Δεν κατόρθωσαν να μετακινήσουν τον πρωθυπουργό της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν, που έχει ασκήσει βέτο στην χορήγηση δανείου 90 δισ. ευρώ στην Ουκρανία, οι Ευρωπαίοι ηγέτες που συνήλθαν σήμερα στις Βρυξέλλες όπως έγινε γνωστό από διπλωματικές πηγές. Οι «27» συμφώνησαν να συζητήσουν και πάλι το θέμα κατά το επόμενο ραντεβού τους, σύμφωνα με το κοινό ανακοινωθέν της συνόδου.
Η 90λεπτη συζήτηση για το δάνειο δεν κατάφερε να οδηγήσει σε σαφή πορεία προς μια συμφωνία. Ο Ούγγρος ηγέτης, υποστηριζόμενος από τον πρωθυπουργό της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο, αφού ρωσικά drones προκάλεσαν ζημιές στον αγωγό Ντρούζμπα, ο οποίος μεταφέρει ρωσικό αργό πετρέλαιο στις χώρες τους μέσω Ουκρανίας, κατηγορούν το Κίεβο για αργές επισκευές.
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα καταδίκασε τη συμπεριφορά του Όρμπαν ως «απαράδεκτη» και παραβίαση των όρων συνεργασίας που διέπουν την ΕΕ. Ο Κόστα επεσήμανε ότι κανένας ηγέτης δεν έχει παραβιάσει ποτέ «αυτή την κόκκινη γραμμή πριν». Το επίπεδο απογοήτευσης για τον Όρμπαν ήταν πρωτοφανές, αλλά ενόψει των εκλογών της 12ης Απριλίου - δεν υπάρχει πρόθεση εμπλοκής στα εσωτερικά της Βουδαπέστης.
Ο Όρμπαν απάντησε στην κριτική επιμένοντας ότι το βέτο του ήταν νόμιμο, ενώ ο Φίτσο επεσήμανε ότι η χώρα του πληρώνει το τίμημα για την απώλεια των ρωσικών καυσίμων. Οι ηγέτες των άλλων 25 χωρών της ΕΕ εξέδωσαν κοινή δήλωση χαιρετίζοντας την απόφαση δανεισμού των 90 δισ. ευρώ, ζητώντας «την πρώτη εκταμίευση προς την Ουκρανία να γίνει έως τις αρχές Απριλίου».
Tα συμπεράσματα της Συνόδου για Ουκρανία
1. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προέβη σε ανταλλαγή απόψεων με τον Πρόεδρο της Ουκρανίας, Volodymyr Zelenskyy.
2. Καθώς μπαίνουμε στο πέμπτο έτος του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαιώνει την αταλάντευτα σταθερή και αδιάκοπη υποστήριξή του υπέρ της ανεξαρτησίας, της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων της. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να παρέχει, σε συντονισμό με ομονοούντες εταίρους και συμμάχους, ολοκληρωμένη πολιτική, χρηματοδοτική, οικονομική, ανθρωπιστική, στρατιωτική και διπλωματική στήριξη στην Ουκρανία και τον λαό της.
3. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξαίρει το θάρρος, την αποφασιστικότητα και το σθένος του ουκρανικού λαού και της ηγεσίας του στην αντίσταση κατά της ρωσικής επίθεσης και στην προάσπιση του εδάφους τους. Η Ουκρανία έχει κατορθώσει να διατηρήσει τις θέσεις της, αντιστεκόμενη στη σφοδρή πίεση που της ασκεί η Ρωσία και εμποδίζοντάς την να επιτύχει τους στρατιωτικούς και στρατηγικούς στόχους της. Αποτελεί επιτακτική ανάγκη στο πλαίσιο αυτό να εξασφαλιστεί ότι η Ουκρανία θα έχει τα δημοσιονομικά και στρατιωτικά μέσα για να εξακολουθήσει να ασκεί το φυσικό της δικαίωμα στην αυτοάμυνα και να αποκρούει και να αποτρέπει τις ρωσικές επιθέσεις.
4. Το μέλλον της Ουκρανίας και των πολιτών της βρίσκεται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επικροτεί τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειώσει μέχρι στιγμής η Ουκρανία υπό δυσχερέστατες συνθήκες και ενθαρρύνει τις περαιτέρω μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται. Μετά την αξιολόγηση της Επιτροπής και λαμβάνοντας δεόντως υπόψη ότι οι τεχνικές εργασίες για το άνοιγμα όλων των ομάδων κεφαλαίων έχουν προχωρήσει στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί το Συμβούλιο να ανοίξει τις ομάδες κεφαλαίων αμελλητί, αρχής γενομένης από την ομάδα κεφαλαίων «Θεμελιώδη πεδία», σύμφωνα με τη μεθοδολογία διεύρυνσης και την αρχή των ιδίων επιδόσεων.
5. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει την ισχυρή υποστήριξη της Ένωσης για συνολική, δίκαιη και διαρκή ειρήνη στην Ουκρανία βάσει των αρχών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς δικαίου και με θεμέλιο ισχυρές και αξιόπιστες εγγυήσεις ασφάλειας για την Ουκρανία. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επικροτεί τις εν εξελίξει διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου και στηρίζει πλήρως την Ουκρανία στις διαπραγματεύσεις. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί τη Ρωσία να συμφωνήσει σε πλήρη, άνευ όρων και άμεση κατάπαυση του πυρός και να συμμετάσχει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη. Ακρογωνιαίος λίθος μιας δίκαιης και διαρκούς ειρήνης είναι η ανεξαρτησία της Ουκρανίας και ο σεβασμός της κυριαρχίας και της εδαφικής της ακεραιότητας. Τα σύνορα δεν πρέπει να αλλάξουν διά της βίας, ο επιτιθέμενος δεν μπορεί να ανταμειφθεί και πρέπει να είναι εγγυημένη η μακροπρόθεσμη ασφάλεια και ικανότητα της Ουκρανίας να αμύνεται.
6. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της θα συνεχίσουν να συμμετέχουν ενεργά στις ειρηνευτικές προσπάθειες, σύμφωνα με τον σκοπό της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προάγει την ειρήνη, όπως κατοχυρώνεται στις Συνθήκες. Η πορεία προς την ειρήνη στην Ουκρανία δεν μπορεί να αποφασιστεί χωρίς την Ουκρανία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα λάβει αποφάσεις για θέματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της ή επηρεάζουν την ασφάλειά της.
7. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη είναι προετοιμασμένα να συμβάλουν σε ισχυρές και αξιόπιστες εγγυήσεις ασφάλειας για την Ουκρανία, ιδίως μέσω της συμμαχίας των προθύμων και σε συνεργασία με τις ΗΠΑ. Σε αυτές περιλαμβάνεται η στήριξη της ικανότητας της Ουκρανίας να αποτρέπει επιθέσεις και να αμύνεται αποτελεσματικά, και σε βάθος χρόνου, μεταξύ άλλων μέσω της αποστολής για τη στρατιωτική συνδρομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης με σκοπό τη στήριξη της Ουκρανίας (EUMAM Ukraine) και της συμβουλευτικής αποστολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ουκρανία (EUAM Ukraine). Η συμβολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών θα βασίζεται στις αντίστοιχες αρμοδιότητες και δυνατότητές τους και θα συνάδει με το διεθνές δίκαιο.
8. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδικάζει κατηγορηματικά τη Ρωσία για τη συστηματική και εσκεμμένη στόχευση μη στρατιωτικών και ενεργειακών υποδομών της Ουκρανίας και, συγκεκριμένα, υποδομών θέρμανσης και ηλεκτρικής ενέργειας. Επικροτεί την ενεργειακή στήριξη, την ανθρωπιστική βοήθεια και τη βοήθεια πολιτικής προστασίας που παρέχουν στην Ουκρανία η ΕΕ και τα κράτη μέλη της, καθώς και διεθνείς εταίροι. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητεί να εντατικοποιηθούν περαιτέρω οι προσπάθειες της ΕΕ, σε συντονισμό με τις προσπάθειες των διεθνών εταίρων, για τη στήριξη της Ουκρανίας στην επείγουσα αποκατάσταση, ανοικοδόμηση και ενίσχυση της ανθεκτικότητας του ενεργειακού της συστήματος.
9. Μετά την απόφασή του, τον Δεκέμβριο του 2025, να χορηγήσει στην Ουκρανία δάνειο στήριξης ύψους 90 δισ. EUR για το 2026 και το 2027, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επικροτεί τη θέσπιση του δανείου από τους συννομοθέτες και προσβλέπει στην πρώτη εκταμίευση προς την Ουκρανία έως τις αρχές Απριλίου. Στο πλαίσιο αυτό, ζητεί επίσης εντατικοποίηση των επαφών με τρίτες χώρες, ώστε να καλυφθεί το εναπομένον κενό ύψους 30 δισ. EUR στα δημόσια οικονομικά της Ουκρανίας.
10. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να καταβληθούν περαιτέρω αμείωτες προσπάθειες για την παροχή στρατιωτικής στήριξης στην Ουκρανία και να επιταχυνθεί επειγόντως η παραγωγή και η παράδοση εξοπλισμού προτεραιότητας, ιδίως συστημάτων αεράμυνας, πυρομαχικών, δρόνων και πυραύλων, μεταξύ άλλων ως βοήθεια προς την Ουκρανία για να προστατεύσει τις ενεργειακές και τις κρίσιμες υποδομές της. Στο πλαίσιο αυτό διατηρεί τη ζωτική σημασία της η ανάπτυξη της αμυντικής βιομηχανίας της Ουκρανίας, μεταξύ άλλων μέσω της βιομηχανικής συνεργασίας ΕΕ-Ουκρανίας στον τομέα της άμυνας.
11. Η κάθε είδους στρατιωτική στήριξη προς την Ουκρανία και οι εγγυήσεις για την ασφάλειά της θα παρασχεθούν με πλήρη σεβασμό της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας ορισμένων κρατών μελών και λαμβανομένων υπόψη των συμφερόντων ασφάλειας και άμυνας όλων των κρατών μελών.
12. Η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει αποφασισμένη να αυξήσει περαιτέρω την πίεση στη Ρωσία και να συνεχίσει να αποδυναμώνει την πολεμική οικονομία της, ώστε η Ρωσία να σταματήσει τον βάναυσο επιθετικό της πόλεμο και να συμμετάσχει σε ουσιαστικές ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προσβλέπει στην ταχεία έγκριση της 20ής δέσμης κυρώσεων. Επαναλαμβάνει ότι είναι σημαντικό να μειωθούν περαιτέρω τα ενεργειακά έσοδα της Ρωσίας και να περιοριστεί περαιτέρω το τραπεζικό σύστημα της Ρωσίας, προέβη δε σε απολογισμό των προσπαθειών για τον περιορισμό των δραστηριοτήτων του σκιώδους στόλου της Ρωσίας. Για να υπονομευθεί το επιχειρηματικό μοντέλο του σκιώδους στόλου της Ρωσίας, απαιτείται μια ολιστική προσέγγιση που θα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την αντιμετώπιση, μέσω κοινής προσέγγισης, των σημαντικών κινδύνων που παρουσιάζουν τα εν λόγω σκάφη για το περιβάλλον, την ασφάλεια και την ασφαλή ναυσιπλοΐα. Στο πλαίσιο αυτό, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητεί από τα κράτη μέλη να καταβάλουν επιπλέον προσπάθειες και να αναλάβουν επιπλέον συντονισμένη δράση. Τονίζει επίσης τη σημασία που έχουν ο συνεχής συντονισμός με τους εταίρους της G7 και άλλους ομονοούντες εταίρους όσον αφορά τις κυρώσεις, η ενίσχυση της επιβολής των υφιστάμενων μέτρων και η κάλυψη των κενών τους, καθώς και η περαιτέρω ενίσχυση των μέτρων κατά της καταστρατήγησης.
13. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί όλες τις χώρες να σταματήσουν αμέσως κάθε άμεση ή έμμεση βοήθεια προς τη Ρωσία στον επιθετικό της πόλεμο κατά της Ουκρανίας, και ιδίως μέσω της παροχής αγαθών και κατασκευαστικών στοιχείων διπλής χρήσης. Ειδικότερα, καταδικάζει απερίφραστα την ανάπτυξη των στρατιωτικών δυνάμεων της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κορέας (ΛΔΚ) στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας, καθώς και τη συνεχιζόμενη στρατιωτική υποστήριξη που παρέχουν το Ιράν, η Λευκορωσία και η ΛΔΚ, μεταξύ άλλων.
14. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναλαμβάνει την επείγουσα έκκλησή του προς τη Ρωσία και τη Λευκορωσία να εξασφαλίσουν αμέσως την ασφαλή και άνευ όρων επιστροφή στην Ουκρανία όλων των παιδιών από την Ουκρανία και άλλων αμάχων που εκτοπίστηκαν και μεταφέρθηκαν παράνομα. Η πορεία προς την ειρήνη πρέπει να περιλαμβάνει και άλλες προσπάθειες ανθρωπιστικής πρόνοιας και μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, ιδίως την ανταλλαγή αιχμαλώτων πολέμου και την επιστροφή αμάχων κρατουμένων.
15. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δηλώνει επίσης εκ νέου τη δέσμευση της ΕΕ να εξασφαλίσει πλήρη λογοδοσία για τα εγκλήματα πολέμου και τα άλλα πολύ σοβαρά εγκλήματα που διαπράττονται στο πλαίσιο του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Προς τούτο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητεί συνεχείς προσπάθειες στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης για να δρομολογηθούν η λειτουργία του ειδικού δικαστηρίου για το έγκλημα της επίθεσης κατά της Ουκρανίας και η σύσταση της Διεθνούς Επιτροπής Αποζημιώσεων για την Ουκρανία.
16. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επισημαίνει τη δυνητική απειλή που συνιστούν για την εσωτερική ασφάλεια της ΕΕ οι Ρώσοι πρώην μαχητές που έλαβαν μέρος στην επίθεση κατά της Ουκρανίας και καλεί την Επιτροπή να υποβάλει στο Συμβούλιο εκτίμηση των ενδεχόμενων τρόπων αντιμετώπισης του ζητήματος αυτού, με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων των κρατών μελών στον συγκεκριμένο τομέα.
17. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα επανέλθει στο θέμα αυτό στην επόμενη σύνοδό του.
