Η χρήση του άρθρου 49.3 από τον Μισέλ Μπαρνιέ τη Δευτέρα 2 Δεκεμβρίου για να προωθήσει τον προϋπολογισμό της κοινωνικής ασφάλισης του 2025 έθεσε τη γαλλική κυβέρνηση σε μεγάλο κίνδυνο μομφής, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με τις πιθανές πολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις. Οι επενδυτές παρακολουθούν την κατάσταση με προσοχή, φοβούμενοι μακροπρόθεσμες συνέπειες για την οικονομική και πολιτική σταθερότητα της χώρας.
Από τις 56 προτάσεις μομφής που έχουν υποβληθεί μέχρι σήμερα επί Πέμπτης Δημοκρατίας, μόνο μία υιοθετήθηκε το 1962. Είχε ως στόχο τον τότε πρωθυπουργό Georges Pompidou, ο οποίος είχε διοριστεί άμεσα εκ νέου από τον στρατηγό de Gaulle.
Για να πετύχει, μία από τις δύο προτάσεις μομφής που κατατέθηκαν κατά της κυβέρνησης Μπαρνιέ πρέπει να λάβει τουλάχιστον 288 ψήφους, σε αντίθεση με την κανονική πλειοψηφία των 289, λόγω της παραίτησης του πρώην βουλευτή του RN Flavien Termet, ο οποίος αφήνει κενή μια έδρα στην Εθνοσυνέλευση.
Εάν η κυβέρνησή του πέσει λόγω της ψήφου της αριστερής και της ακροδεξιάς αντιπολίτευσης, «θα υπάρξει πιθανώς μια αρκετά σοβαρή καταιγίδα και σοβαρές αναταράξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές», δήλωσε ο Μπαρνιέ, λέγοντας ότι οι Γάλλοι θέλουν «σταθερότητα».
Μόλις έγινε η ανακοίνωση του, η διαφορά μεταξύ των γαλλικών και των γερμανικών επιτοκίων δανεισμού διευρύνθηκε σημαντικά. Η Γαλλία δανείζεται σήμερα με επιτόκιο 2,92% για δέκα χρόνια, έναντι 2,04% για τη γείτονα της Γερμανια. Αυτή η διαφορά των 0,88 ποσοστιαίων μονάδων έχει εκτεταμένες συνέπειες: κάθε ποσοστιαία μονάδα διαφοράς αντιπροσωπεύει πρόσθετο κόστος τριών δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως για την αποπληρωμή του χρέους.
Για δέκα χρόνια, αυτό ισοδυναμεί με επιπλέον 30 δισεκατομμύρια ευρώ, ένα βάρος που θα ήταν δύσκολο να διατηρηθεί χωρίς μαζικές περικοπές στις δημόσιες δαπάνες.
Αυτό το αυξανόμενο χάσμα μεταξύ Παρισιού και Βερολίνου καταδεικνύει τις ανησυχίες των αγορών για πιθανή πολιτική αστάθεια. Μια ψήφος δυσπιστίας κατά της κυβέρνησης Μπαρνιέ, που θα οδηγήσει στην παραίτησή της, θα μπορούσε να επιδεινώσει αυτές τις εντάσεις. Ελλείψει νέου προϋπολογισμού για το 2025, το κράτος θα πρέπει να λειτουργήσει με ανανέωση των τρεχουσών πιστώσεων, ένα σενάριο που απέχει πολύ από το βέλτιστο στην τρέχουσα πληθωριστική συγκυρία.
Το ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: Μήπως η Γαλλία έχει γίνει η νέα Ελλάδα; Grèce-sur-Seine αποκαλεί το νέο πολιτικο-οικονομικό φαινόμενο ο αμερικάνικος τύπος. Λιγότερο κινδυνολογική από την Wall Street Journal, η New York Times τονίζει το ιλιγγιώδες χρέος της Γαλλίας, αλλά πιστεύει ότι η χώρα μπορεί να υπολογίζει σε μια ισχυρότερη οικονομία από την Ελλάδα και επισημαίνει ότι δεν εξετάζεται καθόλου το ενδεχόμενο εξόδου από το ευρώ - σε αντίθεση με την Ελλάδα το 2010 και το 2012. Η Γαλλία είναι «πολύ μεγάλη για να αποτύχει», λέει ο ανταποκριτής ευρωπαϊκών θεμάτων της αμερικανικής εφημερίδας στο Παρίσι. Η Liz Alderman δεν πιστεύει σε ένα «σενάριο ελληνικού τύπου», αλλά σημειώνει ότι οι επενδυτές έχουν αρχίσει να «τιμωρούν τη Γαλλία», πουλώντας μαζικά τους γαλλικούς τίτλους και τα ομόλογά τους.
Kανείς δεν τολμά να προβλέψει το μέλλον μετά από την ψηφοφορία της Τετάρτης επί των προτάσεων μομφής, παρά μόνο να απαριθμήσει πιθανά σενάρια. Η αβεβαιότητα, στο επίκεντρο των περισσότερων άρθρων, αναλύεται και από μόνη της ως αρνητικός παράγοντας για τους επόμενους μήνες.
Τι θα συμβεί στον προϋπολογισμό της Γαλλίας αν η κυβέρνηση πέσει;
Εάν το κοινοβούλιο δεν έχει ψηφίσει τον προϋπολογισμό έως τις 20 Δεκεμβρίου, η υπηρεσιακή κυβέρνηση μπορεί να επικαλεστεί συνταγματικές εξουσίες για να τον ψηφίσει με διάταγμα.
Ωστόσο, αυτό θα ήταν επικίνδυνο, καθώς υπάρχει μια νομική γκρίζα ζώνη σχετικά με το αν μια υπηρεσιακή κυβέρνηση μπορεί να χρησιμοποιήσει τέτοια εξουσία. Επιπλέον, κάτι τέτοιο θα προκαλούσε αναπόφευκτα πολιτική σύγχυση.
Μια πιο πιθανή κίνηση θα ήταν η υπηρεσιακή κυβέρνηση να προτείνει ειδική νομοθεσία έκτακτης ανάγκης για να εξασφαλίσει την ύπαρξη προϋπολογισμού στην αρχή του έτους.
Ωστόσο, θα μπορούσε να παρατείνει μόνο τα όρια δαπανών και τις φορολογικές διατάξεις από το τρέχον έτος και όλα τα μέτρα εξοικονόμησης που είχε σχεδιάσει ο Μπαρνιέ θα έπεφταν στο κενό.
Αυτό θα σήμαινε ότι οι συντάξεις θα συμπιέζονταν και τα φορολογικά όρια θα αυξάνονταν για 17 εκατομμύρια ανθρώπους, καθώς κανένα από τα δύο δεν θα μπορούσε να προσαρμοστεί στον πληθωρισμό, σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών της Γαλλίας Αντουάν Αρμάν.
Μια τέτοια προσωρινή νομοθεσία θα μπορούσε να κερδίσει χρόνο μέχρι να σχηματιστεί μια νέα κυβέρνηση και να είναι σε θέση να δώσει στο κοινοβούλιο ένα κατάλληλο νομοσχέδιο για τον προϋπολογισμό, αν και πιθανότατα θα αντιμετώπιζε και αυτή μια δύσκολη διαδρομή στην κατακερματισμένη βουλή της Γαλλίας.
Ο μόνος τρόπος για να ξεπεραστεί η πολιτική αστάθεια είναι να προκηρύξει ο Μακρόν νέες βουλευτικές εκλογές, οι οποίες δεν μπορούν να διεξαχθούν πριν από ένα χρόνο μετά τις τελευταίες εκλογές του Ιουλίου.
Ορισμένοι βουλευτές της αντιπολίτευσης πιέζουν να παραιτηθεί ο Μακρόν, κάτι που, όπως λένε, θα ήταν η μόνη πραγματική λύση. Ο Μακρόν έχει αποκλείσει οποιαδήποτε πρόωρη παραίτηση πριν από τη λήξη της θητείας του το 2027.
Ξημερώνει Τετάρτη 4 Δεκεμβρίου και αναμένουμε...
