Η νέα ενεργειακή αναταραχή που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή εκτός από τις διεθνείς αγορές πετρελαίου αρχίζει να αποτυπώνεται όλο και πιο έντονα στην καθημερινότητα επιχειρήσεων και καταναλωτών στην Ελλάδα. Από τις μεταφορές και τα λιπαντικά μέχρι τη βενζίνη, το diesel, τα αεροπορικά εισιτήρια και το κόστος διανομής προϊόντων, η ενεργειακή αλυσίδα δέχεται νέες πιέσεις, την ώρα που οι γεωπολιτικές εξελίξεις γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ επαναφέρουν το «ρίσκο ενέργειας» στο επίκεντρο της οικονομίας.
Αυτό ακριβώς επισημαίνει και η Alpha Bank στο νέο Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων, σημειώνοντας ότι δυόμισι μήνες μετά την έναρξη των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, οι επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία είναι πλέον ορατές, κυρίως μέσω της ενεργειακής συνιστώσας του πληθωρισμού.
- Βενζίνη και diesel: Το πρώτο σοκ του καλοκαιριού έφτασε στα νησιά – «Καίει» η αμόλυβδη στα 2,25 ευρώ
Σύμφωνα με την ανάλυση της τράπεζας, οι δυσκολίες στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν οδηγήσει σε σημαντική άνοδο των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, αυξάνοντας το κόστος παραγωγής και μεταφοράς για τις επιχειρήσεις. Η Alpha Bank προειδοποιεί ότι οι αυξήσεις αυτές περνούν σταδιακά σε ολόκληρη την οικονομία, δημιουργώντας νέες πληθωριστικές πιέσεις.
Η εικόνα αντικατοπτρίζεται ήδη στα στοιχεία του πληθωρισμού. Τον Απρίλιο ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 4,6%, έναντι 3% στην Ευρωζώνη, ενώ σύμφωνα με την Alpha Bank η ενεργειακή συνιστώσα από αρνητική που ήταν το 2025 και στις αρχές του 2026 πέρασε πλέον σε θετική συμβολή, προσθέτοντας 0,6 ποσοστιαίες μονάδες στον πληθωρισμό του Μαρτίου και 1,7 ποσοστιαίες μονάδες τον Απρίλιο.
Μεταφορές, λιπαντικά και καύσιμα στο επίκεντρο
Οι ανατιμήσεις στις μεταφορές είναι πλέον από τις πιο έντονες στην οικονομία. Σύμφωνα με την τράπεζα, ο σχετικός δείκτης αυξήθηκε κατά 6% τον Μάρτιο και 6,4% τον Απρίλιο σε ετήσια βάση, κυρίως λόγω της ανόδου σε καύσιμα και λιπαντικά.
Ειδικότερα, τα καύσιμα και λιπαντικά αυξήθηκαν κατά 10,9% τον Μάρτιο και 18,8% τον Απρίλιο, ενώ ακόμη πιο έντονες ήταν οι αυξήσεις στο πετρέλαιο κίνησης, το οποίο κατέγραψε άνοδο 22,8% και 32,4% αντίστοιχα. Η βενζίνη αυξήθηκε κατά 9,3% τον Μάρτιο και 17,1% τον Απρίλιο, ενώ τα λοιπά καύσιμα, συμπεριλαμβανομένου του υγραερίου κίνησης, κατέγραψαν άνοδο 27,4% και 42,4%.
Πίσω από αυτούς τους αριθμούς κρύβεται μια πολύ μεγαλύτερη αλυσίδα επιπτώσεων. Το ακριβότερο diesel σημαίνει υψηλότερο κόστος για φορτηγά, logistics και εφοδιαστική αλυσίδα. Οι επιχειρήσεις μεταφορών βλέπουν ξανά το λειτουργικό κόστος να ανεβαίνει, ενώ η πίεση μεταφέρεται σταδιακά σε προϊόντα, τρόφιμα και υπηρεσίες.
Παράλληλα, επισημαίνονται και οι αυξήσεις στις υπηρεσίες μεταφοράς επιβατών, ιδιαίτερα στις αεροπορικές πτήσεις εσωτερικού και εξωτερικού, στοιχείο που δείχνει ότι το ενεργειακό κόστος περνά πλέον - όπως ήταν αναμενόμενο -και στον τουρισμό και στις μετακινήσεις της θερινής περιόδου.
Στο ίδιο μήκος κύματος με τις εκτιμήσεις παραγόντων της εγχώριας και διεθνούς αγοράς, η τράπεζα σημειώνει ότι η άνοδος του ενεργειακού κόστους συμπίπτει με την έναρξη της τουριστικής περιόδου και την αυξημένη εξωτερική ζήτηση, γεγονός που μπορεί να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τις δευτερογενείς πληθωριστικές πιέσεις στις υπηρεσίες.
Το νέο ενεργειακό σοκ και το γεωπολιτικό premium
Το γεωπολιτικό στοιχείο παραμένει πλέον καθοριστικός παράγοντας για τις αγορές ενέργειας. Τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να θεωρούνται ο πιο ευαίσθητος διάδρομος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, καθώς από εκεί περνά περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου. Κάθε ένταση στην περιοχή μεταφράζεται σχεδόν αυτόματα σε άνοδο του λεγόμενου «γεωπολιτικού premium» στις τιμές.
Στην ελληνική αγορά καυσίμων, παράγοντες του κλάδου σημειώνουν ότι ακόμη και όταν οι διεθνείς τιμές σταθεροποιούνται προσωρινά, η μετακύλιση των αυξήσεων στη λιανική συνεχίζεται με χρονική υστέρηση λίγων ημερών. Αυτό σημαίνει ότι η πίεση στις αντλίες ενδέχεται να διατηρηθεί και το επόμενο διάστημα, ειδικά αν συνεχιστεί η αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή.
Η ενεργειακή πίεση, πάντως, δεν περιορίζεται μόνο στην Ελλάδα. Η Alpha Bank σημειώνει ότι σχεδόν σε όλα τα κράτη της Ευρωζώνης επιταχύνθηκε ο πληθωρισμός το δίμηνο Μαρτίου - Απριλίου, με την ενεργειακή συνιστώσα να καταγράφει διψήφιο ρυθμό ανόδου στις περισσότερες χώρες.
Την ίδια ώρα, η ενεργειακή κρίση δεν επηρεάζει μόνο τα καύσιμα. Η τράπεζα καταγράφει ισχυρές αυξήσεις και στο κόστος στέγασης λόγω ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου και πετρελαίου θέρμανσης, επισημαίνοντας ότι η ενεργειακή επιβάρυνση επανέρχεται ως βασικός παράγοντας πίεσης για τα νοικοκυριά.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και το στοιχείο των προσδοκιών των καταναλωτών. Σύμφωνα με την Alpha Bank, οι φόβοι για νέες αυξήσεις τιμών στην Ελλάδα και στην Ευρωζώνη κινούνται πλέον σε επίπεδα παρόμοια με εκείνα που είχαν καταγραφεί μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και το ενεργειακό σοκ του 2022.
