτημα κλιματική κρίση. Ανάλογη (αναβαθμισμένη) σημασία είναι κρίσιμο να δοθεί από την πολιτεία, τους θεσμικούς φορείς, αλλά και από την επιχειρηματική κοινότητα και τους πολίτες, κατανοώντας και αναλαμβάνοντας το μερίδιο ευθύνης που τους αναλογεί.
