ΟΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ

Η τραπεζική κρίση, τα συνταξιοδοτικά Ταμεία και ο καινούριος «πόλεμος»

Γιάννης Αγγέλης
27-03-2023 | 11:10
Viber Whatsapp Μοιράσου το
Η τραπεζική κρίση, τα συνταξιοδοτικά Ταμεία και ο καινούριος «πόλεμος»

«Καθώς οι περισσότερες κεντρικές τράπεζες αυξάνουν τα επιτόκια για την καταπολέμηση του πληθωρισμού, οι δανειολήπτες αντιμετωπίζουν τώρα απότομα αυξανόμενα βάρη εξυπηρέτησης του χρέους. H ανατιμολόγηση ευρείας βάσης στις αγορές περιουσιακών στοιχείων μπορεί επίσης να εκθέσει τις τράπεζες σε πρόσθετους κινδύνους». Δεν θα μπορούσε να περιγράψει κανείς πιο συγκεκριμένα και πιο απλά τις αιτίες της τραπεζικής κρίσης που έχει ξεσπάσει μέσα στον Μάρτιο, τη συνέχεια της οποίας κανείς ακόμα δεν μπορεί να προδιαγράψει.

Το προηγούμενο απόσπασμα είναι παρμένο από την εισαγωγή του κειμένου της Επιτροπής της Βασιλείας ΙΙΙ που συνεδρίασε στις 23 – 24 Μαρτίου για να εξετάσει την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί και να δώσει κάποιες κατευθυντήριες γραμμές στις Κεντρικές Τράπεζες για την συνέχεια...

Αυτό που έχει ήδη συμβεί και αποτυπώνει με ακρίβεια... χιλιοστού τις συνέπειες της εκτίμησης της Επιτροπής της Βασιλείας ΙΙΙ της BIS, τόσο σε ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη, είναι «τρομακτικό» αν αναλογισθεί κανείς την ταχύτητα με την οποία έχει εξελιχθεί σε λιγότερο από 2 εβδομάδες και δεν συγκρίνεται σε τίποτα με εκείνο του 2008:

Κατάρρευση της Silicon Valley Bank, πτώση της τιμής της μετοχής κατά 90% της First Republic Bank, εξαγορά της Credit Suisse από την UBS για να αποφευχθεί η εξάπλωση της κρίσης, απότομη βουτιά της Deutsche Bank και... «κύριος οίδε» ποια θα είναι η συνέχεια.

Στο μεταξύ οι επόμενες δύο εβδομάδες θα είναι ζωτικής σημασίας για την εξασφάλιση ή μη, της δυνατότητας υλοποίησης της εξαγοράς της Credit Suisse από την UBS, ενώ την ίδια στιγμή στις ΗΠΑ ο Τζερόμ Πάουελ παραδέχεται ότι η κρίση αυτή θα μπορούσε να προκαλέσει πιστωτική κρίση με σημαντικές επιπτώσεις σε μία πιθανή επιβράδυνση της οικονομίας, δηλαδή ύφεση.

Ένας απίθανος φαύλος κύκλος

Λίγο πολύ μοιάζει με έναν φαύλο κύκλο στου οποίου το κέντρο βρίσκεται το αδιέξοδο της σχέσης αύξησης επιτοκίων και πληθωρισμού. Μερικά στοιχεία που καταγράφονται σε αναλύσεις του Bloomberg είναι ενδεικτικά αυτού του αδιεξόδου.

Στο χρονικό διάστημα από τη στιγμή της έναρξης αύξησης των επιτοκίων έχουν «μετακινηθεί» με κατεύθυνση την «έξοδο» περί τα 600 δισ. δολ.

Τα σχετικά στοιχεία αποτυπώνονται και στα δύο προηγούμενα διαγράμματα του Ινστιτούτου Διεθνών Οικονομικών (IIF) «φωτογραφίζοντας» το τι ακριβώς σημαίνουν οι δύο «κίνδυνοι» που επισημαίνει η ανακοίνωση της Επιτροπής της Βασιλείας ΙΙΙ.

Και το μεγάλο ερώτημα είναι πλέον – πέρα από τις επίμονες δηλώσεις των προέδρων των κεντρικών τραπεζών όπως αυτές του Νάγκελ (Bundesbank) ή του Κνότ (Ολλανδία) – το κατά πόσο η ΕΚΤ μπορεί να συνεχίσει να αυξάνει το κόστος του χρήματος στην Ευρωζώνη. Και τι θα ακολουθήσει με τα πρώτα σημάδια μίας αναδίπλωσης στο επίπεδο της προεξόφλησης του πληθωρισμού από τις αγορές;

Οι τράπεζες δείχνουν, ιδιαίτερα μετά το συμβάν με την Credit Suisse και την Deutsche Bank, αλλά και με όσα συνεχίζουν να συμβαίνουν στις ΗΠΑ, ότι έχουν αγγίξει, αν όχι ξεπεράσει, το όριο αντοχών που είχαν «χτίσει» με την προσαρμογή της Βασιλείας ΙΙΙ.

Και δεν είναι μόνο οι τράπεζες.

Είναι και τα συνταξιοδοτικά Ταμεία (ή ακόμα περισσότερο οι ασφαλιστικές εταιρείες), στα οποία το πέρασμα από τα μηδενικά σε αυξημένα επιτόκια και πιθανώς σύντομα σε μία εκ νέου αναδίπλωση στο επίπεδο των επιτοκίων δημιουργεί μια χωρίς προηγούμενο αναταραχή στην κύρια «πηγή» εισοδήματός τους και επιβίωσης των ασφαλιστικών συστημάτων υγείας και συνταξιοδότησης.

Μια ματιά στην Γαλλία είναι αρκετή για να καταλάβει κανείς τις διαστάσεις που αυτές οι «συνέπειες» μπορούν να πάρουν σε κάθε χώρα της Ευρωζώνης. Και όλα αυτά σε ένα καθεστώς όπου το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα παραμένει μη ολοκληρωμένο ειδικά στο σκέλος της ευρωπαϊκής εγγύησης καταθέσεων.

Μπορεί το 2022 να έφερε τον πόλεμο στην Ευρώπη και μέχρι στιγμής σε ένα περιορισμένο γεωγραφικό χώρο την Ουκρανία, αλλά τα επιτόκια και ο πληθωρισμός «απειλούν» με ένα άλλο «πόλεμο» για τον οποίο όχι οι τράπεζες, αλλά ίσως ούτε οι Κεντρικοί Τραπεζίτες ή οι κυβερνήσεις είναι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν.

Οι επόμενες αντιδράσεις των κεντρικών τραπεζών και των κυβερνήσεων αναμφίβολα ίσως σταθούν ικανές τα επόμενα λίγα 24ωρα να «βάψουν» για λίγο στο «πράσινο» τους χρηματιστηριακούς δείκτες.

Δεν μπορούν όμως να ανατρέψουν την «τάση» που διαμορφώνει ο φαύλος κύκλος μεταξύ επιτοκίων – πληθωρισμού στο τραπεζικό σύστημα, καθώς αυτός τροφοδοτείται από τις ανεξέλεγκτες πλέον δυνάμεις των δύο «κινδύνων» που επισημαίνει η Επιτροπή της Βασιλείας ΙΙΙ. Και σ’ αυτό δεν υπάρχει ακόμα απάντηση...

Γ. Αγγέλης

Διαβάστε περισσότερα άρθρα της στήλης ΟΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ

Ακολουθήστε το insider.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.

Όλες οι ειδήσεις

23:58

Επίσκεψη κλιμακίου της ΝΔ σε Κορινθία και Αργολίδα

23:38

Συνάντηση Στ. Κασσελάκη με τον πρώην Πρόεδρο της Γαλλίας, Φρανσουά Ολάντ

23:17

G7: Δηλώνει «αποφασισμένη να αυξήσει» τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας

22:17

Γάζα: 35.903 Παλαιστίνιοι νεκροί από ισραηλινά πλήγματα

21:49

Tα οφέλη του Εθνικού Σχεδίου Εξωστρέφειας παρουσίασε ο υφ. Εξωτερικών Κώστας Φραγκογιάννης

21:20

Θεσσαλονίκη: Λήστεψαν επιχείρηση και τραυμάτισαν τον ιδιοκτήτη

20:59

Ουκρανία: Νέο ρωσικό πλήγμα στο κεντρικό Χάρκοβο - 12 τραυματίες

20:52

Ρωσία: Δύο νεκροί από ουκρανικό βομβαρισμό στην περιφέρεια Μπέλγκοροντ

20:48

Ινδία: Τουλάχιστον 24 νεκροί από φωτιά που ξέσπασε σε παιχνιδότοπο

20:38

Συνελήφθη 33χρονος μελισσοκόμος για τη φωτιά στα Μέγαρα

20:34

Ισπανία: «Πραγματική γενοκτονία» χαρακτηρίζει τον πόλεμο στην Γάζα η υπουργός Άμυνας

20:28

Μητσοτάκης: Τιμή για την χώρα μας η εγγραφή του Ζαγορίου στον Κατάλογο της UNESCO

20:22

Ρωμανός: Στον ΣΥΡΙΖΑ ή διαστρεβλώνουν συνειδητά το οτιδήποτε ή δεν ξέρουν να διαβάζουν βασικά οικονομικά στοιχεία

20:14

Δούκας: Τα 7.5 εκατομμύρια επισκέπτες αφήνουν στον δήμο Αθηναίων... 0,4 ευρώ ο καθένας τους

20:00

Κρίση νερού: Οι παγκόσμιες διαστάσεις και οι μεγάλοι «ασθενείς» – Τι έχει αλλάξει και τι προμηνύει το μέλλον

19:47

Κεραμέως: Σημαντικά τα βήματα προς την κατεύθυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού του δημοσίου τομέα

19:34

Βρετανία: Η απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου που καλεί το Ισραήλ να σταματήσει την επίθεση στη Ράφα θα ενισχύσει την Χαμάς

19:25

Ταγιάνι: Η Ιταλία ανήκει στο ΝΑΤΟ, αλλά κάθε απόφαση πρέπει να λαμβάνεται συλλογικά

19:09

Ουκρανία: Τουλάχιστον δύο νεκροί από ρωσικό βομβαρδισμό στο Χάρκοβο

18:59

Παγκόσμια Τράπεζα: Περισσότεροι από ένας στους 4 Σύρους ζουν σε συνθήκες "ακραίας φτώχειας"

18:50

Μαρινάκης: Ο ΣΥΡΙΖΑ μετατρέπει την πολιτική αντιπαράθεση σε έναν «βούρκο»

18:34

ΕΛΑΣ: Απαγόρευση κάθε δημόσιας συνάθροισης στην Αττική λόγω του τελικού Europa Conference League

18:21

Ρωσία: Απειλεί με αντίποινα αν χρησιμοποιηθούν «παγωμένα» ρωσικά κεφάλαια στην ανοικοδόμηση της Ουκρανίας

18:00

Τεχνητή νοημοσύνη, νέα κανάλια πώλησης και εμπειρία καθορίζουν το λιανεμπόριο του μέλλοντος

17:55

Γάζα: Πιθανή επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων Ισραήλ - Χαμάς την ερχόμενη εβδομάδα

17:32

Ερντογάν: Θα συνεχίσουμε την πίεση στο Ισραήλ

17:23

Σταϊκούρας: Οκτώ άξονες για τον περιορισμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και την επίτευξη της πράσινης μετάβασης

16:55

Περιοδεία του Κυρ. Μητσοτάκη στο Αγρίνιο και την Άρτα

16:47

Συνάντηση Ν. Ανδρουλάκη-Φρ. Ολάντ

16:34

Εγκαινιάστηκε το πρώτο χειρουργικό ρομποτικό σύστημα σε πανεπιστημιακό νοσοκομείο της Ελλάδας