Ο φόβος δεν φυλάει τα έρμα, χαλάει το κλίμα

Δημήτρης Παπακωνσταντίνου
Viber Whatsapp Μοιράσου το

Συνήθως οι κινήσεις που λέγονται από τη Γερμανία υιοθετούνται σταδιακά και από τα υπόλοιπα κράτη-μέλη. Είναι κάτι σαν άτυπη «ντιρεκτίβα». Στην πανδημία αυτό φάνηκε με τα lockdown. Προηγήθηκε προφανώς η εμμονή στην πολιτική λιτότητας, που είδαμε που οδήγησε.

Τώρα η γερμανική κυβέρνηση έχει επιλέξει μία πολιτική... λιτότητας στην ενέργεια, με τα διάφορα μέτρα που εξοικονομούν ρεύμα. Αλλά και μία πολιτική αναζήτησης φυσικού αερίου σε εθνικό επίπεδο, στις πέντε ηπείρους και (σε ένα βαθμό) με όποιο κόστος. Και να μην ξεχάσουμε τα περί μείωσης του ΦΠΑ στο φυσικό αέριο έως και το πρώτο τρίμηνο του 2024, μία κίνηση με την οποία παραδέχεται ουσιαστικά ότι το πρόβλημα δεν θα τελειώσει ούτε γρήγορα ούτε εύκολα. Άλλωστε αυτό που δείχνει εμμέσως η Γερμανία με τη στάση της, το αποτυπώνουν οι δείκτες των τιμών του φυσικού αερίου που σπάνε, το ένα μετά το άλλο, τα ιστορικά ρεκόρ.

Το ζήτημα είναι πως όλα στην αγορά, αλλά και στην οικονομία γενικότερα, όπως βεβαίως και στην κοινωνία και στην πολιτική είναι ψυχολογία. Αν δηλαδή ο καταναλωτής πεισθεί ότι το εισόδημά του τους επόμενους μήνες θα είναι μικρότερο, θα σταματήσει εκ των προτέρων (και πιθανώς παραπάνω από ότι πρέπει) την κατανάλωση. Εν προκειμένω όχι μόνο στο ρεύμα αλλά σε κάθε του δραστηριότητα. Το ίδιο συμβαίνει με τον επενδυτή που σκέφτεται αν θα επενδύσει ή με τον τουρίστα που θα προγραμματίσει τις διακοπές του επόμενου χρόνου. Το ίδιο συμβαίνει, γενικότερα, στο σύνολο της οικονομίας, της κοινωνίας, αλλά και της πολιτικής.

Και τέλος πάντων δεν αντιδρούν με τον ίδιο τρόπο όλες οι κοινωνίες. Δεν είναι παρόμοιες οι συνθήκες και τα δεδομένα ανά την Ευρώπη. Η ΕΕ απαρτίζεται από χώρες με τελείως διαφορετικά επίπεδα εισοδήματος, με μεγάλες αποκλίσεις για το πόσο έτοιμο είναι το κάθε σπίτι ή επιχείρηση, ή δημόσια υπηρεσία (π.χ. ένα σχολείο) ώστε να εξοικονομήσει ενέργεια, με μεγάλες διαφορές στις αντοχές που υπάρχουν σε συνθήκες πληθωρισμού και ύφεσης.

Χρειάζεται λοιπόν ενιαία απάντηση στην Ευρώπη που να καλύπτει όλες αυτές τις διαφορές. Που να αποτελεί μία «ομπρέλα» για το κόστος του φυσικού αερίου ώστε μετά το κάθε κράτος να μπορεί να διαχειρισθεί τις άλλες ανάγκες που δημιουργούνται.

Χρειάζεται επίσης και ψυχραιμία. Γιατί ο φόβος, ο πανικός και η υπερβολική αναστάτωση μπορεί να κάνουν πιο μεγάλη ζημιά από ότι προκαλεί το ίδιο το πρόβλημα.

Στην Ελλάδα το πακέτο για το ρεύμα καλύπτει την πιο μεγάλη από τις πληγές που προκαλεί η κρίση. Προφανώς απομένουν και πολλές άλλες πληγές: Από τις τιμές των τροφίμων έως τις πηγές θέρμανσης το χειμώνα που έρχεται.

Είναι πολύ σημαντικό όμως, για να διατηρηθούν όσα έχει πετύχει, με ατομικές θυσίες, η χώρα τα τελευταία χρόνια να υπάρξει και ψυχραιμία από όλους στο εσωτερικό, αλλά και μία διέξοδος από «έξω». Χωρίς χρονοκαθυστέρηση, πριν επηρεασθεί καίρια το κλίμα και οι προσδοκίες, πριν είναι αργά. Το κριτήριο δεν πρέπει να είναι το αν θα μπει ή όχι η Ευρώπη σε ύφεση πριν αναληφθεί δράση, αλλά το πως θα αποφευχθεί αυτή η ύφεση που, αν έρθει, θα έχει πολύ ειδικά χαρακτηριστικά... 

Όλες οι ειδήσεις

23:55

Μπάιντεν για προοπτική εκεχειρίας στη Γάζα: «Δεν έχω χάσει τις ελπίδες μου»

23:45

Ζελένσκι: Ουκρανία και Ιαπωνία υπέγραψαν 10ετή συμφωνία για θέματα ασφάλειας

23:35

Κασσελάκης: Προχωράμε μόνοι αλλά με ανοιχτό μυαλό και ανοιχτές πόρτες

23:25

Wall Street: Νέο ιστορικό υψηλό για S&P 500 και Nasdaq – Ξανά «χαμένος» ο Dow Jones

23:15

Δολοφονία Γρηγορόπουλου: Ξανά σε δίκη ο Κορκονέας

23:05

Μικρή άνοδος για το πετρέλαιο

22:55

ΗΠΑ και Ουκρανία υπέγραψαν διμερή συμφωνία για την ασφάλεια

22:45

Γαλλία: «Λαϊκό μέτωπο» κατά της Ακροδεξιάς ανακοίνωσαν αριστερά κόμματα

22:35

Stellantis: Πετύχαμε μειώσεις κόστους 9 δισ. δολαρίων από τη συγχώνευση, λέει ο CEO

22:25

ΟΠΕΚ: Θα χρειαστεί να επενδύσουμε περισσότερο σε ορυκτά καύσιμα στο μέλλον

22:15

Η Tyson Foods παύει τον Οικονομικό Διευθυντή μετά από δεύτερη σύλληψη

22:05

Τζόκερ: Οι τυχεροί αριθμοί για τα 3,3 εκατ. ευρώ

22:03

Πτώση πάνω από 1% για τον χρυσό

21:48

G7: Καλεί τη Χαμάς να συμφωνήσει στο σχέδιο κατάπαυσης του πυρός

21:42

ΕΧΑΕ: «Πράσινο φως» από τη ΓΣ η διανομή μερίσματος 0,2503 ευρώ ανά μετοχή

21:32

Μητσοτάκης στον ΣΕΤΕ: Οι εργαζόμενοι στον τουρισμό θα πρέπει να είναι καλά αμειβόμενοι

21:24

Γιατί η ΑΒ Βασιλόπουλος «ευχαριστεί» την Lidl Hellas;

21:11

Μακρόν: Οι Γάλλοι δεν επιθυμούν να μην πραγματοποιηθούν οι Ολυμπιακοί Αγώνες

21:05

Μπελέρης: Μόνη δίκαιη απόφαση, η αθώωσή μου - Την Παρασκευή η έφεση

20:54

AVAX: Συγκροτήθηκε σε σώμα το ΔΣ

20:40

Κεφαλογιάννη στον ΣΕΤΕ: Έμφαση στην προώθηση των επενδύσεων σε υποδομές για ειδικές μορφές τουρισμού

20:36

Στους 44°C έφτασε η θερμοκρασία σήμερα

20:35

Συγκροτήθηκε σε σώμα το Διοικητικό Συμβούλιο της Prodea

20:32

Με το βλέμμα στην Fed η ΕΚΤ: Οι χρησμοί Πάουελ και οι επόμενες κινήσεις Λαγκάρντ

20:29

Quest: «Ναι» από ΓΣ στη διανομή μερίσματος 0,2090 ευρώ ανά μετοχή

20:15

Κασσελάκης στην ΚΟ ΣΥΡΙΖΑ: Δεν υπάρχει σενάριο να αποχωρήσω, για να έρθει από μηχανής θεός

20:00

Σε υψηλό 7 ετών το spread των γαλλικών ομολόγων με τα γερμανικά δια χειρός Λεπέν

19:49

Hoper: Έναρξη προγραμματισμένων πτήσεων με ελικόπτερο στο Αιγαίο - Το μήνυμα Αλεξοπούλου

19:38

Πτώση άνω του 1% στις ευρωαγορές

19:29

Πυροσβεστική: 44 πυρκαγιές σε όλη τη χώρα το τελευταίο 24ωρο

gazzetta
gazzetta reader insider insider