Ο πόλεμος στο Ιράν αναγκάζει την παγκόσμια οικονομική ελίτ να αυτοαναλογιστεί πώς να αντιδράσει σε μια σειρά από σοκ που δεν δείχνουν σημάδια υποχώρησης. Τέσσερις εβδομάδες μετά την έναρξη της σύγκρουσης, η διαταραχή στην ενεργειακή τροφοδοσία είναι ήδη τόσο σοβαρή που ακόμη και ένα ξαφνικό τέλος των εχθροπραξιών δεν θα επαναφέρει τα πράγματα όπως ήταν πριν από την κρίση, δήλωσε ο Ρίτσαρντ Κου, επικεφαλής οικονομολόγος της Nomura Research.
«Θα χρειαστεί πολύς χρόνος για να επισκευαστούν τα πάντα», είπε ο Κου σε συνέντευξή του στη σύνοδο Ambrosetti δίπλα στη Λίμνη Κόμο, στην Ιταλία. Οι κυβερνήσεις και οι τράπεζες αντιμετωπίζουν ένα είδος σοκ στην προσφορά που είναι δύσκολο να διαχειριστούν, πρόσθεσε. «Αν τελειώσει, οι άνθρωποι μπορούν να αρχίσουν να κάνουν σχέδια. Για την ώρα κανείς δεν μπορεί να σχεδιάσει τίποτα».
Όπως αναφέρει το Bloomberg, η αβεβαιότητα έχει ενταθεί κατά τη δεύτερη θητεία του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, με τους δασμούς του να διαταράσσουν τις εμπορικές συμμαχίες και τις απειλές κατά της Γροιλανδίας και τα παράπονα για το ΝΑΤΟ να αυξάνουν τους ευρωπαϊκούς φόβους για την ασφάλεια. Ο πόλεμος που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχει σπείρει ανησυχία σχετικά με την ενέργεια και το μέλλον της Μέσης Ανατολής.
Αυτά τα σοκ συνιστούν έναν «σεισμό» που αναγκάζει σε επανεξέταση του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος, δήλωσε ο Μάριο Μόντι, πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας και γερουσιαστής διά βίου.
Οι μονομερείς αποφάσεις του Τραμπ, «μαζί με την απροθυμία να δεχτεί τους περιορισμούς του κράτους δικαίου», όπως είπε, «υπονομεύουν τα θεμέλια του δημοκρατικού καπιταλισμού».
Το ερώτημα, πρόσθεσε ο Μόντι, είναι: «Ποιες θα είναι οι συνέπειες της καταστροφής αυτού του συστήματος».
Οι συμμετέχοντες στο συνέδριο μίλησαν στο τέλος μιας εβδομάδας που αποτέλεσε στιγμή αποτίμησης για τους παρατηρητές και τις χρηματοπιστωτικές αγορές σχετικά με τις οικονομικές επιπτώσεις που προκάλεσε ο Τραμπ σε όλα τα μέτωπα.
Ενώ υπήρχαν ανησυχίες για τις ζημιές από τον πόλεμο, υπήρχε επίσης αισιοδοξία σχετικά με την πιθανή ανθεκτικότητα της Ευρώπης, δήλωσε ο Βαλέριο Ντε Μόλι, οικοδεσπότης του συνεδρίου.
«Το πλεονέκτημα των ενεργειών του Τραμπ είναι ότι είχαν σχεδόν ηλεκτροσόκ αποτέλεσμα στην Ευρώπη», είπε ο Ντε Μόλι, διευθύνων σύμβουλος του European House - Ambrosetti.
«Η Ευρώπη κατάφερε να διαπραγματευτεί τη συμφωνία με τη Mercosur, η οποία είχε σταματήσει για 25 χρόνια, τη συμφωνία με την Ινδία που είχε μείνει σε εκκρεμότητα σχεδόν 20 χρόνια, και στη συνέχεια με την Ινδονησία, την Αυστραλία και άλλες χώρες», πρόσθεσε. «Τέλος, συμφώνησε να δαπανήσει περισσότερα για την άμυνα και προσελκύει περισσότερους ερευνητές και διεθνείς φοιτητές από ποτέ, για να αναφέρω μόνο μερικά».
Η επανεκτίμηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο οικονομικής πίεσης για πολλές χώρες.
Την Πέμπτη, ο ΟΟΣΑ ήταν ο πρώτος μεγάλος διεθνής οργανισμός που δημοσίευσε προβλέψεις που αντικατοπτρίζουν τον αντίκτυπο της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Ενώ η παγκόσμια οικονομία ήταν σε τροχιά ενίσχυσης, πλέον αντιμετωπίζει μια ακόμη δυσάρεστη περίοδο αύξησης του κόστους ζωής, ανέφερε ο οργανισμός.
Φωτογραφία: @AP
«Είναι πλέον σαφές ότι θα υπάρξει αντίκτυπος στον πληθωρισμό και στην ανάπτυξη», δήλωσε ο Φαμπρίτσιο Παγκάνι, πρώην επικεφαλής προσωπικού του ιταλικού υπουργείου Οικονομικών και σήμερα συνεργάτης της χρηματοοικονομικής συμβουλευτικής εταιρείας Vitale & Co. «Φυσικά, η διάρκεια της σύγκρουσης θα δείξει πόσο βαθύς θα είναι αυτός ο αντίκτυπος».
Οι κεντρικές τράπεζες σε όλο τον κόσμο έχουν συλλογικά υιοθετήσει στάση αυξημένης επαγρύπνησης. Ενώ η Federal Reserve επανέλαβε ότι οι μειώσεις επιτοκίων παραμένουν μακριά, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα συζήτησε το ενδεχόμενο αύξησης ήδη από τον επόμενο μήνα.
Οι κυβερνήσεις, εν τω μεταξύ, προσαρμόζουν τα σχέδιά τους. Αξιωματούχοι στη Ρώμη, προετοιμάζοντας προβλέψεις για δημοσίευση τον Απρίλιο, ενδέχεται να μειώσουν την πρόβλεψη ανάπτυξης για την Ιταλία το 2026, ενώ και η Γερμανία και η Γαλλία αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα.
Πέρα από το άμεσο μέλλον, υπάρχει αυξανόμενη ανησυχία μεταξύ των επιχειρηματικών ελίτ στην Ευρώπη ότι η διατλαντική σχέση, η οποία επί χρόνια αποτέλεσε σταθεροποιητικό παράγοντα για τις αγορές και τους θεσμούς, γίνεται λιγότερο αξιόπιστη και θα πρέπει να αντικατασταθεί από ένα διαφορετικό μοντέλο που βασίζεται περισσότερο στην αυτάρκεια και σε συμμαχίες πέρα από τη σχέση ΗΠΑ-Ευρώπης.
«Πρέπει να δημιουργήσουμε ένα δίκτυο χωρών σε όλο τον κόσμο που απλώς θα είναι πρόθυμες να συνεχίσουν την κληρονομιά των ΗΠΑ» μέχρι αυτές «ίσως να είναι έτοιμες να επαναλάβουν αυτήν την ηγεσία», είπε ο Μόντι, γνωστός για τη σταθεροποίηση της ιταλικής οικονομίας από την κρίση χρέους πριν από 15 χρόνια. «Η Ευρώπη ίσως θα μπορούσε να γίνει προωθητής αυτού του δικτύου για το κράτος δικαίου και τον πολυμερισμό».
