Τον «οδικό χάρτη» με τα επόμενα βήματα που χρειάζεται να μεσολαβήσουν προκειμένου να τεκμηριωθεί με τον πλέον ολοκληρωμένο τρόπο αν η πυρηνική ενέργεια έχει θέση ή όχι στο ενεργειακό μίγμα της χώρας καταρτίζει το ΥΠΕΝ με την σχετική εισήγηση να φτάνει στα χέρια του Πρωθυπουργού μέσα στις επόμενες εβδομάδες.
Μιλώντας νωρίτερα το πρωί στην ημερίδα με τίτλο «Η Ελλάδα στη Νέα Εποχή της Πυρηνικής Ενέργειας», ο Υφυπουργός ανέλυσε την προσέγγιση της κυβέρνησης με την βασική στόχευση να αφορά στην ικανότητα της χώρας να παρακολουθεί συστηματικά τις εξελίξεις του κλάδου, γεγονός που με την σειρά του θα επιτρέψει να παρθούν οι βέλτιστες δυνατές αποφάσεις, προσαρμοσμένες στην ελληνική πραγματικότητα.
Επί του πρακτέου, η εισήγηση έρχεται σε συνέχεια των σχετικών οδηγιών του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας για τις περιπτώσεις χωρών που επιθυμούν να εξετάσουν την αξιοποίηση της πυρηνικής ενέργειας για την κάλυψη των ενεργειακών τους αναγκών. Σύμφωνα με την διαδικασία NEPIO (Nuclear Energy Programme Implementing Organization) του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, για να αποκτήσει μια χώρα πυρηνικές μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, σε πρώτη φάση συντάσσει μία Έκθεση Αξιολόγησης, η οποία αποφαίνεται για το κατά πόσο θα προχωρήσει όντως στην ανάπτυξη τέτοιων υποδομών.
«Κάνουμε το πρώτο βήμα»
Την ίδια στιγμή, το Υπουργείο εξετάζει την μορφή που θα πάρει το εν λόγω σχήμα, αν δηλαδή θα προχωρήσει η σύσταση μιας νέας επιτροπής που θα επιφορτιστεί με το «καθήκον» της διερεύνησης ή θα αξιοποιηθεί κάποιος υφιστάμενος φορέας όπως λόγου χάρη η επιτροπή για το ΕΣΕΚ.
Σε κάθε περίπτωση, το βασικό σενάριο και ασχέτως σε ποιο βαθμό θα υπάρξουν συνέργειες ή όχι με υφιστάμενα σχήματα και επιτροπές, θέλει το όλο εγχείρημα να έχει μια διακριτή παρουσία και υπόσταση, πράγμα που με την σειρά του θα επιτρέπει στους αρμόδιους να προχωρούν απρόσκοπτα τις απαιτούμενες εργασίες με όρους περισσότερο «κρατικού μηχανισμού» παρά πολιτικής πρωτοβουλίας που συνήθως αλλάζει προϊόντος και των σχετικών πολιτικών εξελίξεων.
«Εμείς βλέπουμε κάτι να κινείται. Προφανώς η πυρηνική ενέργεια δεν έχει θέση σήμερα στο ενεργειακό μας σύστημα, ωστόσο εμείς θέλουμε να βάλουμε τα θεμέλια ώστε όταν ωριμάσουν οι συνθήκες της τεχνολογίας, να μην ξεκινήσουμε από το μηδέν», ανέφερε σχετικά ο κ. Τσάφος δίνοντας το στίγμα της όλης συζήτησης.
Διευκρινίζοντας περαιτέρω το βασικό «σκεπτικό» της κυβέρνησης ανέφερε πως η επιδίωξη είναι «να δημιουργήσουμε αυτή την δυναμική, αυτό το momentum, να παρακολουθούμε αυτή την τεχνολογία ώστε να μπορούμε να δράσουμε όταν οι συνθήκες θα είναι ώριμες».
Από την πλευρά του αναφέρθηκε εκτενώς στην σημερινή κατάσταση του κλάδου με πλήθος έργων για την δημιουργία μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (SMR) να καταλήγουν εκτός χρονοδιαγραμμάτων και εκτός προϋπολογισμού.
Αξίζει βέβαια να σημειωθεί ότι τα παραπάνω «συμπτώματα» με υπερβάσεις στους χρόνους και στα κόστη αποτελούν απόρροια του επιπέδου ωρίμανσης της τεχνολογίας με τις βασικές εκτιμήσεις να θέλουν να αμβλύνονται συν τω χρόνω, λαμβάνοντας υπόψη και την τεράστια έμφαση που δίνεται παγκοσμίως σε αυτή την τεχνολογία.
Θεμελιώνουμε το πλαίσιο
Υπό αυτό το πρίσμα, το κρίσιμο σήμερα για την Ελλάδα, όπως τόνισε ο κ. Τσάφος, δεν είναι να απαντήσει αν θέλει ή όχι την πυρηνική ενέργεια μιας και πρόκειται για κάτι εξαιρετικά μακρινό, παρά να διαμορφώσει το ρυθμιστικό πλαίσιο που θα ορίσει το περίγραμμα εντός του οποίου θα ενταχθεί αν ποτέ ενταχθεί η πυρηνική ενέργεια στην Ελλάδα.
Με άλλα λόγια, η κρισιμότητα της τρέχουσας συζήτησης έγκειται στην καλή προετοιμασία με βάση τις επιταγές του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας και της όμορης διεθνούς εμπειρίας, αφήνοντας σε δεύτερο χρόνο το «υπέρ ή κατά» της πυρηνικής ενέργειας.
Υπενθυμίζεται ότι οι προδιαγραφές του Διεθνούς Οργανισμού για την εισαγωγή της πυρηνικής ενέργειας στο ενεργειακό μίγμα μιας χώρας προβλέπουν 3 φάσεις με την πρώτη να αφορά την εκπόνηση μελέτης σκοπιμότητας για να ακολουθήσουν στη συνέχεια η 2η φάση με την πιο στοχευμένη προετοιμασία του θεσμικού πλαισίου εξειδικεύοντας κατά μέρος σε όλα τα σημεία της σχετικής εφοδιαστικής αλυσίδας και η 3η φάση με την κατασκευή και υλοποίηση του σταθμού μέχρι το σημείο του commissioning.
Η στροφή της ΕΕ και η κοινωνική αποδοχή
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση του συντονιστή της συζήτησης, ο Υφυπουργός αναφέρθηκε στην στροφή της ΕΕ ως προς την πυρηνική ενέργεια, υπογραμμίζοντας ότι πλέον καταγράφεται μια μετατόπιση από το πολεμικό κλίμα με τις χώρες και τους αρμόδιους φορείς να συζητούν πιο παραγωγικά παρά να διαχωρίζονται σε δύο «στρατόπεδα» με το ένα αναφανδόν υπέρ και το άλλο αναφανδόν κατά.
Ανάλογες μετατοπίσεις διαπιστώνονται ευρύτερα σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο με πολλούς περισσότερους επιστήμονες να επιχειρούν να ξαναπιάσουν το «νήμα» της πυρηνικής ενέργειας σε μια προσπάθεια να στοιχειοθετήσουν την θέση των πυρηνικών στο ενεργειακό μίγμα υπό «ενεργειακή μετάβαση». Αναφερόμενος στην Ελλάδα τόνισε ότι «συζητάμε ανοιχτά για την πυρηνική ενέργεια» για να ξεκαθαρίσει αμέσως μετά ότι «δεν υπάρχει περίπτωση να κάνουμε πυρηνικό πρόγραμμα αν δεν υπάρχει πολιτική και κοινωνική συναίνεση».
