Δίχως πλήρη υγειονομική περίθαλψη λόγω οφειλών τους προς τον ΕΦΚΑ κινδυνεύουν να μείνουν από την 1η Μαρτίου 2026 χιλιάδες ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες.
Η προθεσμία εξόφλησης ή ρύθμισης των ασφαλιστικών τους οφειλών έληξε στις 31 Ιανουαρίου 2026, και πλέον όσοι δεν ήταν συνεπείς θα χάσουν την ασφαλιστική τους ικανότητα για το νέο ασφαλιστικό έτος (έως 28/2/2027).
Ο ΕΦΚΑ είχε ενημερώσει με σχετική ανακοίνωση ότι στις 28/2/2026 λήγει η ασφαλιστική ικανότητα των μη μισθωτών ασφαλισμένων και ανανεώνεται μόνο για εκείνους που έχουν εξοφλήσει ή έχουν ρυθμίσει τις ασφαλιστικές υποχρεώσεις τους από 01/01/2017 έως 31/12/2025.
Σύμφωνα με πληροφορίες, περίπου 400.000 μη μισθωτοί εμφανίζουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προηγούμενων ετών τις οποίες θα πρέπει να ρυθμίσουν αν θέλουν να απολαμβάνουν πλήρεις καλύψεις ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και για το 2026. Όσοι κάνουν ρύθμιση των βεβαιωμένων οφειλών τους και εφόσον τηρούνται οι όροι της, η ασφαλιστική τους ικανότητα θα ανανεώνεται κάθε μήνα.
Σε διαφορετική περίπτωση θα δικαιούνται τις παροχές που παρέχει το κράτος σε όλους τους ανασφάλιστους. Άλλωστε όλοι οι νόμιμα διαμένοντες πολίτες στη χώρα με ενεργό ΑΜΚΑ έχουν πρόσβαση σε νοσηλεία και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη στο δημόσιο σύστημα υγείας (δημόσια νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας).
Αξίζει να σημειωθεί πως όσοι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι έχουν καταβάλλει στην ώρα τους τις εισφορές αλλά συνεχίζουν να εμφανίζονται στο σύστημα ως ανασφάλιστοι μετά την 1η Μαρτίου, θα πρέπει να απευθυνθούν σε υποκατάστημα του ΕΦΚΑ για να ανανεωθεί επί τόπου η ασφαλιστική τους ικανότητα.
Πως χορηγείται η ασφαλιστική ικανότητα
Η ασφαλιστική ικανότητα χορηγείται ή παρατείνεται για όλους τους άμεσα ασφαλισμένους του ΕΦΚΑ και τα μέλη των οικογενειών τους, υπό τις εξής προϋποθέσεις:
Μισθωτοί ασφαλισμένοι
Οι μισθωτοί εργαζόμενοι δικαιούνται ασφαλιστική ικανότητα, εφόσον έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον 50 ημέρες εργασίας κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος ή το τελευταίο δωδεκάμηνο πριν από την επέλευση του ασφαλιστικού κινδύνου.
- Για απασχολούμενους σε οικοδομοτεχνικά έργα, οι 50 ημέρες ασφάλισης προσαυξάνονται κατά 20% και συνυπολογίζονται οι ημέρες αδείας.
- Συνυπολογίζονται επίσης οι ημέρες επιδότησης λόγω ασθενείας, εργατικού ατυχήματος, τακτικής ανεργίας ή επίσχεσης εργασίας.
Μη μισθωτοί ασφαλισμένοι
Στους μη μισθωτούς νεοεισερχόμενους στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ χορηγείται ασφαλιστική ικανότητα με τη συμπλήρωση τουλάχιστον δύο (2) μηνών ασφάλισης κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος ή κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο πριν την ημερομηνία προσέλευσης ή επέλευσης του ασφαλιστικού κινδύνου και εφόσον έχουν καταβληθεί οι απαιτητές ασφαλιστικές εισφορές, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από τις διατάξεις του ν.4387/2016, όπως ισχύει. Για την παράταση της ασφαλιστικής ικανότητας στους μη μισθωτούς ασφαλισμένους του e-ΕΦΚΑ απαιτείται να έχουν καταβληθεί οι απαιτητές ασφαλιστικές εισφορές από 01.01.2017 έως 31 Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους.
Ειδικότερα, για την ανανέωση της ασφαλιστικής ικανότητας των μη μισθωτών ασφαλισμένων για το τρέχον ασφαλιστικό έτος (01.03.2026 έως 28.02.2027), πρέπει να έχουν εξοφληθεί οι ασφαλιστικές εισφορές χρονικής περιόδου από 01.01.2017 έως 31.12.2025.
Σε περίπτωση ύπαρξης οφειλής, σύμφωνα με το εδάφιο β' της παρ.1 του άρθρου 23 του ν.4529/2018 (Α'56), η ασφαλιστική ικανότητα ανανεώνεται ανά μήνα, εφόσον η οφειλή έχει ρυθμιστεί σε δόσεις και τηρείται η εξόφληση των δόσεων. Αν οι συνολικές οφειλές (e-ΕΦΚΑ και ΚΕΑΟ), δηλαδή καθυστερούμενες, ληξιπρόθεσμες ή βεβαιωμένες βασικές οφειλές, δεν ξεπερνούν τα 100€, τότε η ασφαλιστική ικανότητα χορηγείται έως τη λήξη του ασφαλιστικού έτους.
Εργάτες γης αμειβόμενοι με εργόσημο
• Απαιτούνται τουλάχιστον 150 ημέρες ασφάλισης το προηγούμενο ημερολογιακό έτος ή δωδεκάμηνο πριν την ημερομηνία προσέλευσης ή επέλευσης του ασφαλιστικού κινδύνου.
• Για τη χορήγηση ετήσιας ασφαλιστικής ικανότητας για το ασφαλιστικό έτος 01.03.2026 έως 28.02.2027 απαιτείται η εξόφληση όλων των εκκαθαρίσεων ασφαλιστικών εισφορών ετών 2017 έως 2025.
• Λόγω του ότι η εξόφληση της 1ης δόσης της εκκαθάρισης ασφαλιστικών εισφορών εργατών γης έτους 2025 έχει καταληκτική ημερομηνία την 31.03.2026, εάν ο εργάτης γης δεν έχει οφειλές από εκκαθαρίσεις ασφαλιστικών εισφορών τα προηγούμενα έτη (2017 έως 2023) ή εάν οι οφειλές αυτές είναι ρυθμισμένες και τηρείται η ρύθμιση, τότε η ασφαλιστική ικανότητα χορηγείται έως 31.03.2026.
Η ασφαλιστική ικανότητα για τους εργάτες γης χορηγείται έως τη λήξη του ασφαλιστικού έτους (28.02.2027) εφόσον καταβληθεί εξ ολοκλήρου το ποσό της εκκαθάρισης έτους 2025 και δεν υπάρχουν οφειλές από προηγούμενα έτη. Σε διαφορετική περίπτωση, η ασφαλιστική ικανότητα ανανεώνεται ανά μήνα κατόπιν ελέγχου της καταβολής των απαιτητών δόσεων εκκαθάρισης έτους 2025 και της ρύθμισης προηγούμενων οφειλών.
