Κοινοτικός προϋπολογισμός: Τι ζητά η Αθήνα, τι θέλουν οι Βρυξέλλες

Ο Πιοτρ Σεραφίν, αρμόδιος Επίτροπος για τον προϋπολογισμό είχε επιλέξει την Ελλάδα ως πρώτο προορισμό του για να συζητήσει την πρόταση της Επιτροπής αναφορικά με το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034. Η ημερομηνία ωστόσο που υπολόγιζε να επισκεφθεί την Αθήνα θα έβρισκε όλους τους αρμόδιους υπουργούς στη ΔΕΘ και το ταξίδι του μεταφέρθηκε κατά περίπου δύο μήνες και έγινε την προηγούμενη εβδομάδα.

Πρακτικώς, αυτό αποδεικνύεται βολικό. Κυρίως γιατί σήμερα έχουμε μία καλύτερη εικόνα για την αποδοχή (ή μη) του σχεδίου από τα κράτη-μέλη αλλά και τις πολιτικές ομάδες του Ευρωκοινοβουλίου. Αντίστοιχα, συνεπώς, διαμορφώνουμε άποψη και… ενδεχόμενες συμμαχίες.

Αν κανείς επιχειρούσε να συνοψίσει τις ελληνικές θέσεις αρκούν τέσσερις προστάσεις:

• Παραμένουμε χώρα της Συνοχής.
• Στηρίζουμε την Κοινή Αγροτική Πολιτική.
• Κατανοούμε και στηρίζουμε την ανάγκη ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας (άρα και των εθνικών πλάνων προς αυτήν την κατεύθυνση).
• Με δεδομένο ότι ο επόμενος προτεινόμενος κοινοτικός προϋπολογισμός προβλέπει διανομή περίπου ίδιων κονδυλίων -σε ονομαστική αξία- προς τα κράτη-μέλη με τον τρέχοντα, αντίστοιχα η χώρα μας διεκδικεί κατ’ ελάχιστον ίδιες κοινοτικές χρηματοδοτήσεις (και βλέπουμε για περαιτέρω κοινό ευρωπαϊκό δανεισμό για την Άμυνα κλπ).

Μέσα στο επόμενο χρονικό διάστημα, η Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει αναλυτικότερα προς την ελληνική πλευρά τον τρόπο με τον οποίο θα προχωρήσει ο επιμερισμός (allocation) των κονδυλίων ώστε να είναι ξεκάθαρο το ύψος των χρηματοδοτήσεων που αναμένει η χώρα. Εν τω μεταξύ, ο ίδιος ο Επίτροπος Σεραφίν, από την Αθήνα, τόνιζε την ανάγκη οικονομικής στήριξης της Ελλάδας ως χώρας που βρίσκεται στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης και αντιμετωπίζει αντίστοιχες προκλήσεις.

• Τα ρωσικά assets, η Mercosur και η Αναθεώρηση του Εθνικού Πλάνου Ανάκαμψης
• 2+1 κρίσιμες ευρωπαϊκές επισκέψεις σε 40 μέρες
• Όταν τα λεφτά δεν θα υπάρχουν

Η ανταγωνιστικότητα και η συζήτηση για ίδιους πόρους εντός ΕΕ

Με τέσσερις σημαντικές ομάδες του Ευρωκοινοβουλίου (ΕΛΚ, Σοσιαλιστές, Renew και Πράσινους) να απορρίπτουν το προτεινόμενο ΠΔΠ ως πλαίσιο συζήτησης, ο αρμόδιος Επίτροπος θα κληθεί τις επόμενες ημέρες να λειάνει αρκετές γωνίες ενόψει της Ολομέλειας (12-13/11) στις Βρυξέλλες. Αυτήν την εβδομάδα, μάλιστα, συζητείται το θέμα στις αρμόδιες Επιτροπές. Κι αν η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ένωσης μέσω των εθνικών πλάνων καθώς και η ενοποίηση των κονδυλίων συνοχής με αυτά της ΚΑΠ παραμένουν υπό έντονη κριτική, εξίσου έντονη είναι η αντιπαράθεση -ακόμα και σε επίπεδο Συμβουλίου- για τους νέους ίδιους πόρους.

Την ώρα που ο «πράσινος φόρος» ETS2 φαίνεται να παραπέμπεται στις καλένδες με σειρά κρατών-μελών να τον απορρίπτουν (τελευταία προστέθηκε και η Τσεχία), η Ελλάδα φαίνεται να εξασφαλίζει ομαλή εισαγωγή του «φόρου στο τσιγάρο» που συνδέεται με την καλλιέργεια και παραγωγή καπνού και τον αντίστοιχο αντίκτυπο στην οικονομία.

Παράλληλα, η Επιτροπή θα παρέχει σημαντική τεχνική υποστήριξη προς τη χώρα σε θέματα e-waste φορολόγησης, η οποία συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια της Ένωσης να ενισχύσει την αυτονομία της σε ό,τι αφορά την πρόσβασή της σε σπάνιες γαίες.

Ενδεχόμενη αποτυχία συμφωνίας των 27 σε ίδιους πόρους -από τους οποίους αποπληρώνεται ο κοινός δανεισμός- θέτει σε κίνδυνο τα κονδύλια τόσο της Συνοχής όσο και της Ανταγωνιστικότητας, με δεδομένο ότι πέραν της Δανίας -και για θέματα Άμυνας- καμία χώρα εκ των φειδωλών (net contributors) δεν προτίθεται επί του παρόντος να αυξήσει την εθνική της συμμετοχή στον κοινοτικό προϋπολογισμό.

Ο απόηχος της επίσκεψης Σεραφίν στη χώρα είναι εν γένει θετικός (και για τις δύο πλευρές), την ώρα ωστόσο που ο νέος κοινοτικός προϋπολογισμός ούτως ή άλλως θα αποτελεί θέμα συζήτησης έως το τέλος του 2027. Περισσότερο επείγοντα για την Αθήνα είναι τα θέματα που θα συζητηθούν με τον Επίτροπο για την Αγροτική Πολιτική Κρίστοφ Χάνσεν, ο οποίος αναμένεται να επισκεφθεί τη χώρα μας την Παρασκευή, στον απόηχο της αποστολής του Σχεδίου Δράσης για τον ΟΠΕΚΕΠΕ.