Σε μια στιγμή που η γεωπολιτική αστάθεια κορυφώνεται και η Ευρώπη παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις στην Ουκρανία, η Ουάσιγκτον εκπέμπει ένα ηχηρό μήνυμα συνέχειας και ισχύος. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε ένα γιγαντιαίο πακέτο αμυντικών δαπανών ύψους 900 δισ. δολαρίων, σε μια κίνηση που όχι μόνο θωρακίζει τη στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο, αλλά και θέτει σαφή όρια στις προθέσεις του Ντόναλντ Τραμπ να αναδιπλώσει την αμερικανική παρουσία στην Ευρώπη.
Πρόκειται για μια νομοθεσία που, παρά τις έντονες εσωτερικές αντιστάσεις και τις ιδεολογικές συγκρούσεις, σηματοδοτεί την πρόθεση του Κογκρέσου να παραμείνει ο κεντρικός θεματοφύλακας της αμερικανικής στρατηγικής - ακόμη κι όταν αυτό συνεπάγεται άμεση αμφισβήτηση του ίδιου του Λευκού Οίκου.
Οι απαιτήσεις του Κογκρέσου
Πράγματι, το εν λόγω νομοσχέδιο κατοχυρώνει τη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία και περιορίζει την ικανότητα του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να μειώσει τις αμερικανικές δεσμεύσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. To νομοσχέδιο, το οποίο εγκρίθηκε την Τετάρτη με διακομματική υποστήριξη, μεταβαίνει τώρα στη Γερουσία, όπου αναμένεται να εγκριθεί εύκολα.
Όμως, για να το προωθήσουν, οι Ρεπουμπλικάνοι της Βουλής έπρεπε να υπερβούν αντιστάσεις στις τάξεις τους, από μέλη της σκληρής δεξιάς, ορισμένα από τα οποία υποστήριξαν ότι το μέτρο -που επιδιώκει να εμποδίσει την απόσυρση αμερικανικών στρατευμάτων από την Ευρώπη και να στείλει νέα βοήθεια στην Ουκρανία- εγκαταλείπει τις υποσχέσεις «Πρώτα η Αμερική» του Αμερικανού προέδρου.
Πολύ περισσότερο, το νομοσχέδιο αποτυπώνει την αυξανόμενη απογοήτευση βουλευτών και από τα δύο κόμματα με τον τρόπο που ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ διοικεί το Πεντάγωνο, ειδικά όσον αφορά τις επιθέσεις της κυβέρνησης με σκάφη σε διεθνή ύδατα, οι οποίες έχουν σκοτώσει τουλάχιστον 87 ανθρώπους από τον Σεπτέμβριο.
Ως εκ τούτου, θα απαιτήσει από το υπουργείο Άμυνας να αποστείλει στο Κογκρέσο αμοντάριστα βίντεο των ναυτικών επιθέσεων, τα οποία μέχρι στιγμής οι αξιωματούχοι δεν έχουν θελήσει να δείξουν στους νομοθέτες, επιθέσεις που, όπως έχει πει ο Τραμπ, πραγματοποιούνται για να στοχεύσουν τρομοκράτες που μεταφέρουν ναρκωτικά στις ΗΠΑ. Επίσης, θα παρακρατήσει το 25% του προϋπολογισμού ταξιδιών του Χέγκσεθ εάν δεν παράσχει στις επιτροπές εθνικής ασφάλειας του Κογκρέσου το οπτικό υλικό και τις διαταγές εντολής πίσω από τα πλήγματα.
Το οικονομικό ύψος του νομοσχεδίου είναι 8 δισ. δολάρια υψηλότερο από ό,τι είχε ζητήσει η κυβέρνηση Τραμπ, αντανακλώντας τη συνεχιζόμενη στήριξη του Κογκρέσου στη διοχέτευση τεράστιων ποσών στον στρατό.
Τι προβλέπει το νομοσχέδιο
Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, η Ουκρανία θα λάβει 400 εκατ. δολάρια ετησίως το 2026 και το 2027 μέσω της Πρωτοβουλίας Αρωγής για την Ασφάλεια της Ουκρανίας (USAI), ενός προγράμματος που διοχετεύει όπλα και εξοπλισμό στο Κίεβο μέσω συμβολαίων με αμερικανικές αμυντικές εταιρείες. Μια μικρή ομάδα Ρεπουμπλικανών της Βουλής, μεταξύ των οποίων η βουλευτής Μαρτζόρι Τέιλορ Γκριν από τη Γεωργία, επικαλέστηκε αυτή τη διάταξη για να εξηγήσει την αντίθεσή της στο νομοσχέδιο.
Το μέτρο επαναεξουσιοδοτεί ουσιαστικά την USAI εν μέσω ανησυχιών ότι η υποστήριξη της Ουάσινγκτον μπορεί να υποχωρήσει καθώς οι ειρηνευτικές συνομιλίες παρατείνονται. Επιπλέον, οι νομοθέτες ενέταξαν διατάξεις που απαιτούν την παρουσία τουλάχιστον 76.000 Αμερικανών στρατιωτών στην Ευρώπη σε μόνιμη βάση. Για να μειωθεί κάτω από τον αριθμό αυτό, ο Χέγκσεθ και ο ανώτατος αξιωματικός της Διοίκησης Ευρώπης θα πρέπει να πιστοποιήσουν στο Κογκρέσο ότι μια τέτοια μείωση είναι σύμφωνη με τα συμφέροντα εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ και ότι έχουν ενημερωθεί οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ.
Το νομοσχέδιο υποχρεώνει επίσης το Πεντάγωνο να ενημερώνει το Κογκρέσο εντός 48 ωρών για οποιαδήποτε απόφαση περιορισμού της ανταλλαγής πληροφοριών με την Ουκρανία, μια δικλίδα ασφαλείας που αποσκοπεί στην αποτροπή μονομερών κινήσεων που θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν την άμυνα του Κιέβου. «Το μήνυμα είναι σαφές: η αμερικανική ηγεσία στην Ευρώπη δεν είναι διαπραγματεύσιμη», δήλωσε στο Reuters ανώτερο μέλος του Κογκρέσου μετά την ψηφοφορία.
Αμφισβήτηση της ατζέντας Τραμπ
Υπό αυτή την έννοια, το νομοσχέδιο αμφισβητεί τμήματα της ατζέντας του Τραμπ.
Ο περιορισμός της απόσυρσης αμερικανικών στρατευμάτων από την Ευρώπη συγκρούεται με πρόσφατες κινήσεις του Πενταγώνου, το οποίο ανακοίνωσε πρόσφατα ότι θα μειώσει τα αμερικανικά στρατεύματα σε Γερμανία, Ρουμανία και Πολωνία, αιφνιδιάζοντας τους νομοθέτες. Η διάταξη αμφισβητεί επίσης την προσέγγιση που σκιαγραφείται στη νέα στρατηγική εθνικής ασφάλειας του Λευκού Οίκου, η οποία απειλεί να στηρίξει πολιτικά κόμματα στην Ευρώπη που «καλλιεργούν αντίσταση» έναντι μακροχρόνιων συμμάχων του ΝΑΤΟ.
Ο βουλευτής Άνταμ Σμιθ, κορυφαίος Δημοκρατικός στην Επιτροπή Ενόπλων Υπηρεσιών, δήλωσε σε ομιλία του στο Κογκρέσο ότι η ψήφιση του νομοσχεδίου αποτελεί πράξη επαναβεβαίωσης της εξουσίας του Κογκρέσου ως ισότιμου κλάδου της κυβέρνησης, «που αποτελεί απλώς ένα βήμα σε έναν πολύ μακρύ δρόμο». Το νομοσχέδιο, πρόσθεσε, αποτελεί προσπάθεια «να επιβληθούν κάποιοι περιορισμοί στην έλλειψη διαφάνειας, την έλλειψη λογοδοσίας και τα προβλήματα που προκύπτουν από αυτόν τον Λευκό Οίκο και αυτό το υπουργείο Άμυνας», όπως αναφέρουν οι NYT.
Χάσμα μεταξύ Κογκρέσου και Λευκού Οίκου
Η νομοθεσία υπογραμμίζει το αυξανόμενο χάσμα μεταξύ Κογκρέσου και Λευκού Οίκου σχετικά με τη στρατηγική για την Ουκρανία. Ενώ ο Τραμπ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι εξετάζει μειώσεις στρατευμάτων και πίεσε την Ουκρανία να διεξαγάγει εκλογές, οι νομοθέτες ενισχύουν τις δεσμεύσεις τους προς το ΝΑΤΟ και το Κίεβο.
Για την Ουκρανία, το νομοσχέδιο προσφέρει έναν βαθμό βεβαιότητας καθώς οι μάχες του χειμώνα εντείνονται και οι ρωσικές δυνάμεις συγκεντρώνονται κοντά στο Ποκρόβσκ. Για την Ευρώπη, σηματοδοτεί ότι - τουλάχιστον προς το παρόν - οι αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας παραμένουν ισχυρές.
Οι παρεμβάσεις από τους Δημοκρατικούς
Eπίσης, οι Δημοκρατικοί είχαν πιέσει για την προσθήκη αλλαγής στο πρόγραμμα υγειονομικής περίθαλψης του υπουργείου Άμυνας ώστε να καλύπτει την εξωσωματική γονιμοποίηση για στρατιωτικούς και μέλη των οικογενειών τους. Αλλά για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, ο πρόεδρος της Βουλής Μάικ Τζόνσον παρενέβη στις τελικές διαπραγματεύσεις για να καταργήσει αυτή τη διάταξη. Η αντίθεσή του βασίστηκε σε ανησυχίες ότι η εξωσωματική γονιμοποίηση μπορεί να οδηγήσει στην καταστροφή εμβρύων, μια βασική κριτική που διατυπώνουν συντηρητικοί.
Το νομοσχέδιο σκοπεύει επίσης να καταργήσει τις εξουσιοδοτήσεις για χρήση στρατιωτικής βίας της εποχής του πολέμου στο Ιράκ και του Πολέμου στον Περσικό Κόλπο, τις οποίες πρόεδροι και των δύο κομμάτων έχουν χρησιμοποιήσει για να δικαιολογήσουν στρατιωτικές επιχειρήσεις στο εξωτερικό χωρίς τη συγκατάθεση του Κογκρέσου, κάτι που Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι ζητούν εδώ και χρόνια.
Αντανακλά δε, εκτεταμένες κυρώσεις που είχαν επιβληθεί στους τομείς κατασκευών, ενέργειας και χρηματοοικονομικών της Συρίας, όταν ο πρώην πρόεδρος Μπασάρ αλ-Άσαντ βρισκόταν στην εξουσία. Μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ και μετά από περισσότερο από μία δεκαετία εμφυλίου πολέμου στη Συρία, νομοθέτες και των δύο κομμάτων έχουν πιέσει για την κατάργηση των κυρώσεων με στόχο την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης στη χώρα.
Οι Δημοκρατικοί της Βουλής διατύπωσαν επίσης αντιρρήσεις για αυτό που είπαν ότι ήταν μια προσθήκη της τελευταίας στιγμής στο νομοσχέδιο, η οποία θα διεύρυνε τη δυνατότητα ομοσπονδιακών υπηρεσιών - και ενδεχομένως και τοπικών αρχών επιβολής του νόμου - να παρακολουθούν, να υποκλέπτουν και να εξουδετερώνουν drones που ενδέχεται να αποτελούν απειλή.
