Το ενδεχόμενο να βρεθεί η Ευρώπη ενώπιον πολύ υψηλών τιμών και ελλείψεων φυσικού αερίου τον ερχόμενο χειμώνα, κάτι που μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στον πληθωρισμό και στο κόστος ζωής των ευρωπαίων πολιτών, επισήμανε μιλώντας από το Οικονομικό Συνέδριο των Δελφών, ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου AKTOR και Διευθύνων Σύμβουλος της Atlantic SEE LNG Trade, κ. Αλέξανδρος Εξάρχου.
Κατά τη διάρκεια συζήτησης για την ενεργειακή ασφάλεια στην Ευρώπη, στην οποία συμμετείχαν η Υπουργός Ενέργειας της Βόρειας Μακεδονίας, κυρία Sanja Božinovska, ο Υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας, κ. Traicho Traikov και ο Ειδικός Απεσταλμένος του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ, κ. Joshua Volz, υπό τον συντονισμό του Διευθύνοντος Συμβούλου της Grant Thornton στην Ελλάδα, κ. Βασίλη Καζά, ο κ. Εξάρχου εκτίμησε ότι εάν η Ευρώπη βρεθεί ενώπιον μίας τέτοιας κατάστασης, είναι πολύ πιθανό να την δούμε να εξασφαλίζει ευρύτερες συναινέσεις και να επαναλαμβάνει το θετικό προηγούμενο της πανδημίας, όπου η ΕΕ παρενέβη και κινήθηκε κεντρικά, εκπροσωπώντας το σύνολο των Κρατών – Μελών.
Ωστόσο, τόνισε ότι αυτό δεν θα λύσει το πρόβλημα ριζικά, καθώς οι μακροπρόθεσμες συμφωνίες προμήθειας LNG και η ισορροπία και ασφάλεια που αυτές φέρνουν, είναι το κλειδί ώστε να υπάρχει οικονομική προβλεψιμότητα και ενεργειακή σταθερότητα. Ο κ. Εξάρχου εξήγησε ότι η αμφιθυμία που επιδεικνύει η Ευρώπη στο θέμα του ρωσικού φυσικού αερίου αποτελεί λάθος, το οποίο πιθανότατα θα πληρώσουν οι πολίτες της Ε.Ε. τον ερχόμενο χειμώνα λόγω έλλειψης φυσικού αερίου και υψηλών τιμών.
Και υπογράμμισε ότι ο Κάθετος Διάδρομος είναι σημαντικός για την επίτευξη του σκοπού της εξασφάλισης μακροχρόνιων συμβάσεων, ενώ σημείωσε ότι για την υλοποίησή του θα χρειαστούν περαιτέρω υποδομές, προσθέτοντας ότι η Atlantic SEE LNG Trade εργάζεται εντατικά διαπραγματευόμενη συμφωνίες που μπορούν να εξασφαλίσουν τις ροές που χρειάζονται ώστε να χρηματοδοτηθούν επιπρόσθετες επενδύσεις σε υποδομές, όπως ένα δεύτερο ή ακόμη κι ένα τρίτο FSRU στην Ελλάδα, χωρίς να χρειαστούν κρατικές επιδοτήσεις.
Εξάρχου: Ιστορική ευκαιρία για την Ελλάδα ο Κάθετος Διάδρομος
Ο κ. Εξάρχου επισήμανε τη σημασία που έχει η Ελλάδα για το εγχείρημα του Κάθετου Διαδρόμου, καθώς η γεωγραφική της θέση τής προσφέρει μία ιστορική ευκαιρία ώστε να λειτουργήσει ως διεθνής ενεργειακός κόμβος. Και υπογράμμισε ότι η Ελλάδα έχει πλέον ένα σπάνιο παράθυρο ευκαιρίας να αποτελέσει πυλώνα γεωπολιτικής σταθερότητας, το οποίο δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να χάσει, καθώς δεν θα είναι διαθέσιμο για πάντα.
Ο κ. Εξάρχου τόνισε ότι πηγή του ευρύτερου προβλήματος της ΕΕ είναι το γεγονός ότι δεν μιλάει με μία φωνή, κάτι που εάν είχε εξασφαλιστεί, θα έκανε πιο εύκολο τον ανταγωνισμό της με τις ΗΠΑ και την Κίνα. Ενώ σχολίασε ότι η Ε.Ε. αποτελεί σήμερα ένα μοναδικό πείραμα παγκοσμίως, καθώς έχει ενιαίο νόμισμα, αλλά όχι κοινή εξωτερική, οικονομική ή αμυντική πολιτική. Και το κλειδί θα είναι να αποκτήσει ενιαία φωνή και οντότητα ώστε να μιλά για λογαριασμό όλων των κρατών – μελών, προστατεύοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο και τις μικρότερες χώρες που δοκιμάζονται πλέον στην εποχή μας από τη δύναμη της ισχύος μεγαλύτερων χωρών.
Στο επίκεντρο η ενεργειακή ασφάλεια
Τη σημασία της ενεργειακής ασφάλειας, των συνεργειών και της ισορροπίας ως προς την εξάρτηση από διαφορετικές πηγές ενέργειας επεσήμαναν οι ομιλητές σε θεματικό πάνελ του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, το οποίο πραγματοποιείται στους Δελφούς από τις 22 έως τις 25 Απριλίου.
Ο Joshua Volz, Ειδικός Απεσταλμένος για την Ενεργειακή Ολοκλήρωση του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ, τόνισε ότι απαραίτητες προϋποθέσεις για την ενεργειακή ασφάλεια και απεξάρτηση είναι οι κυβερνητικές πολιτικές, οι ιδιωτικές πρωτοβουλίες και τα έργα ΣΔΙΤ. «Οι ΗΠΑ απέδειξαν ότι είναι ένας ασφαλής ενεργειακός εταίρος, καθώς δεν εργαλειοποιούν την ενέργεια», επεσήμανε. «Πιστεύουμε πως υπάρχουν πολλές ευκαιρίες για συνεργασίες στην ΕΕ», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι «πρέπει να υπάρχει διαφοροποίηση ως προς τις πηγές ενέργειας, αλλά και συνέργειες». Για τους αρθρωτούς πυρηνικούς αντιδραστήρες (SMRs), είπε ότι «θα αλλάξουν τον κόσμο, όπως τον άλλαξε το ίντερνετ», ενώ προανήγγειλε νέες τεχνολογίες στον τομέα αυτό, οι οποίες, όπως ανέφερε, θα ανακοινωθούν στις 4 Ιουλίου.
Τόνισε επίσης ότι αποτελεί πρόβλημα το γεγονός πως «η ΕΕ δεν μιλά με μία φωνή». «Θα ήταν πιο ανταγωνιστική σε σχέση με τη Ρωσία και την Κίνα αν, πέρα από το ενιαίο νόμισμα, διέθετε και κοινή οικονομική και αμυντική πολιτική. Πρέπει να την πείσουμε να γίνει ένα κράτος», είπε χαρακτηριστικά. Παράλληλα, εξέφρασε την ανησυχία ότι από τον ερχόμενο χειμώνα ενδέχεται να υπάρξει έλλειψη LNG, κάτι που, όπως εκτίμησε, θα μπορούσε να πυροδοτήσει πληθωριστικές πιέσεις, όπως συνέβη και την περίοδο της πανδημίας. Πρότεινε ως λύση «μακροπρόθεσμες συμφωνίες» με τις ΗΠΑ και άλλους προμηθευτές, ενώ τόνισε ότι δεν πρέπει να χαθεί η ευκαιρία η Ελλάδα, λόγω της γεωπολιτικής της θέσης, να καταστεί πύλη εισόδου LNG μέσω των λιμανιών της.
Η Sanja Božinovska, Υπουργός Ενέργειας, Μεταλλείων και Ορυκτών Πόρων της Βόρειας Μακεδονίας, τόνισε ότι κανένα κράτος δεν μπορεί να τα καταφέρει μόνο του και ότι μαζί με την Ελλάδα και τη Σερβία, οι τρεις χώρες λειτουργούν ως διαμετακομιστικός κόμβος για την απεξάρτηση της ΕΕ από το ρωσικό αέριο. «Πρέπει να προετοιμάζουμε το μέλλον σε συνεργασία με τα άλλα κράτη», επεσήμανε, τονίζοντας την ανάγκη για διασυνδεσιμότητα μεταξύ των βαλκανικών χωρών, καθώς και για αξιοποίηση των ΑΠΕ και των μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων.
Ο Traicho Traikov, Υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας, τόνισε ότι σήμερα η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική λόγω της γεωπολιτικής συγκυρίας και ότι υπάρχουν πλέον οι προϋποθέσεις για αμοιβαία επωφελείς συμφωνίες. Ανέφερε επίσης ότι, παρότι στη γειτονική χώρα δεν έχει ακόμη σχηματιστεί νέα κυβέρνηση, δρομολογούνται υποδομές αποθήκευσης ενέργειας από ΑΠΕ, η ενίσχυση υδροηλεκτρικού εργοστασίου και νέες μονάδες στο πυρηνικό εργοστάσιο.
