Από όλο και περισσότερα χείλη ακούγονται οι προειδοποιήσεις πως ένας λάθος χειρισμός της μεταναστευτικής κρίσης θα μπορούσε να σημάνει το τέλος των ταξιδιών χωρίς βίζα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ειδικά από τη στιγμή που η Σλοβενία δήλωσε πως θα βαδίσει στη λογική της Ουγγαρίας, περιφράσσοντας τα σύνορά της σε περίπτωση που η Ε.Ε. αποτύχει να βοηθήσει το μέλλον προδιαγράφεται αβέβαια και οι ανησυχίες εντείνονται.

Από πλευράς του, ο Σλοβένος υπουργός Εξωτερικών, Karl Erjavec, δήλωσε ότι το κράτος του θα «λάβει όλα τα μέτρα» για να διασφαλίσει την ασφάλεια των πολιτών και των μεταναστών της, εάν η κατάσταση επιδεινωθεί και η συμφωνία που επιτεύχθηκε την Κυριακή στις Βρυξέλλες, δεν υλοποιηθεί.

Την ανάγκη προστασίας των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαικής Ένωσης υπογράμμισε σε δηλώσεις του και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Donald Tusk, σε δηλώσεις του, ενώ επανέλαβε την προειδοποίηση του ιταλού υπουργού Εξωτερικών, Paolo Gentiloni. Σύμφωνα με τα όσα δήλωσε τη Δευτέρα ο Gentiloni, μια από τις θεμελιώδεις αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ελεύθερη διακίνηση αγαθών και ανθρώπων, εντός των κρατών μελών της βρίσκεται πλέον σε άμεσο κίνδυνο.

Ο οικονομικός αντίκτυπος της ενδεχόμενης κατάργησής της θα ήταν σίγουρα μεγάλος, δεδομένου ότι τα κρατη μέλη θα έπαυαν να επωφελούνται από τις επενδύσεις των επιχειρήσεων αλλά και από την χρηματοδότηση της περιφερειακής και κοινωνικής τους ανάπτυξης από πόρους της ΕΕ. Ειδικά σε χώρες που βρίσκονται σε υφεσιακό καθεστώς το πλήγμα θα ήταν μεγαλύτερο αφού ένα τέτοιο σενάριο θα καταργούσε την απρόσκοπτη παροχή υπηρεσιών σε προσωρινή ή και μόνιμη βάση, εντός της κοινής αγοράς, ενώ θα επιβάρυνε εισαγωγές, εξαγωγές ακόμα και εργασιακές συνθήκες.

«Η πρόκληση της αποτελεσματικής αντιμετώπισης της μεταναστευτικής κρίσης με την οποία έχουμε έρθει αντιμέτωποι τον τελευταίο καιρό, θα μπορούσε να αλλάξει την Ευρωπαϊκή Ένωση που έχουμε οικοδομήσει μέχρι σήμερα» συμπλήρωσε ο κ. Tusk στους νομοθέτες της Ε.Ε. και προσέθεσε πως «υπάρχει κίνδυνος να δημιουργήσει τεκτονικές αλλαγές στο ευρωπαϊκό πολιτικό τοπίο, και σίγουρα αυτές οι αλλαγές δεν θα είναι προς το καλύτερο».

Οι ηγέτες 11 ευρωπαικών και βαλκανικών χωρών - της Αλβανίας, της Αυστρίας, της Βουλγαρίας, της Κροατίας, της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, της Γερμανίας, της Ελλάδας, της Ουγγαρίας, της Ρουμανίας, της Σερβίας και της Σλοβενίας - που συναντήθηκαν στη μίνι σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες για το προσφυγικό συμφώνησαν στο σχέδιο των 17 σημείων σύμφωνα με το οποίο προσφέρονται βραχυπρόθεσμες λύσεις  για τα 1.000.000 και πλέον των μεταναστών που αναμένεται να εισέλθουν στην Ε.Ε. μέσα στο 2015.

Η συμφωνία περιλαμβάνει την αποστολή περίπου 400 αστυνομικών που θα βοηθήσουν τη Σλοβενία ​​να ελέγξει τα σύνορά της, την προσωρινή στέγαση 100.000 προσφύγων, τη δημιουργία συστήματος καταγραφής των μεταναστών και τέλος την ενίσχυση της αστυνπόμευσης στο νοτιοανατολικό άκρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Μέχρι στιγμής και με το χειμώνα να πλησιάζει οι χώρες εξακολουθούν να διαφωνούν για τις μακροπρόθεσμες λύσεις. Ορισμένα κράτη μέλη μάλιστα δηλώνουν συγκλονισμένα από τις δηλώσεις της γερμανίδας Καγκελαρίο, Άγκελα Μέρκελ, σύμφωνα με τις οποίες δεν θα πρέπει να υπάρξει όριο στην παραχώρηση ασύλου εφόσον οι αιτούντες πληρούν τις προϋποθέσεις.

Αποκλίνουσες πολιτικές

Διαμαρτυρόμενες για έλλειψη συντονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι χώρες δρομολογούν αποκλίνουσες πολιτικές. Πολλά ανατολικά κράτη-μέλη αντιτίθενται στη γερμανική ηγεσία που πιέζει για ανακατανομή των προσφύγων με υποχρεωτικές ποσοστώσεις, με το επιχείρημα πως οι μετανάστες δεν θέλουν να παραμείνουν στο έδαφός τους. Εν μέσω διαπληκτισμών, η Ουγγαρία πιέζει για την περίφραξη των συνόρων της, την ώρα που η Σλοβενία ​​παραπονιέται πως η Κροατία εξωθεί τους μετανάστες από την χώρα της σε άλλες γειτονικές. Η πΓΔΜ τα βάζει με το νότιο γείτονά της, την Ελλάδα, η οποία δεν ακολουθεί τους κανόνες οι πρόσφυγες να εγγράφονται στο πρώτο-κράτος μέλος της Ευρωπαικής Ένωσης που εισέρχονται.

Τέτοιου είδους αντιπαραθέσεις ώθησαν τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Jean-Claude Juncker, να συγκαλέσει συνέλευση την Κυριακή στις Βρυξέλλες ισχυριζόμενος ότι η εθνική συνεργασία πρέπει να βελτιωθεί.

Ανησυχία βέβαια προκαλεί και ο αριθμός των μεταναστών. Μέχρι στιγμής, και μετά το κλείσιμο των συνόρων της Ουγγαρίας, η Σλοβενία ήρθε αντιμέτωπη με την συμφόρηση με τον αριθμό των μεταναστών να ανέρχεται στις 85.000 από 17 Οκτωβρίου, σύμφωνα με δηλώσεις των αστυνομικών αρχών της χώρας.

«Εξακολουθούν να υπάρχουν πάνω από 5.000 μετανάστες, εκ των οποίων το 55% είναι γυναίκες, που διέρχονται από την Ε.Ε. με στόχο να φτάσουν στη Σερβία», αναφέρει η Mirjana Milenkovski, της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία το 54% προερχόταν από τη Συρία, το 34% από το Αφγανιστάν και οι υπόλοιποι από το Ιράκ, το Πακιστάν και 16 Αφρικανικές χώρες, συμπληρώνει.

«Οι πρόσφυγες εξακολουθούν να είναι «σε μεγάλη βιασύνη» για να φτάσουν στον ποθητό προορισμό τους, ενώ πολλοί από αυτούς ακόμα και με βρέφη στην αγκαλιά παρουσιάζονται απρόθυμοι να σταματήσουν ακόμα και για να τους παρέχουμε την ανθρωπιστική βοήθεια που τόσο έχουν ανάγη».