Απειλή για την ενεργειακή ασφάλεια, την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και τη στροφή προς τα εναλλακτικά καύσιμα αποτελεί το φθηνό πετρέλαιο σύμφωνα με την ετήσια αναφορά «World Energy Outlook» του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΙΕΑ).

Το φθηνό πετρέλαιο μπορεί να αποτελεί λύση για τα νοικοκυριά, ωστόσο μια παρατεταμένη περίοδος χαμηλών τιμών θα απειλούσε την ενεργειακή ασφάλεια καθώς θα αύξανε την εξάρτησή μας από έναν μικρό αριθμό παραγωγών που θα πουλούσαν σε χαμηλή τιμή ενώ θαθ ήταν ορατός ο κίνδυνος ξαφνικής αύξησης αν μειώνονται δραστικά οι επενδύσεις, σημειώνει η σχετική έκθεση.

Από τη μία πλευρά, η πτώση της τιμής του πετρελαίου έχει ευνοήσει την οικονομία καθώς λειτουργεί εξισορροπητικά στην αγορά αυξάνοντας τη ζήτηση και μειώνοντας τα αποθέματα, ωστόσο μακροπρόθεσμα αυτό θα προκαλούσε εξάρτηση από εξαγωγείς της Μέσης Ανατολής στα επίπεδα του 1970.Μια τέτοια εξέλιξη θα έθετε σε κίνδυνο την ενεργειακή ασφάλεια και θα επέφερε ανακατανομή της αγοράς κυρίως μεταξύ της Ασίας, της Κίνας και της Ινδίας. Όπως είναι γνωστό η αναπτυσσόμενη αγορά της Ασίας αποτελεί το «μήλον της έριδος» μεταξύ Κίνας και Ινδίας, με την Ινδία να επικρατεί στην ασιατική αγορά η οποία είναι και η μεγαλύτερη σε κατανάλωση. Σύμφωνα με τις προβλέψεις μέχρι το 2040, οι εισαγωγές πετρελαίου στην Κίνα θα είναι πενταπλάσιες των Ηνωμένων Πολιτειών και οι αντίστοιχες της Ινδίας θα ξεπεράσουν αυτές των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όπως σημείωσε ο διευθύνων σύμβουλος του ΙΕΑ, Fatih Birol, «αυτή τη στιγμή δεν πρέπει να εφησυχάσουμε. Μια περίοδος χαμηλών τιμών πετρελαίου είναι σημαίνει εγρήγορση προκειμένου να ενισχύσουμε τις άμυνές μας απέναντι σε ό,τι μπορεί να απειλήσει την ενεργειακή μας ασφάλεια».

Παράλληλα, από το χαμηλό κόστος του αργού (και αν αυτό παραμένει κοντά στα 50 δολ. το βαρέλι ως τα τέλη της δεκαετίας), θα πληγεί η αγορά των ηλετκρικών οχημάτων και των βιοκαυσίμων τα οποία  βοηθούν στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, εκτιμά ο διεθνής οργανισμός.Επίσης, στην έκθεση τονίζεται ότι θα χαθούν περίπου 800 δισ. δολ. που θα διοχετευθούν στην βελτίωση της απόδοσης αυτοκινήτων, φορτηγών και αεροσκαφών.

Αύξηση της ζήτησης πετρελαίου μέχρι το 2040

Η ζήτηση για πετρέλαιο αναμένεται να αυξηθεί κατά 1/3 μεταξύ του 2013 και του 2040 κυρίως από τις αναπτυσσόμενες χώρες. Η  ζήτηση θα βαίνει αυξανόμενη  μέχρι το 2020, φθάνοντας κατά μέσο όρο τα  900.000 βαρέλια την ημέρα και αγγίζοντας σταδιακά μία ζήτηση για 103,5 εκατ. βαρέλια την ημέρα μέχρι το 2040.

Σύμφωνα με το ΙΕΑ η αγορά θα ισορροπήσει στα 80 δολ. το βαρέλι το 2020, με περαιτέρω αυξήσεις στην τιμή στο εξής. Ωστόσο, όπως αναφέρεται στο «World Energy Outlook», η αύξηση που θα σημειωθεί μετά το 2020 «θα μετριαστεί από τις υψηλότερες τιμές, τη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων, την υιοθέτηση πολιτικών εξοικονόμησης και τη μεταστροφή σε εναλλακτικά καύσιμα».

Όπως αναφέρεται, συλλογικά η ΗΠΑ, η ΕΕ και η Ιαπωνία θα δουν τη ζήτησή τους για πετρέλαιο να πέφτει κατά περίπου 10 εκατ. βαρέλια την ημέρα ως το 2040.