Παρά τις ιδιαίτερες συνθήκες των ημερών του Πάσχα, δηλαδή το έντονο πλεόνασμα από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τη χαμηλή ζήτηση λόγω αργιών, το ηλεκτρικό σύστημα διαχειρίστηκε αποτελεσματικά την ενεργειακή ισορροπία, χωρίς να καταγραφούν προβλήματα ευστάθειας.
Η αντιμετώπιση των συνθηκών αποδίδεται στον συντονισμό των αρμόδιων φορέων. Την Μεγάλη Τετάρτη πραγματοποιήθηκε σύσκεψη υπό τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, και τον υφυπουργό, Νίκο Τσάφο, με τη συμμετοχή ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ και ΡΑΑΕΥ, με αντικείμενο την επιχειρησιακή ετοιμότητα, ενώ ακολούθησαν τηλεδιασκέψεις καθ’ όλη τη διάρκεια των ημερών του Πάσχα.
Πλεόνασμα έως 4 GW και «έξυπνη» διαχείριση
Κατά την περίοδο των αργιών, καταγράφηκε περίσσεια παραγωγής της τάξης των 3-4 GW, η οποία αντιμετωπίστηκε από τον ΑΔΜΗΕ μέσω συνδυασμού εργαλείων, όπως οι εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας για μέρος της περίσσειας, η τηλερύθμιση της παραγωγής μονάδων ΑΠΕ που είναι συνδεδεμένες στην υψηλή τάση και η αξιοποίηση των αντλητικών μονάδων υδροηλεκτρικών σταθμών.
Παράλληλα, πολλοί παραγωγοί ΑΠΕ που εκπροσωπούνται μέσω ΦΟΣΕ προχώρησαν σε αυτόβουλη διακοπή έγχυσης ενέργειας για ορισμένες ώρες, καθώς καταγράφηκαν μηδενικές ή και αρνητικές τιμές στην προημερήσια αγορά του Χρηματιστηρίου Ενέργειας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι για πρώτη φορά λειτούργησαν με επιτυχία οι δύο σταθμοί αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας (μπαταρίες), συμβάλλοντας στην εξομάλυνση της καμπύλης παραγωγής.
Αξίζει να σημειωθεί ότι φαινόμενα αρνητικών τιμών εμφανίζονται όλο και συχνότερα στην Ευρώπη, ιδίως σε περιόδους υψηλής παραγωγής ΑΠΕ και χαμηλής κατανάλωσης, επιβεβαιώνοντας τη μετάβαση σε ένα σύστημα όπου η ευελιξία και η αποθήκευση γίνονται κρίσιμες. Στην ελληνική αγορά, αντίστοιχα επεισόδια έχουν αρχίσει να καταγράφονται εντονότερα από το 2024 και μετά, καθώς η εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ προσεγγίζει πλέον τα 10 GW.
Από τα SMS στον κεντρικό έλεγχο
Σημαντική ήταν η πρόοδος που καταγράφηκε στο επίπεδο διαχείρισης του ΔΕΔΔΗΕ, ο οποίος πέρασε από ένα καθεστώς αυξημένης πίεσης και χειροκίνητων παρεμβάσεων σε ένα μοντέλο κεντρικού και τεχνολογικά υποστηριζόμενου ελέγχου.
Το Πάσχα του 2025 υπήρχε δυνατότητα τηλελέγχου μόλις 1.638 σταθμών ΑΠΕ συνολικής ισχύος 2.286 MW, ενώ για περισσότερους από 5.600 παραγωγούς και αυτοπαραγωγούς της Ομάδας Β, συνολικής ισχύος περίπου 3,5 GW, η εφαρμογή των περιορισμών εξαρτιόταν από τη δική τους ανταπόκριση, μέσω ενός σύνθετου πλάνου διαδοχικών SMS, emails και συνεχών επικοινωνιακών παρεμβάσεων.
Αντίθετα, το Πάσχα του 2026, παρά το γεγονός ότι προστέθηκαν επιπλέον περίπου 550 MW ΑΠΕ και η συνολική εγκατεστημένη ισχύς είχε ανέλθει στα 9.000 MW, ο ΔΕΔΔΗΕ μπορεί πλέον να ελέγχει κεντρικά 6.200 σταθμούς συνολικής ισχύος 5,4 GW.
Με τη δημιουργία δύο νέων Κέντρων Ελέγχου μέσα σε μόλις έναν χρόνο, το σύστημα πέρασε από ένα περιβάλλον περιορισμένης τηλεδιαχείρισης και αποσπασματικής παρέμβασης σε ένα καθεστώς εκτεταμένης τηλεεποπτείας, άμεσου τηλεχειρισμού και εφαρμογής στοχευμένων, αναλογικών περικοπών σε πραγματικό χρόνο.
Λιγότερες παρεμβάσεις παρά τις περισσότερες ΑΠΕ
Η ωρίμανση αυτή αποτυπώνεται και στη συχνότητα των παρεμβάσεων του ΔΕΔΔΗΕ, καθώς ενώ το 2025 η Ομάδα Β ενεργοποιήθηκε 14 φορές, το 2026 οι ημέρες περικοπών στο Δίκτυο περιορίστηκαν σε μόλις 7, παρά τη σημαντικά υψηλότερη διείσδυση ΑΠΕ.
Παράλληλα, μέσω θεσμικών παρεμβάσεων διαμορφώνεται ένα πιο ανταγωνιστικό περιβάλλον στη λειτουργία της αγοράς, που συμβάλλει στον περιορισμό της ανάγκης για παρεμβάσεις από τους Διαχειριστές.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με την ευρωπαϊκή στρατηγική για μεγαλύτερη συμμετοχή της αγοράς στην εξισορρόπηση του συστήματος, μειώνοντας τον ρόλο των υποχρεωτικών περικοπών και ενισχύοντας τα οικονομικά σήματα τιμών.
Το νέο μοντέλο και το επόμενο βήμα
Η συνδυασμένη πρόοδος σε υποδομές, τεχνολογία και θεσμικό πλαίσιο διαμορφώνει ένα πιο ανθεκτικό ηλεκτρικό σύστημα, ικανό να διαχειρίζεται υψηλά ποσοστά ΑΠΕ χωρίς διαταραχές. Ωστόσο, η περαιτέρω διείσδυση των ΑΠΕ αναμένεται να αυξήσει τη συχνότητα τέτοιων φαινομένων, καθιστώντας κρίσιμη την επιτάχυνση επενδύσεων σε αποθήκευση, ευέλικτες μονάδες και διασυνδέσεις.
Η μετάβαση αυτή, σύμφωνα με το υπουργείο, διασφαλίζει την απρόσκοπτη λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος προς όφελος των Ελλήνων καταναλωτών, σε ένα περιβάλλον που γίνεται ολοένα και πιο απαιτητικό.
