Στη δημιουργία ενός κοινού Πρωτοκόλλου για την αντιμετώπιση των χρόνιων πνευμονοπαθειών και των χρόνιων καρδιοπαθειών προχώρησαν οι επιστήμονες της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρίας, καθώς αυτές οι δύο κατηγορίες νοσημάτων συνυπάρχουν πολύ συχνά στον ίδιο ασθενή, δικαιώνοντας το απόφθεγμα που θέλει την καρδιά και τους πνεύμονες να αποτελούν «συγκοινωνούντα δοχεία».
Όπως εξηγεί ο καθηγητής καρδιολογίας ΕΚΠΑ Πέτρος Μπακάκος, από το Κέντρο Άσθματος στη Α΄ Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική του Νοσοκομείου Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών «Η Σωτηρία», συνολικά περίπου τρεις στους δέκα ασθενείς με χρόνια πνευμονοπάθεια εμφανίζουν κάποια καρδιαγγειακή συννοσηρότητα. Σε ειδικές περιπτώσεις αυτός ο «συνδυασμός» είναι εξαιρετικά συχνός, καθώς έως και το 60% με 70% των ασθενώνμε χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ)παρουσιάζουν ταυτόχρονα τουλάχιστον ένα καρδιολογικό νόσημα. Οι ασθενείς αυτοί έχουν κοινή αφετηρία και κοινό παρονομαστή το κάπνισμα και την χρόνια φλεγμονή (από το οξειδωτικό στρες) που αυτό προκαλεί στους ιστούς του σώματος.
Γενικά, στους πνευμονολογικούς ασθενείς τα καρδιαγγειακά νοσήματα εμφανίζονται με διπλάσια (έως και πενταπλάσια) συχνότητα σε σχέση με το γενικό πληθυσμό. Οι συχνότερες συννοσηρότητες που συνδέονται με την ΧΑΠ περιλαμβάνουν τη στεφανιαία νόσο, που εμφανίζεται στο 20% έως 24% των ασθενών, την καρδιακή ανεπάρκεια, η οποία αφορά έως και στο 19% των ασθενών, την πνευμονική υπέρταση σε μεγάλο ποσοστό των πασχόντων και τις αρρυθμίες, όπως η κολπική μαρμαρυγή, οι ταχυκαρδίες και άλλες διαταραχές του καρδιακού ρυθμού. Το φαινόμενο, βέβαια ισχύει και αντίστροφα, καθώς ένα σημαντικό ποσοστό (έως και το 39%) των ασθενών που πάσχουν από καρδιακή ανεπάρκεια –την φυσική κατάληξη κάθε καρδιοπάθειας-διαγιγνώσκονται στην πορεία της ζωής τους και με μια χρόνια πνευμονοπάθεια.
Συμμαχία με επίκεντρο την πρόληψη
Ακριβώς επειδή τα νοσήματα αυτά συνυπάρχουν σε σημαντική μερίδα του πληθυσμού, οι επιστήμονες της ΕΠΕ χάραξαν ένα κοινό πρωτόκολλο πρόληψης, και φροντίδας για τον εμβολιασμό, την διακοπή του καπνίσματος, την προφύλαξη από την ατμοσφαιρική ρύπανση, και άλλους καθοριστικούς παράγοντες ώστε να δημιουργηθεί ένας κοινός ιατρικός «κώδικας» που να ισχύει και για τις δύο μεγάλες κατηγορίες νοσημάτων οι οποίες αποτελούν τις δύο βασικές αιτίες νοσηρότητας και θνησιμότητας στην κοινότητα.
Το σχέδιο αυτό με την ονομασία «5 + 1 άξονες» αφορά στην πρόληψη και βρίσκεται κάτω από την επιστημονική «ομπρέλα» της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρίας, ενώ δεν υπάρχει ξεχωριστή χρηματοδότηση από την κομισιόν την Ευρώπη για την αντιμετώπιση των νοσημάτων αυτών. Ουσιαστικά πρόκειται για μια Χάρτα με τις κοινές Αρχές για την πρόληψη, σε μια συγκυρία που το μοντέλο υγείας αλλάζει στην Ελλάδα,με το βάρος να πέφτει στην πρόληψη και τον ασθενή μετά από πολλές δεκαετίες λανθασμένων αντιλήψεων να ξεκινά την συστηματική επαφή του με το Σύστημα Υγείας όταν ακόμα είναι καλά, ώστε να μην αρρωστήσει.
