Η δημογραφική γήρανση και το γεγονός ότι οι δημόσιες συντάξεις δύσκολα θα μπορέσουν να εξασφαλίσουν επαρκή ποσοστά αναπλήρωσης για τις επόμενες γενιές εργαζομένων καθιστούν επιτακτική την ανάγκη ανάπτυξης της επαγγελματικής ασφάλισης, ως συμπληρωματικής παροχής στο εισόδημα των ηλικιωμένων. Με άλλα λόγια οι παροχές των ταμείων επαγγελματικής ασφάλισης θα προστίθενται στις συντάξεις που θα καταβάλλονται από τον πρώτο πυλώνα και θα ενισχύουν το εισόδημα των μελλοντικών συνταξιούχων.
Στην κατεύθυνση αυτή κινείται το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας με τίτλο «Bελτίωση του πλαισίου επαγγελματικής ασφάλισης: περισσότερες δυνατότητες για εργαζόμενους και επιχειρήσεις» που παρουσίασε χθες η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως.
Κεντρικός άξονας του νομοσχεδίου είναι η δημιουργία ενός Ταμείου-«ομπρέλα» στο οποίο:
- θα μπορούν να εντάσσονται ευκολότερα μικρότερες επιχειρήσεις σε επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχήματα,
- θα αναγνωρίζεται η πλήρης φορητότητα των ασφαλιστικών δικαιωμάτων όταν οι εργαζόμενοι αλλάζουν εργοδότη,
- θα προβλέπονται φορολογικά κίνητρα που θα καταστήσουν τη συμμετοχή πιο ελκυστική για εργοδότες και ασφαλισμένους.
Ανοιχτά ΤΕΑ μπορούν να προσφέρουν οι τράπεζες, φορείς όπως ο ΣΕΒ, ο ΣΕΤΕ κλπ. Οι εισφορές τους θα είναι αφορολόγητες, ενώ θα υπάρχει πλαφόν εισφορών ευνοϊκότερο από το ισχύον, ώστε να λειτουργήσει σαν κίνητρο για τη συμπληρωματική αποταμίευση.
Οι συντάξεις από αυτά τα επαγγελματικά ταμεία μπορεί να κυμαίνονται στα 200 ως 300 ευρώ τον μήνα για περίπου 25 χρόνια ασφάλισης. Τα ποσά αυτά θα προέρχονται από τις αποδόσεις των αποταμιευτικών συνταξιοδοτικών προγραμμάτων και θα έχουν άμεση συνάρτηση με τον χρόνο ασφάλισης και τις εισφορές που θα έχει καταβάλλει ο ασφαλισμένος. Σήμερα στην Ελλάδα λειτουργούν 28 ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης που καλύπτουν περίπου 130.000 ασφαλισμένους.
Φορητότητα
Μέσω του νομοσχεδίου θεσπίζεται η πλήρης φορητότητα, δηλαδή η δυνατότητα μεταβίβασης - χωρίς χρέωση- ολόκληρων συνταξιοδοτικών προγραμμάτων, ώστε η αλλαγή εργασίας ή επαγγελματικής κατάστασης να μην οδηγεί σε απώλεια ή αποδυνάμωση κατοχυρωμένων δικαιωμάτων.
Η πλήρης φορητότητα των ασφαλιστικών δικαιωμάτων όταν οι εργαζόμενοι αλλάζουν εργοδότη αναμένεται να καταστήσει ελκυστικότερη τη συμμετοχή τους στο νέο Ταμείο, αφού διασφαλίζεται η συνέχιση της ασφάλισης μέχρι την ώρα της συνταξιοδότησης.
Παράλληλα θεσπίζεται η δυνατότητα παραμονής στην επαγγελματική ασφάλιση ακόμα και σε περίπτωση απώλειας της επαγγελματικής ιδιότητας (ανεργία). Με αυτόν τον τρόπο, η απώλεια εργασίας δεν οδηγεί αυτομάτως και σε απώλεια συνέχειας στην επαγγελματική ασφάλιση
Τι είναι τα ΤΕΑ
Τα Ανοιχτά ΤΕΑ θα λαμβάνουν άδεια λειτουργίας από την Τράπεζα της Ελλάδος, εφόσον πληρούν τη λειτουργία της “κανονιστικής συμμόρφωσης” στο σύστημα διακυβέρνησής τους. Με την ενισχυμένη δικλείδα ασφαλείας, θα μπορούν να δέχονται νέες επιχειρήσεις, συλλογικούς φορείς και συνδικαλιστικές οργανώσεις, χωρίς προηγούμενη εποπτική έγκριση για κάθε επιμέρους προσχώρηση.
Φορολογικά κίνητρα
Με το σχέδιο νόμου βελτιώνονται τα φορολογικά κίνητρα, με αποσύνδεση από τα έτη ασφάλισης και σύνδεση με την ηλικία του ασφαλισμένου, κατά τρόπο πιο απλό και λειτουργικό. Έτσι όσο περισσότερα χρόνια μένει ασφαλισμένος ο ενδιαφερόμενος, τόσο μικρότερη θα είναι και η φορολόγηση του. Σήμερα ο φόρος στις παροχές των επαγγελματικών ταμείων ξεκινά με 20% για έως 5 έτη ασφάλισης και υποχωρεί σταδιακά στο 5% για όσους παραμείνουν ασφαλισμένοι από 20 έτη και άνω.
Παράλληλα καταργείται το φορολογικό penalty όσων εργαζομένων αποφασίζουν να εισέλθουν στην επαγγελματική ασφάλιση σε μεγαλύτερη ηλικία, δίνοντας τη δυνατότητα και σε ανθρώπους που βρίσκονται σε πιο ώριμη επαγγελματική ηλικία να ενταχθούν στην επαγγελματική ασφάλιση, χωρίς να τιμωρούνται φορολογικά επειδή δεν είχαν ενταχθεί νωρίτερα.
Τέλος θεσπίζεται η δυνατότητα των ΤΕΑ να προσφέρουν στα μέλη τους προγράμματα υγείας, με την προϋπόθεση ότι ο σχετικός κίνδυνος καλύπτεται πλήρως από ασφαλιστική ή αντασφαλιστική επιχείρηση ή από πάροχο υπηρεσιών υγείας μέσω σύμβασης σταθερού κατά κεφαλή κόστους. Έτσι, η επαγγελματική ασφάλιση μπορεί να συνδεθεί όχι μόνο με τη ενισχυμένη μελλοντική συνταξιοδοτική προστασία, αλλά και με πρόσθετες παροχές που έχουν άμεση αξία για τον εργαζόμενο.
Νέο προϊόν ομαδικής συνταξιοδότησης
Το νομοσχέδιο για την επαγγελματική ασφάλιση προβλέπει μία ακόμη θεσμική παρέμβαση: το Ομαδικό Ασφαλιστικό Προϊόν Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ), το οποίο θα εκδίδεται από τις ασφαλιστικές εταιρείες και θα παρέχει ισοδύναμη προστασία των δικαιωμάτων των ασφαλισμένων με τα προγράμματα των ΤΕΑ.
Το προϊόν αυτό θα τελεί υπό την αυστηρή επιτήρηση της ΤτΕ, ενώ εντάσσεται στον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης, με το ίδιο αυστηρό πλαίσιο εποπτείας που ισχύει για τα ΤΕΑ και με τα ίδια ευνοϊκά φορολογικά κίνητρα με τα ΤΕΑ. Επιδιώκεται έτσι η εξομοίωση των όρων λειτουργίας, εποπτείας και φορολογικής μεταχείρισης μεταξύ ΤΕΑ και ΟΑΠΕΣ, ώστε να μην δημιουργούνται στρεβλώσεις στην αγορά.
Με τη ρύθμιση αυτή διασφαλίζονται ενιαίοι κανόνες λειτουργίας και ισότιμοι όροι ανταγωνισμού μεταξύ των διαφορετικών μορφών επαγγελματικής ασφάλισης. Με άλλα λόγια, δημιουργείται ένα πιο πλήρες και πιο ανταγωνιστικό πλαίσιο, με περισσότερες επιλογές για επιχειρήσεις και τους εργαζομένους τους, αλλά με ενιαίους κανόνες εποπτείας, προστασίας και φορολογικής μεταχείρισης.
