Η απάντηση της Ευρώπης στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και στην επακόλουθη ενεργειακή κρίση του 2022 ήταν άμεση, με την εισαγωγή του σχεδίου RepowerEU. Σημαντικός πυλώνας στην πανευρωπαϊκή προσπάθεια για απεξάρτηση από το Ρωσικό φυσικό αέριο παραμένει η διατήρηση των επιπέδων αποθήκευσης φυσικού αερίου σε υψηλά επίπεδα.
Αξίζει να τονιστεί ότι κατά το 2023, επετεύχθη επίπεδο πληρότητας των ευρωπαϊκών αποθηκών φυσικού αέριου έως και 99.6%. Σε σύγκριση με το 2022, αποθηκεύτηκε 32.6% περισσότερο φυσικό αέριο κατά το 2023, γεγονός που καταδεικνύει την συντονισμένη προσπάθεια που καταβάλει η Ευρώπη.
Αποτέλεσμα όλων αυτών των προσπαθειών, είναι η σημαντική πτώση της τιμής του φυσικού αέριου που σημειώθηκε κατά την διάρκεια του 2023, η οποία βαίνει μειούμενη και στις αρχές του 2024, μετά τις δυσθεώρητες τιμές που είχε αγγίξει το καλοκαίρι του 2022. Συγκεκριμένα, ο δείκτης Dutch TTF για τις ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου σημείωσε σημαντική πτώση τον Φεβρουάριο του 2024, πέφτοντας κάτω από τα €25 τη μεγαβατώρα (MWh), καταγράφοντας μια απότομη πτώση πάνω από 50% σε σύγκριση με την ίδια περίοδο πριν από ένα έτος. Διατηρώντας μάλιστα για μεγάλο χρονικό διάστημα πτωτική τάση, γεγονός που αναδεικνύει την πολυπόθητη επιστροφή στη σταθερότητα του ενεργειακού συστήματος.
Επιπρόσθετα, θα πρέπει να σημειωθεί η ανοδική τάση στις εισαγωγές φυσικού αερίου στην Ευρώπη από τη Ρωσία κατά το δεύτερο μισό του 2023, γεγονός που μας υπενθυμίζει ότι δεν πρέπει να επαναπαυόμαστε σε αυτήν την φαινομενικά «ήπια» κατάσταση. Σε αυτό το καθεστώς λεπτών ισορροπιών, η Ελλάδα έρχεται να διαδραματίσει καίριο ρόλο καθώς βρίσκεται στο γεωπολιτικό επίκεντρο των εξελίξεων. Συνδυαστικά με τις παραπάνω εξελίξεις, ενισχύεται ο στρατηγικός ρόλος της Ελλάδας ως ενεργειακός κόμβος για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, προσφέροντας εναλλακτικές διαδρομές παροχής φυσικού αερίου και οχυρώνοντας την ενεργειακή ασφάλεια. Συγκεκριμένα, το 2023 κατέφθασε στην Αλεξανδρούπολη η πλωτή μονάδα αποθήκευσης και επαναεριοποίησης (FSRU) φυσικού αερίου και το Φεβρουάριο του 2024 τέθηκε σε δοκιμαστική λειτουργία και υποδέχθηκε το πρώτο φορτίο LNG. Η μονάδα αναμένεται να τεθεί σε πλήρη εμπορική λειτουργία μέχρι τα τέλη του Απριλίου.
Σε επίπεδο λιανικής, σημαντικές και θετικές είναι οι εξελίξεις με την νέα εταιρεία Enaon EDA να προγραμματίζει επενδύσεις κοντά στα 800 εκατ. ευρώ για την επόμενη τετραετία, απαραίτητες για την επέκταση των δικτύων μέσης και χαμηλής πίεσης σε 9 περιφέρειες της Ελλάδας. Τα δίκτυα θα αναβαθμιστούν και θα συνεισφέρουν στην απαιτούμενη ενεργειακή μετάβαση με την εισαγωγή βιομεθανίου, υδρογόνου και άλλων ανανεώσιμων αερίων.
Κρίσιμο ζήτημα, που ακολουθεί τις υποδομές αυτές, είναι και η επίλυση θεμάτων συλλογής της διαθέσιμης βιομάζας και των όρων και των προϋποθέσεων σύνδεσης των μονάδων αυτών στα δίκτυα, τα οποία πρέπει να αντιμετωπισθούν άμεσα με τις κατάλληλες πολιτικές και ρυθμιστικές παρεμβάσεις.
Ο τομέας του φυσικού αερίου και των εναλλακτικών καυσίμων θα αναλυθεί στο 9th HAEE Energy Transition Symposium “Striving for Stability in a Highly Uncertain Energy World”, το οποίο για 9η συνεχή χρονιά διοργανώνεται από την Ελληνική Εταιρεία Ενεργειακής Οικονομίας στις 22-24 Μαΐου 2024 στο Maroussi Plaza Centre στην Αθήνα. Στο Συνέδριο θα παραβρεθούν σημαίνουσες προσωπικότητες από το χώρο της πολιτικής, της βιομηχανίας, της έρευνας και της επιχειρηματικότητας που δραστηριοποιούνται στο διεθνές, ευρωπαϊκό και ελληνικό γίγνεσθαι.
