Την ώρα που το έθιμο της Black Friday, κάνει φέτος τα πρώτα δειλά του βήματα στη χώρα μας, υπάρχουν κι εκείνοι, εκτός αμερικανικών συνόρων, που αμφισβητούν την αποτελεσματικότητά του, όπως οι Βρετανοί. Αν και η σκέψη παρουσιάζεται λίγο σύνθετη το γεγονός παραμένει: αν δεν υπάρχουν οι σωστές προδιαγραφές η «Μαύρη Παρασκευή» μπορεί να αποκτήσει μαύρη όψη... Παραδοσιακά κάθε χρόνο, την Παρασκευή μετά την ημέρα των Ευχαριστιών τα εμπορικά καταστήματα πραγματοποιούν ιδιαίτερα μεγάλες εκπτώσεις και προσφορές, προκαλώντας «φρενίτιδα» στους καταναλωτές.

Πέρυσι, οι βρετανικές αλυσίδες καταστημάτων «αγκάλιασαν» την Black Friday, ως τον ιδανικό τρόπο για να αποκτήσουν την απαραίτητη ώθηση για την εορταστική περίοδο που ακολουθούσε.

Αυτό βέβαια που εντέλει ακολούθησε ήταν, όπως θα περιέγραφαν κι οι ίδιοι, ένα χάος: οι «κυνηγοί» εκπτώσεων έδωσαν μάχη για τηλεοράσεις και τσάντες σε μειωμένες τιμές, καταστρέφοντας την κερδοφορία τνω εμπόρων μαζί και την πατροπαράδοτη εικόνα της βρετανικής ευγένεια και αυτοσυγκράτησης.

Αυτός είναι και ο λόγος που αρκετοί έμποροι αποφάσισαν φέτος να ακολουθήσουν διαφορετική πορεία. Άλλοι ομολογούν πως θα εγκαταλείψουν το Φεστιβάλ αγορών την ώρα που κάποιοι επιμένουν στην διατήρησή του- παρά τη περσινή φρενίτιδα- απλά και μόνο επειδή οι αγοραστές μπορεί να αγοράζουν.

Από άποψης καταναλωτών, σύμφωνα με τα στοιχεία, τον Οκτώβριο, ο αριθμός των αναζητήσεων Google στο Ηνωμένο Βασίλειο για την Black Friday είχε τριπλασιαστεί σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2014. Απλώς για το 2015 η μέρα αναμένεται να είναι λίγο πιο βρετανική, τουτέστιν λίγο πιο εκλεπτυσμένη.

Η αλυσίδα WalMart Asda η οποία ήταν από τις πρώτες βρετανικές που αποφάσισαν να υιοθετήσουν την Black Friday από το 2013, είναι σήμερα αυτή που ηγείται της αποχώρησης . Η απόφασή της να αυξήσει τη δημοσιότητά της την συγκεκριμένη περίοδο του προηγούμενου έτους απέβη μοιραία και κατέληξε σε φιάσκο, όταν η κάμερα που κάλυπτε το event μαγνητοσκόπησε τις ορδές των αγοραστών να εισβάλλουν μέσα στο κατάστημα και να μαλλιοτραβιούνται επειδή ο αριθμός φθηνών smartphones και βιντεοπαιχνιδιών ήταν ανεπαρκής.

Για να αποφευχθεί η επανάληψη του απρεπούς δράματος, η Asda ακύρωσε τη συμμετοχή της στη φετινή Black Friday και αποφάσισε να μεταφέρει την εκπτωτική της περίοδο στον Ιανουάριο. «Η Black Friday στη σημερινή της μορφή δεν είναι η ίδια», λέει ο Διευθύνων Σύμβουλος της Asda, Andi Clarke και συμπληρώνει πως «το ενδιαφέρον θα είναι να δούμε πόσο πολλοί λιανοπωλητές θα συνεχίσουν την επόμενη χρονιά».

Ο εναγκαλισμός της Black Friday από αλυσίδες πολυκαταστημάτων όπως η Asda και η John’s είναι αλήθεια πως αναστάτωσε το εορταστικό ημερολόγιο των διακοπών του Ηνωμένου Βασιλείου. Παραδοσιακά, οι μεγάλες αγορές γίνονταν στην Μεγάλη Βρετανία αποκλειστικά μετά τα Χριστούγεννα. Με την είσοδό της λοιπόν οι μεγάλες εκπτώσεις απέκτησαν νέα ημερομηνία, έναν μήνα πριν τα Χριστούγεννα, γεγονός που δυσκόλεψε το να επανέλθουν κατά το μεσοδιάστημα οι τιμές στα φυσιολογικά τους επίπεδα.

«Ο λόγος που απέβη μοιραία είναι κυρίως η χρονική περίοδος κατά την οποία εφαρμόζεται» αναφέρει ο Richard Hyman, ανεξάρτητος αναλυτής εμπορικής δραστηριότητας στο Λονδίνο. «Πρόκειται για μια από τις πιο επιβλαβείς συνήθειες που έχουν εισαχθεί ποτέ στο Ηνωμένο Βασίλειο τα τελευταία χρόνια».

Η Argos, η αλυσίδα που εισήγαγε τον ηλεκτρονικό κατάλογο στο Ηνωμένο Βασίλειο το 1973, απέχει επίσης από τον συνωστισμό της Black Friday. Μάλιστα για να δελεάσει τους πελάτες της να ψωνίσουν καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου και να μην κατακλύζεται με παραγγελίες μόνο μια μέρα του χρόνου, φέτος το Νοέμβριο αποφάσισε να προσφέρει εκπτώσεις στους πελάτες της κάθε Παρασκευή καθώς και δωρεάν παράδοση την ίδια ημέρα σε αγορές άνω των 50 λιρών.

Πέρυσι, η τεράστια ζήτηση κατά την Black Friday οδήγησε πολλές εταιρείες λιανικής πώλησης, συμπεριλαμβανομένων και των Tesco και Argos να δώσουν τη δική τους μάχη για να αντιμετωπίσουν την κατάσταση. Κάπως έτσι η έννοια της επιφυλακτικότητας μετατράπηκε στο φετινό σύνθημα αρκετών εμπόρων.

Οι έμποροι γνωρίζουν καλά πως το να λάβουν αμέτρητες παραγγελίες τις οποίες αδυνατούν να παραδώσουν είναι πολύ πιθανό να πλήξει τη φήμη τους, ειδικά σε περιπτώσεις όπως η Amazon.com, η οποία έχει εισάγει την υπηρεσία παράδοσης μέσα σε μια ώρα σε πελάτες του Ηνωμένου Βασιλείου, γεγονός που βάζει τον πήχη των προσδοκιών ακόμα υψηλότερα.

Παρόλα αυτά, με περισσότερες από 7.000 προσφορές να έχουν προγραμματιστεί για την φετινή Black Friday, ο γίγαντας του shopping διευκρινίζει πως η φετινή εκδήλωση μπορεί να οδηγήσει στην  μεγαλύτερη εμπορική μέρα στην ιστορία του Ηνωμένου Βασιλείου. Την ίδια γνώμη φαίνεται να ασπάζονται και οι καταναλωτές. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της ICM Unlimited το 75% των Βρετανών σκέφτονται να εμπιστευτούν την Amazon για τις αγορές τους

Παρόλα αυτά η Black Friday παραμένει ένας μεγάλος πονοκέφαλος για τις μικρές online επιχειρήσεις, των οποίων τα συστήματα διανομής δεν είναι κατάλληλα για να ανταπεξέλθουν στις ορδές της ζήτησης.

Κυρίως για τους ανωτέρω λόγους οι λάτρεις της παράδοσης στη Βρετανία υποστηρίζουν ότι οι Βρετανοί έμποροι δεν θα έπρεπε να έχουν ασχοληθεί με την εισαγωγή του αμερικανικού εθίμου εξ αρχής. Εκτός όλων των άλλων οι ίδιοι δεν γιορτάζουν καν την Ημέρα των Ευχαριστιών. «Είναι παράλογο να ισχύει η Black Friday στο Ηνωμένο Βασίλειο», υπογραμμίζει ο Richards Perks, αναλυτής της εταιρείας ερευνών αγοράς Mintel. «Ο λόγος γιατί κυρίως είναι άσκοπο».