Σωρεία επενδύσεων και εκτεταμένη αναβάθμιση του εγχώριου ξενοδοχειακού δυναμικού έφερε η άνθιση του ελληνικού τουρισμού τα τελευταία χρόνια, αλλάζοντας σταδιακά τον χάρτη της ελληνικής φιλοξενίας. Η ανάπτυξη του κλάδου δεν αποτυπώνεται πλέον μόνο στην αύξηση των αφίξεων, αλλά κυρίως στη μετατόπιση προς ξενοδοχεία υψηλότερων κατηγοριών, στις ανακαινίσεις υφιστάμενων μονάδων και στην ολοένα μεγαλύτερη παρουσία διεθνών ξενοδοχειακών brands και εταιρειών διαχείρισης στη χώρα.
Η εικόνα αυτή σκιαγραφήθηκε χθες από το Ινστιτούτο Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων (ΙΤΕΠ), στο πλαίσιο εκδήλωσης για τα 30 χρόνια λειτουργίας του, παρουσία της προέδρου του ΙΤΕΠ, Χριστίνας Τετράδη, και του γενικού διευθυντή, Γιώργου Πετράκου.
«Οι αριθμοί από μόνοι τους δεν αρκούν. Η αύξηση της ζήτησης δεν σημαίνει απαραίτητα ανθεκτικότητα. Το ζητούμενο είναι το πώς αναπτύσσεται ο ελληνικός τουρισμός», ανέφερε χαρακτηριστικά η κ. Τετράδη, υπογραμμίζοντας ότι η μεγαλύτερη έλλειψη δεν είναι τα στοιχεία, αλλά η αξιοποίηση της γνώσης που παράγουν, κάτι στο οποίο αναμένεται να επικεντρωθεί το ΙΤΕΠ το επόμενο διάστημα τροφοδοτώντας με έρευνες κι αναλύσεις γύρω από τον κλάδο σε δημόσιους κι ιδιωτικούς φορείς, όπως εξήγησε.
Πάνω από το 50% των δωματίων 4 και 5 αστέρων
Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά του ΙΤΕΠ, μέσα σε μία δεκαετία ο ελληνικός ξενοδοχειακός κλάδος μεταμορφώθηκε περισσότερο ποιοτικά παρά ποσοτικά.
Από το 2015 έως το 2025 ο συνολικός αριθμός των ξενοδοχείων αυξήθηκε μόλις κατά 4%, φτάνοντας τις 10.118 μονάδες, ενώ τα δωμάτια αυξήθηκαν κατά 11%, στις 450.565.
Πίσω όμως από αυτή τη σχετικά ήπια μεταβολή κρύβεται μια μεγάλη αλλαγή στη σύνθεση του ξενοδοχειακού δυναμικού. Τα ξενοδοχεία πέντε αστέρων υπερδιπλασιάστηκαν μέσα στη δεκαετία, από 412 σε 869 μονάδες, σημειώνοντας αύξηση 111%, ενώ τα δωμάτιά τους αυξήθηκαν κατά 79%, ξεπερνώντας πλέον τις 112.000 από 62.756 που ήταν το 2015. Αντίστοιχα, οι μονάδες τεσσάρων αστέρων αυξήθηκαν κατά 45%, ενώ τα δωμάτιά τους ενισχύθηκαν κατά 31%, φτάνοντας τα 1.932 και 133.018 αντίστοιχα.
Στον αντίποδα, οι κατηγορίες ενός και δύο αστέρων συρρικνώθηκαν κατά περίπου 22%, επιβεβαιώνοντας τη σταδιακή αποχώρηση των χαμηλότερων κατηγοριών από την αγορά αλλά και τη μετάβαση από το παραδοσιακό μοντέλο του μικρού οικογενειακού ξενοδοχείου σε πιο οργανωμένες και κεφαλαιακά ισχυρές τουριστικές μονάδες.
Είναι ενδεικτικό ότι σήμερα, παρότι μόλις το 27,7% των ξενοδοχείων ανήκει στις κατηγορίες τεσσάρων και πέντε αστέρων, αυτές συγκεντρώνουν πλέον το 54,4% του συνολικού αριθμού δωματίων της χώρας.
Όπως σημείωσε ο κ. Πετράκος, «η μεγάλη αλλαγή της τελευταίας δεκαετίας δεν αφορά τόσο τον αριθμό των ξενοδοχείων όσο την ποιοτική τους αναβάθμιση», εξέλιξη που αποδίδεται κυρίως στις ανακαινίσεις και στις νέες επενδύσεις.
Επενδύσεις-ρεκόρ
Η μετατόπιση αυτή συνοδεύεται και από ιστορικά υψηλές επενδύσεις οι οποίες το 2025 ανήλθαν στα 1,5 δισ. ευρώ, έναντι 1 δισ. ευρώ το 2024, καταγράφοντας αύξηση 50%, ενώ αποτέλεσαν και το υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας τετραετίας. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της ανόδου, το αντίστοιχο ποσό ανερχόταν σε 761 εκατ. ευρώ το 2023 και 621 εκατ. ευρώ το 2022.
Από τις συνολικές επενδύσεις, περίπου το 20,7% κατευθύνθηκε σε δράσεις βιωσιμότητας που αφορούν το περιβάλλον, την κοινωνία και τη διακυβέρνηση (ESG), ενώ σημαντικό μέρος των κεφαλαίων διοχετεύεται πλέον σε τεχνολογικές εφαρμογές, αυτοματισμούς, εξοικονόμηση ενέργειας, διαχείριση νερού και λύσεις τεχνητής νοημοσύνης.
Όπως εξήγησε ο κ. Πετράκος, οι μεγαλύτερες μονάδες επενδύουν πλέον σε ψηφιακά εργαλεία και έξυπνα συστήματα διαχείρισης, τόσο για τον περιορισμό του λειτουργικού κόστους όσο και για τη βελτίωση της εμπειρίας του επισκέπτη.
Τζίρος 12,5 δισ. ευρώ
Η αναβάθμιση του ξενοδοχειακού προϊόντος αντικατοπτρίζεται και στα οικονομικά μεγέθη του κλάδου, τα οποία αυξήθηκαν το 2025.
Για την ακρίβεια ο συνολικός κύκλος εργασιών των ξενοδοχείων ανήλθε το 2025 στα 12,5 δισ. ευρώ, αυξημένος κατά 8,7% σε σχέση με το 2024.
Την ίδια στιγμή, οι μέσες τιμές δωματίων συνέχισαν να κινούνται ανοδικά. Τον Μάιο του 2026 η μέση τιμή διαμορφώθηκε στα 117 ευρώ, έναντι 112 ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα, ενώ οι πληρότητες διαμορφώθηκαν στο 63,2%, ελαφρώς υψηλότερα από το αντίστοιχο περσινό επίπεδο, παρά τις προκλήσεις που ανέκυψαν λόγω της κρίσης στη Μ. Ανατολή.
Η φετινή χρονιά
Όπως επισημάνθηκε μάλιστα κατά την χθεσινή συνέντευξη τύπου, παρά το αβέβαιο διεθνές περιβάλλον και τις γεωπολιτικές εξελίξεις, οι πρώτοι μήνες του 2026 παρέμειναν θετικοί χωρίς να εμφανίσουν σημαντικές αποκλίσεις για τα ελληνικά ξενοδοχεία.
Σε κάθε περίπτωση βέβαια, η χρονιά παραμένει last minute με τους εκπροσώπους του Ινστιτούτου να δηλώνουν συγκρατημένοι για την τελική εικόν της σεζόν δεδομένου ότι οι ταξιδιώτες λαμβάνουν τις αποφάσεις τους πολύ πιο κοντά στην ημερομηνία των διακοπών. «Είναι πολύ νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα. Έχουμε μπροστά μας τους δύο ισχυρότερους μήνες της χρονιάς», σημείωσε η κ. Τετράδη, υπογραμμίζοντας ότι, παρά τις διεθνείς αβεβαιότητες, η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται ψηλά στις προτιμήσεις των Ευρωπαίων ταξιδιωτών.
Οι προκλήσεις
Την ίδια στιγμή, ο κλάδος συνεχίζει να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις με την βασική εξ αυτών αν επικεντρώνεται στο ανθρώπινο δυναμικό.
Το 2025 καταγράφηκαν περίπου 36.100 κενές θέσεις εργασίας, που αντιστοιχούν στο 13,7% των απαιτούμενων θέσεων, ποσοστό πάντως χαμηλότερο από εκείνο των προηγούμενων ετών.
Πέρα από τις ελλείψεις θέσεων χαμηλής εξειδίκευσης πλέον προκύπτει ότι οι ανάγκες παραμένουν έντονες και για εξειδικευμένα στελέχη, με δεξιότητες γύρω από τον ψηφιακός μετασχηματισμός, τη διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού, το digital marketing κ.α., όπως εξήγησε ο κ. Πετράκος.
Έτερη σημαντική πρόκληση αποτελεί και η σταθερά πτωτική πορεία της μέσης διάρκειας παραμονής τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η οποία έχει περιοριστεί πλέον περίπου στις 5,6 ημέρες, από 10 και πλέον ημέρες που ήταν προ εικοσαετίας. Το γεγονός όπως εξήγησαν τα στελέχη του ΙΤΕΠ μεταβάλλει τη σχέση μεταξύ αφίξεων και διανυκτερεύσεων καθιστώντας τα ρεκόρ του κλάδου αμφίσημα. Όπως χαρακτηριστικά ανέφεραν οι εκπρόσωποι του Ινστιτούτου, ακόμη και όταν οι αφίξεις αυξάνονται σημαντικά, αυτό δεν συνεπάγεται αντίστοιχη αύξηση του συνολικού όγκου διανυκτερεύσεων.
