«Εδώ μπαίνει και η κόκκινη γραμμή. Και αυτό δεν είναι θεωρητικό σχήμα» τόνισε η Υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη μιλώντας στο ΕΡΤnews Radio 105,8 για την έκθεση ελέγχου της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας η οποία διαπίστωσε σειρά από παρατυπίες στη χρήση και διαχείριση των φοιτητικών εστιών την περίοδο 2020-2025.
«Δεν είναι μόνο η παραδοχή από την Εθνική Αρχή που μας φέρνει προ των ευθυνών μας μαζί με τα ΑΕΙ. Υπάρχει το αυτοδιοίκητο, είναι αξιοσέβαστο, από την άλλη είναι και υποχρέωση δική μας να συνδράμουμε τα ΑΕΙ και το κάνουμε, έτσι ώστε αυτό που είναι απαραίτητο συστατικό της φοιτητικής μας ζωής για όποιον έχει ανάγκη και είναι τα παιδιά που έχουν ανάγκη, που μπορεί να είναι μακριά από την οικογένειά τους, είναι σε δύσκολες οικονομικές συνθήκες αλλά και πάλι, εμείς οφείλουμε συνεχώς να συνδράμουμε τα πανεπιστήμια και το κάνουμε. Για ανακαίνιση εστιών, να ξέρετε ότι δίνουμε πολλά εκατομμύρια από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και δείτε αλλαγές, σας καλώ να δείτε, να δείτε τις αλλαγές σε πανεπιστημιακές εστίες όπως είναι στην Κομοτηνή, όπως είναι στην Ξάνθη, όπως είναι στην Αχαΐα, στο Κουκούλι ή στο Ρίο, πρακτικά και αποτελεσματικά μέτρα για να μπορούμε αυτό το οποίο στο πρωτοσέλιδο (σ.σ. της εφημερίδας Καθημερινή) αυτή τη στιγμή αναδεικνύεται και είναι η πραγματικότητα πολλών ανθρώπων, να αλλάξει τα επόμενα πέντε χρόνια» επισήμανε η Υπουργός.
«Τα επόμενα πέντε χρόνια θα είναι η εποχή των φοιτητικών εστιών»
«Πιστεύω ακράδαντα ότι τα επόμενα πέντε χρόνια θα είναι και το έτος των φοιτητικών εστιών γιατί εξελίσσονται ήδη τα έργα ανακαινίσεων, ενώ εντάξαμε ένα τεράστιο ποσό μετά από εργώδη προσπάθεια έξι μηνών με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο» τόνισε η υπουργός.
«220 εκατομμύρια για διαγωνισμούς που θα τρέξουν τους επόμενους μήνες. Θα ξεκινήσει ο διαγωνισμός από το τέλος της χρονιάς, γιατί είναι και ένα δύσκολο τεύχος για ενεργειακή αναβάθμιση, που θα έχει όμως και λειτουργικές αναβαθμίσεις 18 κτηρίων φοιτητικών εστιών που ανήκουν και στο ΙΝΕΔΙΒΙΜ και αυτές που ανήκουν στα πανεπιστήμια ως προς τη διαχείριση» πρόσθεσε.
«Συγχρόνως τρέχει ένα τεράστιο πρόγραμμα ΣΔΙΤ σύμπραξης Δημοσίου Ιδιωτικού τομέα. Έχει αργήσει αρκετά γιατί είναι πολύ δύσκολο και αυτό ξεκίνησε από την Κρήτη. Υπάρχει ανάδοχος και ήδη έχουν αρχίσει και κατασκευάζονται χιλιάδες κλίνες σε Ρέθυμνο και στο Ηράκλειο. Είναι η πρώτη περιφέρεια που λειτουργεί αυτό το μέτρο και ήδη έχουμε ανάδοχο στην Δυτική Μακεδονία και στη Θεσσαλία, προσωρινή και οριστική. Όλο αυτό αφορά σε περιφερειακά πανεπιστήμια
Αν δείτε την πλειάδα αυτών των μέτρων, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, ανακαινίσεις, η ενεργειακή αναβάθμιση και τα έργα ΣΔΙΤ, θα μας δώσουν πραγματικά όχι μόνο προοπτική αλλά πρακτικό αποτέλεσμα στα επόμενα πέντε χρόνια για την φοιτητική εστία. (…)
θα καταλήξουμε σε 10.000 νέες κλίνες στα επόμενα πέντε χρόνια, ενώ θα ανακαινιστούν και οι τωρινές κλίνες. Να ξέρετε από τις κλίνες περίπου αυτή τη στιγμή αξιοποιείται το 75% γιατί κάποιες είναι και σε κακή κατάσταση. (…)
Έχουμε αυτή τη στιγμή άδειασμα καταλήψεων με πολύ καλή συνεργασία που υπάρχει και με τις εστίες αλλά και με το ΙΝΕΔΙΒΙΜ και με τους πανεπιστημιακούς μας. Σημαντικό όμως είναι ότι αρχίζουν και εφαρμόζονται οι κανονισμοί λειτουργίας έτσι ώστε να έχεις και ανώτατο όριο διαμονής αλλά και όποιος δικαιούται να βγαίνει. (…)
Επειδή λοιπόν εδώ πέρα έχουμε μια ευκαιρία, εγώ, πάντα βλέπω τα προβλήματα ως ευκαιρίες, για να έχουμε αυτή τη στιγμή την ευκαιρία να βάλουμε έναν κανόνα, ένας κανόνας ο οποίος θα ακολουθήσουν τα πανεπιστήμια και τα ίδια το επιθυμούν πρώτα απ’ όλα, έχουμε ήδη βάλει τον κανόνα στην ανώτατη φοίτηση και είδατε ότι φέτος πάνω από 308 χιλιάδες φοιτητές, οι οποίοι εδώ και πάρα πολλά χρόνια ήταν εγγεγραμμένοι και δεν εμφανίστηκαν στα πανεπιστήμια, διεγράφησαν. Και αυτό έγινε ενώ συγχρόνως τα πανεπιστήμια λειτουργούσαν. Δεν είχαμε σοβαρές αντιδράσεις. Είδατε ότι μπαίνει μια σειρά» τόνισε.
Προσέθεσε ακόμα ότι στην Πατησίων, η κλασική εστία που θυμόμαστε είναι στη φάση υλοποίησης ανακαίνισης. Υπάρχει ήδη ανάδοχος εδώ και αρκετούς μήνες με ένα πολύ μεγάλο ποσό που φτάνει τα 24 εκατομμύρια μετά από διεθνή διαγωνισμό. «Άρα να ξέρουμε ότι πολλά εμβληματικά κτίρια είναι στην πορεία, γι’ αυτό λέω, τα επόμενα χρόνια θα είναι χρόνια υλοποίησης αλλαγών στις φοιτητικές εστίες» τόνισε.
Αναφορικά με την ένταση που υπάρχει το τελευταίο διάστημα στο Πάντειο Πανεπιστήμιο σε σχέση με τα δίδακτρα που επιβάλλονται σε κάποια μεταπτυχιακά προγράμματα, επισήμανε ότι «ούτως ή άλλως σε πολλά μεταπτυχιακά υπάρχουν δίδακτρα και στα καινούργια κοινά και διπλά μεταπτυχιακά, γιατί εδώ είναι και ένα άλλο μήνυμα, ότι έχουμε μια δεύτερη ευκαιρία, έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό με τα προγράμματα διεθνοποιήσεων, τα ελληνικά πανεπιστήμια να ταξιδεύουν ως προς την εκμάθηση νέων καλών πρακτικών, να δείχνουν το υψηλό ακαδημαϊκό επίπεδο και από τους καθηγητές και το αντικείμενο με τα κοινά και διπλά μεταπτυχιακά.
«Έχουμε από το Υπουργείο μας αυτή τη στιγμή μαζί με το Ταμείο Ανάκαμψης και πολλά Πανεπιστήμια της Ελλάδας, την ευκαιρία από το ‘27 και μετά να έχουμε κοινά και μεταπτυχιακά με πανεπιστήμια όπως το Κολούμπια με πανεπιστήμια όπως τα ευρωπαϊκά εξαιρετικά πανεπιστήμια και της Γερμανίας και της Αγγλίας και της Ιταλίας και λοιπών άλλων χωρών και του Βελγίου και της Ολλανδίας. Και όλα αυτά πράγματι γίνονται και με την δυνατότητα της αξιοποίησης διδάκτρων, γιατί αυτή είναι και μία πραγματικότητα που ήδη ισχύει στη χώρα.
Αυτό όμως ήδη γίνεται και για Έλληνες φοιτητές. Ξέρετε ότι πάρα πολλοί Έλληνες φοιτητές καταβάλλουν αυτή την στιγμή δίδακτρα στο μεταπτυχιακό. Μιλάμε για δημόσια και δωρεάν προπτυχιακά προγράμματα για τους φοιτητές μας, έχουν την επιλογή όμως πέραν των μεταπτυχιακών που τρέχουν και όσοι επιθυμούν να έχουν και κάποια μεταπτυχιακά αν θέλουν και είναι το μεταπτυχιακό το οποίο ούτως ή άλλως τους ταιριάζει και θέλουν να ακολουθήσουν.
Άρα είναι κάτι που ήδη εφαρμόζεται σε πάρα πολλά πανεπιστήμια. Εγώ πιστεύω ότι πρέπει και δίνουμε επιλογές, επιλογές και της δημόσιας και δωρεάν παιδείας που ξέρετε ότι είναι από τις χώρες που τη διασφαλίζουν με έναν τρόπο ο οποίος είναι πλέον δομημένος και συστηματικός. Από την άλλη, έχουμε ως μεταπτυχιακοί φοιτητές τις δυνατότητες να κάνουμε το μεταπτυχιακό που είτε μπορεί να είναι δωρεάν είτε μπορεί να έχει κάποια δίδακτρα. (…)» ανέφερε η υπουργός.
Όσο αφορά τα βίαια επεισόδια που συνέβησαν πριν μέρες μέσα σε ελληνικά πανεπιστήμια, με αφορμή και τις φοιτητικές εκλογές, η κ. Ζαχαράκη έκανε την εξής τοποθέτηση:
«Τα συμβάντα τα οποία είδαμε πράγματι με οργή θα σας έλεγα την προηγούμενη εβδομάδα, είναι λίγα και μεμονωμένα. Θα σας έλεγα ότι είχαν και μία χρονική συγκυρία η οποία ήταν προ των φοιτητικών εκλογών και η διαδικασία διασφαλίστηκε πλήρως την ημέρα των φοιτητικών εκλογών. Αλλά είδατε ότι αμέσως μετά επήλθε και μία ηρεμία η οποία χαρακτηρίζει την ελληνική φοιτητική ζωή στο δημόσιο πανεπιστήμιο. Είναι πράγματι λίγα και μεμονωμένα και δεν θα θεωρήσουμε ότι έχουμε κάνει τη δουλειά μας ουσιαστικά και με πληρότητα, αν δεν απαλειφθούν και αυτά. Και το λέω πάρα πολύ καθαρά ότι, η ανοχή ακόμα και σε ένα περιστατικό μέσα στη χρονιά δεν υπάρχει. Και τι έχει γίνει για αυτό; Από τον Ιούλιο του 2025 που νομοθετήσαμε, έχουμε πλέον ένα πλαίσιο το οποίο είναι το πλέον αυστηρό που είχαμε ποτέ ως προς τις επιπτώσεις που μπορούν να επέλθουν όταν ένας φοιτητής, μία φοιτήτρια με την ιδιότητα του φοιτητή εντός του Πανεπιστημίου του, συλληφθεί και έχουν αποδοθεί κατηγορίες από τον εισαγγελέα και ουσιαστικά αποδειχθεί ότι έχει συμμετάσχει σε αξιόποινη πράξη είτε της καταστροφής δημόσιας περιουσίας αλλά και της επίθεσης με σοβαρές σωματικές βλάβες εντός του Πανεπιστημίου χάνει την φοιτητική ιδιότητα.
Επειδή όμως μιλήσαμε μόνο για τον νόμο, ο νόμος θα έχει αξία όταν επίσης συμπληρωθεί με αυτό το οποίο θα γίνει το επόμενο χρονικό διάστημα, αφού επικαιροποιήθηκαν τα σχέδια ασφάλειας, θα εγκριθούν από το ΚΕΜΕΑ, είναι ο εποπτευόμενος φορέας στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και στις σχολές και στα κτίρια, τα οποία έχουν το ιδιαίτερο ζήτημα. Γιατί ξέρετε ότι δεν έχουν σε όλη την Ελλάδα και δεν ακούτε πανεπιστήμια στην υπόλοιπη Ελλάδα πολλές φορές να απασχολούνται με συμβάντα τέτοια.
Αυτό θα αποφασιστεί και πραγματικά, το Υπουργείο θα καταβάλει το ποσό το οποίο ουσιαστικά θα κληθεί να καταβάλει και για το ζήτημα της τοποθέτησης των καμερών, πάντα με προστασία των προσωπικών δεδομένων, γιατί και αυτό είναι ένα σημαντικό ζήτημα πού τραβάει η κάμερα και τι τραβάει ως αντικείμενο, όχι μέσα στο αμφιθέατρο και όχι μέσα στον χώρο εργασίας της διοίκησης, αλλά και με τις ηλεκτρονικές πλέον κάρτες των φοιτητών, να δούμε και εικόνες μέλλοντος, οι οποίες είναι το παρόν σε όλα τα υπόλοιπα ιδρύματα και στο εξωτερικό. Να μπαίνεις με την ελεγχόμενη είσοδο στα κτήρια ή στο κτίριο το οποίο έχει ακριβό εξοπλισμό, τη δυνατότητα να μπεις και να διασφαλίζεται ουσιαστικά πια η ηρεμία, η καθημερινότητα και η πραγματική ουσία της πανεπιστημιακής ζωής, η έρευνα, η ακαδημαϊκή δραστηριότητα».
Εθνικό Απολυτήριο
Αναφερόμενη στο Εθνικό Απολυτήριο, η υπουργός τόνισε ότι «έχει ήδη ξεκινήσει ο διάλογος, πρέπει να σας πω. Και ο διάλογος δεν είναι αποτέλεσμα επικαιρότητας. Γιατί κάποιος θα έλεγε ότι λίγο πριν τις Πανελλαδικές και με τα πραγματικά τόσο θλιβερά γεγονότα των δύο κοριτσιών που μας συνέτριψαν τις προηγούμενες μέρες, συζητήσαμε πάρα πολύ για τις εξετάσεις».
«Εγώ θεωρώ ότι ο χρονισμός της συζήτησης δεν είναι κατάλληλος, ειδικά όταν τα παιδιά μας μετά από λίγες μέρες και τα παιδιά, τα χιλιάδες που θα δώσουν από τις 29 Μαΐου στα Γενικά Λύκεια, στις 30 στα Επαγγελματικά για τις υπόλοιπες μέρες, αλλά και τα παιδιά που δίνουν IB, μην ξεχνάμε, ότι έχουν αυτή τη στιγμή στην τρίτη Λυκείου τα παιδιά μας, του χρόνου και από το δημόσιο, οπότε έχουμε την τεράστια αυτή τη στιγμή υποχρέωση και ευθύνη τα παιδιά να τα κατευθύνουμε με ηρεμία και ψυχραιμία στις εξετάσεις, χωρίς φωνές οι οποίες δεν βοηθούν αυτή τη στιγμή, το να συζητήσουμε για την μεγάλη ψυχολογική πίεση των εξετάσεων. Το ξέρουν τα παιδιά πολύ καλά την αγωνία που έχουν, ξέρουν και οι οικογένειες την αγωνία που έχουν τόσα χρόνια για να προετοιμαστεί το παιδί για αυτό το τρίωρο.
Εγώ γι’ αυτό μίλησα εδώ και πάρα πολλούς μήνες και όχι ως επίπτωση και συνέπεια της επικαιρότητας για ένα σύστημα το οποίο θεωρώ ότι πραγματικά έχει φτάσει στα όριά του. Και επειδή από το Φεβρουάριο ξεκίνησε η Εθνική Επιτροπή το διάλογο, έχουμε πολλούς πυλώνες, δουλεύουμε πάνω στα θέματα της αξιολόγησης, στα θέματα της επιμόρφωσης, στο ζήτημα των μαθημάτων που πρέπει να εξετάζονται στο Λύκειο. Πόσα είναι, από την τράπεζα θεμάτων, από ειδικό σώμα εξεταστών και το πώς θα συνδεθεί όλο αυτό με την εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο. Πρέπει να σας πω ότι η Επιτροπή θα μου παραδώσει τα πορίσματά της τον Οκτώβριο, αρχές Νοεμβρίου για να μπορέσουμε προς το τέλος της χρονιάς να έχουμε σχηματίσει το νομοσχέδιο το οποίο θα θέλαμε να είναι εφαρμόσιμο και εφαρμοστέο, μετά όμως από τον εύλογο χρόνο, έτσι ώστε όλο το σύστημα να είναι προετοιμασμένο» πρόσθεσε.
Πανελλαδικές
Όλα είναι έτοιμα, διαβεβαίωσε η Υπουργός λίγες μέρες πριν τις φετινές Πανελλήνιες Εξετάσεις.
«Ξεκινάμε την άλλη Παρασκευή. Εδώ πρέπει να σας πω ότι εμείς δουλεύουμε για τις Πανελλήνιες την επομένη που τελειώνουν οι Πανελλήνιες. Υπάρχει μια ομάδα και με τον Εθνικό Οργανισμό Εξετάσεων και τη Γενική Διεύθυνση που δουλεύουμε όλη τη χρονιά γι’ αυτό. Είμαστε έτοιμες και έτοιμοι και βέβαια αυτό που θέλω να θυμίσω στα παιδάκια είναι ότι μπορούν και τώρα να κάνουν με ηρεμία, με ψυχραιμία, με τον χρόνο που διαθέτουν καθημερινά και τις τελευταίες επαναλήψεις και στο Ψηφιακό Φροντιστήριο» επισήμανε.
Μάλιστα, η Υπουργός τόνισε ότι το Ψηφιακό Φροντιστήριο είναι ένας θεσμός που πήγε πολύ καλά, λέγοντας ότι ήδη υπάρχει αύξηση 30% στη χρήση του σε σχέση με πέρυσι, ειδικά τις τελευταίες μέρες, από όλη την Ελλάδα και την Κύπρο.
«Έχει μαζευτεί μεγάλος όγκος θεματικών ενοτήτων από live μαθήματα που γίνονται κάθε απόγευμα από στούντιο μέσα στο Υπουργείο για την 3η Λυκείου.
Έχουμε και τεστ προσομοίωσης. Από τον Σεπτέμβριο του ‘26 θα επεκτείνουμε το live και στην πρώτη και δευτέρα Λυκείου, ενώ ήδη ασύγχρονο υλικό αναρτάται καθημερινά από την πέμπτη έως και τη δευτέρα Λυκείου. Άρα τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα να κάνουν πάρα πολλές ασκήσεις, να βλέπουν βίντεο αλλά ασύγχρονα για τις υπόλοιπες τάξεις, ενώ το live μάθημα γίνεται κάθε απόγευμα σε σύγχρονη μορφή από τους καθηγητές, οι οποίοι παραδίδουν μαθήματα και για τα ειδικά μαθήματα και για τα Επαγγελματικά Λύκεια μέχρι και την τελευταία μέρα των εξετάσεων. Και για τα ειδικά μαθήματα.
Ενώ, έχουμε και μια ευγενική προσφορά η οποία θα μπει σε λειτουργία, δεν ξέρουμε αν θα προλάβουμε αυτή την περίοδο των ειδικών μαθημάτων, από τη Microsoft να προσφέρει προσωπικό βοηθό ψηφιακό, έτσι ώστε τα παιδιά να κάνουν προσωποποιημένες ερωτήσεις ασκήσεις για τα ειδικά μαθήματα, τις ξένες γλώσσες, ενώ από το καλοκαίρι του 26-27, πλέον έχω εντάξει έργο για προσωπικό ψηφιακό βοηθό για τα μαθήματα του Ψηφιακού Φροντιστηρίου, έτσι ώστε πέραν του μαθήματος να μπορείς να χτίζεις ένα απόθεμα προσωποποιημένων ασκήσεων με την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης για να μπορέσουμε να χρησιμοποιήσουμε και την τεχνολογία όσο γίνεται και για την προετοιμασία μας.
Άρα το Ψηφιακό Φροντιστήριο το χρησιμοποιούμε μέχρι και την τελευταία μέρα των εξετάσεων, την προηγούμενη για μία τελευταία επανάληψη. Εγώ δεν είμαι υπέρ και των επαναλήψεων της τελευταίας ώρας, γιατί αυτές πολλές φορές μας γεμίζουν αγωνία, αλλά τουλάχιστον αρκετές ώρες πριν εμείς έχουμε τη δυνατότητα και την ευκαιρία να συνδράμουμε το παιδί όπου και αν δίνει. Δίνει ένα ισχυρό εργαλείο και για την κοινωνική συνοχή και για τη δυνατότητα να βοηθήσουμε το παιδί όπου και σε όποιο σχολείο και αν πηγαίνει με την τεχνολογία και τη βοήθεια του ψηφιακού φροντιστηρίου» συμπλήρωσε η Υπουργός.
Σχετικά με το αίτημα ειδικής μοριοδότησης των μαθητών του δήμου Ηλιούπολης, μετά το θλιβερό περιστατικό με την αυτοχειρία των 17χρονων κοριτσιών, η κ. Ζαχαράκη επισήμανε ότι δεν θα εξεταστεί αυτό καθώς «υπάρχει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο όπου δίνεται το ειδικό ποσοστό».
«Νομίζω ότι το γεγονός ως γεγονός έχει αναλυθεί πάρα πολύ στο πλαίσιο το οποίο ούτως ή άλλως τοποθετείται, έχει ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα και έχει να κάνει με απώλεια παιδιών. Οπότε η αλήθεια είναι ότι το γεγονός το συζητήσαμε, το αναλύσαμε. Οτιδήποτε άλλο νομίζω μπαίνει σε ένα άλλο πλαίσιο πλέον, αλλά το πώς δίνεται το ειδικό ποσοστό είναι πάρα πολύ συγκεκριμένο και αυτό τηρείται. Και αυτό ούτως η άλλως θα τηρηθεί και σε αυτή την περίπτωση» συμπλήρωσε.
Ερωτηθείσα αν θα υπάρξει μέριμνα για τα παιδιά που δίνουν φέτος πανελλαδικές και μένουν σε περιοχές που κηρύχθηκαν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, εξήγησε ότι «πάντα οι αποφάσεις βγαίνουν προς το τέλος του καλοκαιριού που αποδίδονται ούτως ή άλλως τα ειδικά ποσοστά, όταν έχει τεθεί σε έκτακτη ανάγκη από την αρμόδια υπηρεσία με αίτημα του Δήμου και αφού έχει προηγηθεί αίτημα του Δήμου στο υπουργείο για να τεθεί σε ειδικό καθεστώς για τη μοριοδότηση, αποδίδεται αυτό το ειδικό ποσοστό και μάλιστα πάρα πολλά παιδιά έχουν αξιοποιήσει από πάρα πολλές πληγείσες στις περιοχές».
