Η περίοδος της ελαιοσυλλογής έχει ήδη ξεκινήσει. Στην Χαλκιδική και την Φθιώτιδα, που καλλιεργούν επιτραπέζιες ελιές, μια μάλλον ικανοποιητική -από πλευράς ποσοτήτων- χρονιά έχει κορυφωθεί. Οι παραγωγοί εκεί, λόγω και των χαμηλών τιμών του προϊόντος, διαμαρτύρονται ότι οι εργάτες θα βγάλουν περισσότερα χρήματα από τους ίδιους. Παρόμοια αγωνία έχουν οι ελαιοπαραγωγοί σε ολόκληρη την Ελλάδα: θεωρώντας δεδομένο ότι οι τιμές ελαιολάδου δεν θα μπορέσουν να σταθούν τόσο ψηλά όσο πέρυσι και μη ξέροντας εάν θα βρουν εργάτες για να μαζέψουν τη σοδειά τους και κυρίως πόσο θα τους πληρώσουν, αναρωτιούνται... «εάν θα τα μοιράσουμε με τους εργάτες».
Οι εργάτες γης έχουν γίνει πια είδος σε ανεπάρκεια. Οι πρώτοι οικονομικοί μετανάστες που εγκαταστάθηκαν στα χωριά μας, Αλβανοί στην καταγωγή, έχουν πια μεγαλώσει. Όσοι από αυτούς συνεχίζουν να δουλεύουν, δεν αποδίδουν τα ίδια. Οι απαιτήσεις, όμως, της δουλειάς και της ζωής έχουν αυξηθεί πολύ. Τα παιδιά τους, ούτε που να ακούσουν για δουλειά στα χωράφια. Το ίδιο, άλλωστε, κάναμε κι εμείς πριν 40 χρόνια...
Το ερώτημα τι θα γίνει και ποιος θα μαζέψει τελικά τι ελιές, είναι πολύπλοκο και η αντιμετώπισή του χρονοβόρα. Δεν βρίσκονται λύσεις από τη μια στιγμή στην άλλη, ακόμη και βαθιά να βάλεις το χέρι στην τσέπη. Εχει πια γίνει κοινό κτήμα, ότι η επίλυση του προβλήματος της ελαιοσυλλογής απαιτεί πολλά, μα πάρα πολλά χρήματα, παρεμβάσεις σε πολλά και σύνθετα επίπεδα, αναδιάταξη των μηχανολογικών δυνάμεων των παραγωγών, αλλαγή καλλιεργητικών τεχνικών, σύγχρονες ποικιλίες προσαρμοσμένες στις σημερινές πρακτικές και δυνατότητες όλων των συντελεστών, παρεμβάσεις στο έδαφος, παρεμβάσεις στην αγροτική οδοποιία, με άλλα λόγια, να μην αφήσεις τελικά πέτρα για πέτρα όρθια!
Και σε όλα αυτά που αναφέρθηκαν παραπάνω, προσθέστε και τον παράγοντα χρόνο που απαιτείται να γίνουν όλες αυτές οι παρεμβάσεις λειτουργικές και να ενσωματωθούν στην καθημερινότητα των ελαιοκαλλιεργητών.
Αντί, λοιπόν, ως έθνος, κοινωνία, παραγωγικοί φορείς, δήμοι, πολιτεία και κυβέρνηση να δούμε πώς θα ξεκινήσουμε την αναδιοργάνωση της παραγωγής αυτού που μας γοητεύει να αποκαλούμε πράσινο χρυσό, αρχίζουμε κάθε χρόνο τέτοια εποχή τις ίδιες ερωτήσεις και ανησυχίες: πού θα βρούμε εργάτες, πόσο θα μας πάρουν, να φέρουμε από τα πέρατα της οικουμένης, πήγε ο Υπουργός κι έρχονται οσονούπω με συνοπτικές διαδικασίες 10.000 άτομα!
Λες και στο χώρο της ελαιοκαλλιέργειας ήταν όλα καλά και το μόνο που έλειπε ήταν 10.000 εργάτες... Από την άλλη, εδώ υπάρχει μια λογική αντίφαση: θέλουμε να αναβαθμίσουμε το ελαιόλαδο, μια από τις εθνικές μας προίκες, και θα αφήσουμε το τελικό στάδιο συλλογής του ελαιοκάρπου και πλέον κρίσιμο για την ποιότητα του προιόντος, στον οποιοδήποτε κατατρεγμένο που βρέθηκε στη χώρα μας και δεν έχει ξαναδεί ελιά στη ζωή του;
Μια τέτοια προσπάθεια δεν συνάδει με την επιθυμία για διεθνή αναβάθμιση της εικόνας του ελαιολάδου αλλά με τη γνωστή πρακτική των τελευταίων χρόνων «άντε να τη βγάλουμε και φέτος». Εάν μυριστούν τα ξένα κανάλια, που το ξέρουν ήδη και ρωτάνε αριστερά - δεξιά, πού μένουν και πώς περνάνε αυτοί οι άνθρωποι, ετοιμαστείτε για μια νέα Μανωλάδα!
Και σε όλο αυτό το χάος, διότι περί χάους πρόκειται όταν ελαιοκαλλιεργητές ψάχνουν εργάτες 50 κι 60 χιλιόμετρα μακριά να τους πηγαινοφέρνουν κάθε ημέρα, διάφοροι επώνυμοι ή με κάποιες περγαμηνές σε άλλους χώρους ξεστομίζουν προτάσεις που απλώς επιτείνουν το χάος: να πάνε οι φοιτητές της Κρήτης να μαζέψουν ελιές, να αναγκάσουν ανέργους να μεταφερθούν σε άλλα μέρη για την ελαιοσυλλογή κλπ κλπ. Εάν η δουλειά του εργάτη γης ήταν τόσο εύκολη, θα την έκαναν και άλλοι. Για την ακρίβεια, θα την έκαναν και τα παιδιά των ελαιοκαλλιεργητών που τώρα κάθονται στις καφετέριες! Είναι όμως απαιτητική, βαριά, χειρωνακτική, με έκθεση στα καιρικά φαινόμενα και αμειβόμενη – προς ώρας τουλάχιστον - στη λογική μεροδούλι - μεροφάι. Δηλαδή, ακαδημαϊκός δάσκαλος προτείνει να αφήσουν οι φοιτητές τα μαθήματά τους, να πάνε να ασχοληθούν με μια δουλειά που ούτε ένας στους δέκα δεν θα μπορέσει να συνεχίσει μετά την δεύτερη ημέρα και να αμειφθούν με ένα ποσό που είναι η έξοδος του Σαββατοκύριακου!!!
Κι επειδή είμαστε σε οικονομική ιστοσελίδα, ας θυμηθούμε την αρχή του συγκριτικού πλεονεκτήματος, την οποία καταπατούν τέτοιου είδους προτάσεις.
Σε παρόμοια λογική, βασίστηκε κυβερνητική πρωτοβουλία προ διετίας, να επιδοτηθούν άνεργοι να μαζέψουν ελιές. Η αποτυχία του μέτρου ήταν τόσο μεγάλη που κανείς δεν αναφέρθηκε ποτέ στα αποτελέσματά της. Όλοι οι συντελεστές ήθελαν να την ξεχάσουν. Ακόμη και η λογική «πάω για ελιές για το λάδι της χρονιάς» που μεσουρανούσε τις προηγούμενες δεκαετίες έχει κι αυτή εκλείψει.
Αντί, λοιπόν, να προτείνουν διάφορες αληθοφανείς λύσεις στο πρόβλημα του πώς θα μαζευτούν οι ελιές, ας καθίσουν σοβαρά όσοι είναι σε θέση να προσφέρουν και όχι όσοι νομίζουν ότι με την κοινή λογική μπορούν να το κάνουν και να εκπονήσουν ένα πρόγραμμα επίλυσης του προβλήματος σε τρία στάδια: άμεσα, μετά από 3 χρόνια και μετά από 6 χρόνια.
Να δουν, δηλαδή, εάν το σημερινό κλάδεμα ευνοεί την κατάσταση. Εάν η θρέψη και φυτοπροστασία των δένδρων συμβάλλουν στην ομοιόμορφη ωρίμανση του καρπού και πώς μπορεί να την διαφοροποιήσει σε γειτονικές περιοχές ώστε να μη συμπίπτουν και θέλουν όλοι μαζί εργάτες, να δουν τι θα γίνει με την μηχανική δόνηση των δένδρων, με την μεταφορά του ελαιόκαρπου μέσα από τα άκρως επικίνδυνα κι επικλινή εδάφη που βρίσκεται μεγάλο μέρος των περιβολιών, με την περιποίηση των εδαφών ώστε να μπορούν άνετα να στρωθούν δίκτυα, δηλαδή με χίλια δύο πράγματα.
Κάποια από αυτά μπορούν να γίνουν με απλές υποδείξεις προς τους παραγωγούς. Τα θέματα θρέψης και κλαδέματος για παράδειγμα είναι δύο από αυτά. Εάν κλαδέψεις έτσι, έχεις καρπό στην άκρη στο δένδρο, στις ποδιές, οπότε η συλλογή είναι ευκολότερη με το χέρι. Αντίθετα, με την μηχανική δόνηση το θέμα αυτό είναι δευτερεύον. Εάν χρησιμοποιήσεις τον τάδε ρυθμιστή ανάπτυξης ή τον δείνα βιοδιεγέρτη, μπορείς να πετύχεις πρωιμότητα σε κάποια περιβόλια, άρα να χρησιμοποιήσεις τον χρόνο σου και το προσωπικό σου πιο αποτελεσματικά, παρά να τρέχεις πανικόβλητος φωνάζοντας «άντε ρε παιδιά μεσημέριασε».
Κάποια άλλα θέματα θα μπορούσαν να λυθούν με μικροπαρμβάσεις. Για παράδειγμα, να αγοράσεις ένα μηχάνημα μηχανικής συλλογής διχτυών ή ένα γερανάκι στην πλατφόρμα σου που θα διευκολύνει πολύ την όλη δουλειά, θα μπορούσε να τύχει φοροαπαλλαγής ή άλλου σχετικού μέτρου. Άμεσα, γρήγορα και αποτελεσματικά. Γιατί όταν αγοράζεις κινητό τηλέφωνο, σου χαρίζουν τον ΦΠΑ; Σιγά την τεχνολογική αναβάθμιση που επιτυγχάνεις μεταξύ μας...
Ένα σωρό τέτοιες παρεμβάσεις μπορούν να αποδώσουν σε χρόνο μηδέν. Κυριολεκτικά μηδέν! Στην περιοχή Μεσσηνίας για παράδειγμα (ο γράφων είναι Ρουμελιώτης προς αποφυγή συνειρμών), είναι κάποιοι κατασκευαστές που φτιάχνουν γερανάκια για τα τρακτέρ που σηκώνουν μεγασάκους, δηλαδή 300 ή και 500 κιλά. Κάποιοι άλλοι φτιάχνουν μηχανήματα που ξεχωρίζουν τα φύλλα από τον καρπό. Αυτοί όλοι είναι απολύτως έτοιμοι να δεχτούν μια τεχνική βοήθεια από επιστήμονες, να βελτιώσουν κάποια θέματα κυρίως ασφάλειας και να αρχίσουν να πουλάνε σαν το ζεστό ψωμί.
Αλλά αντί να ασχολούμαστε με αυτούς όλους, διατυπώνουμε ο καθένας μας και μια πρόταση από ποια χώρα θα βρούμε εργάτες και αποπροσανατολίζουμε την συζήτηση.
