Έτοιμη να ανακοινώσει μια σειρά μέτρων για τη μείωση των τιμών ενέργειας είναι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν έχει προκαλέσει ραγδαία άνοδο των τιμών, στην προσπάθειά της να στηρίξει τους καταναλωτές αλλά και τις βιομηχανίες του μπλοκ που αντιμετωπίζουν μεγάλες προκλήσεις.
Το πακέτο μέτρων αναμένεται στις 22 Απριλίου, εν μέσω εκτόξευσης των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς η κρίση στα Στενά του Ορμούζ έχει φέρει το ενεργειακό κόστος στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας.
Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε, λίγο μετά τη συνεδρίαση του Κολεγίου των Επιτρόπων για την κρίση στη Μέση Ανατολή και τον αντίκτυπό της στην Ευρώπη, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντε Λάιεν, υπογράμμισε ότι από την έναρξη της σύγκρουσης, πριν από 44 ημέρες, ο λογαριασμός για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων αυξήθηκε κατά πάνω από 22 δισεκατομμύρια ευρώ.
Η πρόεδρος της Κομισιόν αναφέρθηκε στην «εργαλειοθήκη» που θα παρουσιάσει η Κομισιόν την ερχόμενη εβδομάδα, λίγο πριν το άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που θα πραγματοποιηθεί στην Κύπρο, 23 και 24 Απριλίου.
«Πληρώνουμε πολύ υψηλό τίμημα για την υπερβολική μας εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και η ζοφερή πραγματικότητα για την ήπειρό μας είναι ότι η ενέργεια από ορυκτά καύσιμα θα παραμείνει η πιο ακριβή επιλογή τα επόμενα χρόνια», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν. Η Ευρώπη πρέπει να αυξήσει την τοπική παραγωγή ανανεώσιμων και πυρηνικών πηγών ενέργειας, πρόσθεσε.
Η Επιτροπή έχει περιορισμένο περιθώριο ελιγμών, ειδικά καθώς τα περισσότερα κράτη μέλη επιδιώκουν εθνικές λύσεις προσαρμοσμένες στις πολιτικές και οικονομικές τους ανάγκες. Αντί να εισαγάγει επιθετικές αλλαγές, η εργαλειοθήκη της επιτροπής θα στοχεύει στη διασφάλιση μιας συντονισμένης προσέγγισης που θα αποφεύγει την αύξηση του πληθωρισμού και των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η περιοχή θα συνεχίσει να μειώνει την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα, όπως επισημαίνει το Bloomberg.
Από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, 22 κράτη της ΕΕ έχουν εφαρμόσει περισσότερα από 120 έκτατα μέτρα κόστους άνω των 9 δισ. ευρώ για να μετριάσουν τον αντίκτυπο των υψηλότερων τιμών ενέργειας, σύμφωνα με έκθεση του Ινστιτούτου Jacques Delors.
Η Λάιεν άφησε να εννοηθεί ήδη από τον περασμένο μήνα ότι τυχόν βραχυπρόθεσμα μέτρα πρέπει να είναι προσωρινά και στοχευμένα, και ότι η ΕΕ πρέπει να αντιμετωπίσει γρήγορα τους διαρθρωτικούς παράγοντες των υψηλών τιμών ενέργειας, εστιάζοντας στην ηλεκτρική ενέργεια. Την επόμενη εβδομάδα, η επιτροπή θα προτείνει μέτρα για τη βελτίωση της παραγωγικότητας των υποδομών δικτύου και τη μείωση των χρεώσεων δικτύου, με νομοθετική πρόταση που αναμένεται τον Μάιο. Θα επισημάνει επίσης μέτρα για τη μείωση της φορολογίας της ηλεκτρικής ενέργειας, την κατάργηση ορισμένων εισφορών και τη διασφάλιση ότι η ενέργεια φορολογείται ευνοϊκότερα από τα ορυκτά καύσιμα.
Οι συστάσεις για την εξοικονόμηση ενέργειας και την υποστήριξη των καθαρών τεχνολογιών στο έγγραφο της επόμενης εβδομάδας πρόκειται να βασιστούν σε ένα σχέδιο που πρότεινε η εκτελεστική επιτροπή της ΕΕ το 2022, όταν μια μείωση στις ρωσικές προμήθειες έστειλε τις τιμές φυσικού αερίου σε ιστορικά υψηλά.
Δεν είναι στα σχέδια κάποιο ανώτατο όριο τιμών στο φυσικό αέριο, ανέφεραν πηγές, οι οποίες ζήτησαν να μην κατονομαστούν. Κατά τη διάρκεια της κρίσης του 2022, η Ένωση εισήγαγε ένα ανώτατο όριο 180 ευρώ ανά μεγαβατώρα στις τιμές αναφοράς, ωστόσο δεν ενεργοποιήθηκε ποτέ.
Οι ενέργειες που σχεδιάζει η Επιτροπή περιλαμβάνουν ενισχυμένο συντονισμό για την πλήρωση των αποθεμάτων φυσικού αερίου, καθώς και κοινός σχεδιασμός για την απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, με στόχο το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα. Παράλληλα, όπως τόνισε η Φον ντερ Λάιεν, θα διασφαλιστεί ότι τα εθνικά μέτρα έκτακτης ανάγκης «δεν θα ανταγωνίζονται μεταξύ τους» και δεν θα διαταράσσουν τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς.
Όπως είπε η Φον ντερ Λάιεν, η Επιτροπή εξετάζει επίσης μέτρα για τη μείωση της ενεργειακής ζήτησης, «με πλήρη σεβασμό στην ελευθερία επιλογής των καταναλωτών», δίνοντας έμφαση στην ενεργειακή αποδοτικότητα, όπως η αναβάθμιση κτιρίων και η ανανέωση βιομηχανικού εξοπλισμού.
Παράλληλα, προωθούνται πιο διαρθρωτικές παρεμβάσεις για τη μείωση του κόστους ενέργειας, με την αναθεώρηση του συστήματος εμπορίας εκπομπών (ETS), με παρεμβάσεις σε φόρους και χρεώσεις δικτύων και με ευρύτερη αναμόρφωση του ενεργειακού μείγματος.
Την περασμένη εβδομάδα, οι υπουργοί Οικονομικών από πέντε κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, της Ιταλίας και της Ισπανίας, κάλεσαν την ΕΕ να φορολογήσει τα υπερκέρδη που αποκομίζουν οι ενεργειακές εταιρείες ως αποτέλεσμα του πολέμου.
