«Κατέρρευσε» η κυβέρνηση μειοψηφίας στην Ρουμανία καθώς οι βουλευτές υπερψήφισαν την πρόταση δυσπιστίας και έτσι ανέτρεψαν την φιλοευρωπαϊκή ηγεσία του πρωθυπουργού, Ίλιε Μπολοζάν.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη, βυθίζει τη χώρα σε νέα πολιτική αναταραχή και ενδεχομένως καθυστερεί τις μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για τη μείωση του μεγαλύτερου ελλείμματος προϋπολογισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό αναμένεται να περιοριστεί στο 6,2% του ΑΕΠ φέτος από περισσότερο από 9% το 2024, προκειμένου να αξιοποιήσει περίπου 10 δισεκατομμύρια ευρώ από τα κονδύλια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της ΕΕ πριν από την καταληκτική ημερομηνία του Αυγούστου.
Σύμφωνα με τα επίσημα αποτελέσματα, η πρόταση δυσπιστίας συγκέντρωσε 281 ψήφους συγκριτικά με τις 233 που χρειαζόταν για να εγκριθεί από το κοινοβούλιο, που έχει 464 έδρες.
«Είναι μια συντριπτική ψήφος κατά του πρωθυπουργού», δήλωσε ο ηγέτης του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (PSD) Σόριν Γκριντεάνου, προσθέτοντας ότι το καθήκον είναι τώρα να ξεκινήσουν συνομιλίες με τα άλλα πρώην κυβερνώντα κόμματα.
Ο Μπολοζάν ήταν επικεφαλής μίας κυβέρνησης μειοψηφίας από τα τέλη Απριλίου, όταν οι Σοσιαλδημοκράτες, το κόμμα με τη μεγαλύτερη κοινοβουλευτική ομάδα, ζήτησαν την παραίτησή του, αποχώρησαν από τον τετρακομματικό φιλοευρωπαϊκό συνασπισμό και συμμάχησαν με την ακροδεξιά αντιπολίτευση για να καταθέσουν πρόταση μομφής.
Η κρίση δεν περιορίζεται σε μια εσωτερική κομματική αντιπαράθεση. Σύμφωνα με την ανάλυση του Atlantic Council, η ρήξη συνδέεται με τις μεταρρυθμίσεις που προώθησε ο Μπολοζάν, κυρίως στη δημοσιονομική πειθαρχία και στη δημόσια διοίκηση, οι οποίες φαίνεται να επηρέασαν πολιτικές και θεσμικές ισορροπίες στο Βουκουρέστι.
Αν και οι πρόωρες εκλογές φαίνονται απίθανες, οι χρηματοπιστωτικές αγορές ανησυχούν ότι η αναταραχή αυτή θα μπορούσε να σημαίνει ότι το Βουκουρέστι αμφιταλαντεύεται ως προς τη δέσμευσή του να μειώσει το μεγαλύτερο δημοσιονομικό έλλειμμα της ΕΕ.
Το ρουμανικό λέου έπεσε σε ιστορικό χαμηλό έναντι του ευρώ πριν από την ψηφοφορία της Τρίτης. Συγκεκριμένα υποχώρησε έως και 0,8% έναντι του ευρώ, διαπραγματευόμενο στα 5,234 ανά ευρώ σήμερα το μεσημέρι στο Βουκουρέστι. Η απόδοση του 10ετούς ομολόγου αυξήθηκε σχεδόν κατά 60 μονάδες βάσης από την αρχή του έτους στο 7,36% τη Δευτέρα, το υψηλότερο επίπεδο στην ΕΕ.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στις Βρυξέλλες η απόφαση του PSD να συμπράξει με την εθνικιστική και ευρωσκεπτικιστική Συμμαχία για την Ένωση των Ρουμάνων, AUR, για την πρόταση δυσπιστίας. Αν και το PSD δηλώνει ότι δεν προτίθεται να κυβερνήσει με την AUR, η κίνηση αυτή θεωρείται πολιτικά ευαίσθητη σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς δημιουργεί προηγούμενο συνεργασίας mainstream κόμματος με δύναμη της σκληρής δεξιάς.
Οι Σοσιαλδημοκράτες έχουν επανειλημμένα συγκρουστεί με τον Μπολοζάν. Παρ’ όλα αυτά, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο Μπολοζάν είναι ο πιο δημοφιλής πολιτικός της κυβερνητικής συμμαχίας.
«Μπορεί κανείς να πει πώς θα λειτουργήσει η Ρουμανία από αύριο, έχετε κάποιο σχέδιο;» είπε ο Μπολοζάν στους βουλευτές πριν από την ψηφοφορία.
«Οι Ρουμάνοι θα καταλάβουν ότι μπορείτε να κυβερνήσετε διαφορετικά, με σεβασμό στα δημόσια χρήματα και αυτό δεν μπορείτε να το αναιρέσετε», προσέθεσε.
Οι επόμενες γενικές εκλογές στη χώρα δεν προβλέπονται πριν από το 2028. Ποτέ δεν έχουν διεξαχθεί πρόωρες εκλογές και οι αναλυτές εκτιμούν ότι η πιθανότητα να γίνουν τώρα είναι μικρή, καθώς η ακροδεξιά αντιπολίτευση AUR προηγείται στις δημοσκοπήσεις.
Ο Μπολοζάν θα παραμείνει ως προσωρινός πρωθυπουργός με περιορισμένες εξουσίες μέχρι να εγκριθεί μια νέα κυβέρνηση από το κοινοβούλιο.
