Η είδηση ότι οι χώρες του G7 εξετάζουν μια συντονισμένη αποδέσμευση περίπου 300-400 εκατ. βαρελιών από τα συνολικά 1,2 δισ. βαρέλια των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου τους, σε συνδυασμό με τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι ο πόλεμος στο Ιράν μπορεί να τελειώσει σύντομα, προσέφεραν κάποια ανακούφιση στις τιμές, που είχαν «σκαρφαλώσει» έως τα 120 δολάρια το βαρέλι.
Ωστόσο, αυτό είναι μια προσωρινή λύση με την οποία οι G7 κερδίζουν χρόνο, έως ότου ξεκαθαρίσει η εικόνα στα Στενά του Ορμούζ, η οποία στη συνέχεια μπορεί να έχει σοβαρές αρνητικές συνέπειες.
Διαβάστε ακόμα: Ο ΔΟΕ εισηγείται άνευ προηγουμένου αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων - Τηλεδιάσκεψη της G7
Όπως εξηγεί σε ανάλυσή της η UniCredit, τα στρατηγικά αποθέματα συνήθως απελευθερώνονται μέσω δημοπρασιών προς μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες και traders, οι οποίοι στη συνέχεια διοχετεύουν το πετρέλαιο στα διυλιστήρια. Τα αποθέματα αυτά αποτελούν έναν λιγότερο συμβατικό και λιγότερο αποτελεσματικό μηχανισμό απορρόφησης κραδασμών σε σχέση με την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, καθώς προέρχονται ουσιαστικά από την πλευρά της ζήτησης και όχι από την πλευρά της προσφοράς της αγοράς.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, περίπου 2,5 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως που διέρχονται από το Στενά του Ορμούζ και κατευθύνονται προς χώρες του ΟΟΣΑ. «Αν υποθέσουμε λοιπόν ότι οι κυβερνήσεις της G7 συμφωνήσουν να απελευθερώσουν 350 εκατ. βαρέλια, αυτή η ποσότητα θα ήταν αρκετή για να αντικαταστήσει τις χαμένες ροές πετρελαίου της Μέσης Ανατολής προς τις χώρες του ΟΟΣΑ για περίπου 140 ημέρες, δηλαδή πολύ περισσότερο από τις λίγες εβδομάδες που εκτιμάται ότι θα διαρκέσει ο πόλεμος στο βασικό σενάριο και που είχε υποσχεθεί στην αρχή των στρατιωτικών επιχειρήσεων ο πρόεδρος των ΗΠΑ» αναφέρoυν οι αναλυτές της UniCredit.
Αν μάλιστα απελευθερώνονταν όλα τα υπάρχοντα αποθέματα, οι ανεπτυγμένες οικονομίες θα μπορούσαν να αντέξουν χωρίς το πετρέλαιο που διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ για περισσότερο από έναν χρόνο, κι αυτό χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο εξισορροπητικός ρόλος που θα μπορούσαν να παίξουν και τα εμπορικά αποθέματα.
Η αρνητική πλευρά
«Αυτή είναι η θετική πλευρά της εικόνας. Ωστόσο, πρέπει να ληφθούν υπόψη και ορισμένες δυναμικές της αγοράς που καθιστούν την κατάσταση λιγότερο καθησυχαστική» σημειώνει η UniCredit και επισημαίνει ότι, αν και τα στρατηγικά αποθέματα μπορούν πράγματι να μετριάσουν διαταραχές στην προσφορά, πίσω από τα συνολικά μεγέθη κρύβονται σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των χωρών. Ορισμένα μέλη του ΟΟΣΑ διαθέτουν περιορισμένη κάλυψη αποθεμάτων, γεγονός που τα καθιστά πολύ πιο ευάλωτα απ’ ό,τι υποδηλώνουν οι συνολικοί αριθμοί. «Επιπλέον, ακόμη κι αν η φυσική προσφορά επαρκεί, οι οικονομίες του ΟΟΣΑ θα εξακολουθήσουν να επηρεάζονται από τις υψηλότερες διεθνείς τιμές πετρελαίου, οι οποίες καθορίζονται από τη δυναμική της παγκόσμιας αγοράς και όχι από τα εθνικά επίπεδα αποθεμάτων» σημειώνει η UniCredit.
Με άλλα λόγια, η χρήση των στρατηγικών αποθεμάτων μπορεί να προστατέψει την αγορά από πιθανές ελλείψεις, αλλά όχι από την άνοδο των διεθνών τιμών.
Πιο ευάλωτη η Ασία
Η εικόνα είναι ακόμη πιο δύσκολη για τις αναδυόμενες οικονομίες της Ασίας. Οι χώρες αυτές αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα υψηλή εξάρτηση από τις ροές πετρελαίου που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ και ανεπαρκή αποθεματική ικανότητα για να αντισταθμίσουν ένα παρατεταμένο σοκ στην προσφορά, σύμφωνα με τη UniCredit.
Ακόμη και η Κίνα, η οποία εισάγει περίπου 5,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως μέσω των Στενών του Ομρούζ, θα μπορούσε να αντικαταστήσει αυτή την ποσότητα για λιγότερο από τρεις μήνες και μόνο αν εξαντλούσε πλήρως τα στρατηγικά της αποθέματα.
Η οπτική των αγορών
Επιπλέον, η απομείωση των στρατηγικών αποθεμάτων έχει και αρνητικές συνέπειες. Από τη φύση τους δεν αποτελούν εργαλείο παρέμβασης στις τιμές, καθώς οι αγορές δεν βλέπουν θετικά την αντικατάσταση των ροών με αποθέματα. Επιπλέον, η χρήση στρατηγικών αποθεμάτων ενδέχεται να μην συγκρατήσει την άνοδο των τιμών, επειδή στέλνουν το μήνυμα ότι η κρίση είναι σοβαρή και οι αγοραστές μπορεί να συνεχίσουν να ανεβάζουν τις προσφορές τους για να εξασφαλίσουν οποιαδήποτε διαθέσιμη ποσότητα.
Μόλις τα αποθέματα πέσουν κάτω από ένα ορισμένο όριο, οι παράγοντες της αγοράς ενδέχεται να αντιληφθούν ότι η αγορά έχει γίνει ακόμα πιο ευάλωτη απέναντι σε μελλοντικά σοκ. Ως αποτέλεσμα, οι τιμές του πετρελαίου μπορεί να αυξηθούν εκ νέου, ακόμη κι αν οι άμεσες ανάγκες προσφοράς καλύπτονται, επειδή το σύστημα δεν διαθέτει πλέον επαρκές «μαξιλάρι» ασφαλείας. Σε εκείνο το σημείο, για την σταθεροποίηση των τιμών θα χρειαζόταν αύξηση της παραγωγής και όχι περαιτέρω απελευθέρωση αποθεμάτων.
«Ο μηχανισμός αυτός είναι ανάλογος με την εξάντληση των συναλλαγματικών αποθεμάτων σε μια νομισματική κρίση. Όταν διαβρωθεί η εμπιστοσύνη στα εναπομείναντα αποθέματα, η σταθεροποίηση γίνεται αδύνατη χωρίς νέες εισροές κεφαλαίων» σχολιάζουν οι αναλυτές της UniCredit. Και καταλήγουν, λέγοντας ότι η χρήση των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου πρέπει να θεωρείται εργαλείο βραχυπρόθεσμης σταθεροποίησης και όχι μακροπρόθεσμη λύση.
