Το βασικότερο, ίσως, λίπασμα που χρησιμοποιείται στη γεωργία, η ουρία, εκτινάχθηκε με την κήρυξη του πολέμου στον Κόλπο. Το σπάνιο κι εντυπωσιακό άλμα στα 720 USD/τόνο τον Μάρτιο που μας πέρασε, φαίνεται με ακρίβεια στο διάγραμμα. Ήδη όμως, από τις 28 Μαΐου 2026, η τιμή της βρίσκεται εκεί που ξεκίνησε, στα 470 δολ/τόνο κι από τότε συνεχίζει την πορεία της κάτω από τα 400 δολ.
Ως γνωστόν η οριστική συμφωνία ανακοινώθηκε μόλις προχθές, ενώ δεν έχει ακόμη υπογραφεί… Ξέρει μήπως κάποιος κάτι που δεν ξέρουμε εμείς οι υπόλοιποι;
Τι ακριβώς συνέβη και ζήσαμε όλοι μας το «ωραίο» αυτό θέαμα: οι αγρότες πληρώνοντας τις νέες αυξημένες τιμές, οι εμπορευόμενοι αγωνιώντας να μην αφενός ξεμείνουν από προϊόν αλλά αφετέρου να έχουν να προϊόν να εξυπηρετήσουν την πελατείας τους, οι καταναλωτές να ετοιμάζονται να σφίξουν το ζωνάρι, αφού όλοι προεξοφλούσαν ραγδαία αύξηση τιμών τροφίμων;
Ομοιότητες με άλλες κρίσεις
Οι πρώτες σκέψεις, ότι συνέβη ότι ακριβώς και με την περίπτωση των σιτηρών στην ουκρανο-ρωσική σύρραξη: ενώ δεν έλλειψε ένα σπυρί σιτάρι από τους μύλους, η τιμή έκανε ένα εντυπωσιακό άλμα για να επανέλθει πιο κάτω από εκεί που ξεκίνησε. Τότε το σιτάρι, τώρα η ουρία; Μπορεί να είναι κι έτσι. Το ζητούμενο, όμως, είναι ως πότε ο ολόκληρος ο κλάδος της διατροφής από το χωράφι στο πιρούνι θα ταλαιπωρείται με τέτοιες εξάρσεις τιμών, οι οποίες περνούν στις τελικές τιμές και τις περισσότερες φορές ξεχνούν να μειωθούν, όταν οι τιμές των πρώτων υλών επιστρέψουν σε γνώριμα επίπεδα.
Από το 2022 μέχρι σήμερα, ο συγκεντρωτικός τιμάριθμος στα τρόφιμα στην ζώνη του Ευρώ, υπερβαίνει το 40%, ενώ εκτιμάται ότι θα αγγίξει το 50% μέχρι το τέλος του έτους! Δηλαδή με τα ίδια χρήματα, τα ερχόμενα Χριστούγεννα θα γεμίστε μόνο το μισό τραπέζι σας σε σχέση με τις ηρωικές εποχές της καραντίνας…
Τι έκαναν οι αγρότες σε ολόκληρο τον κόσμο
Οι αγρότες από τη μεριά τους σε ολόκληρο τον κόσμο, των ΗΠΑ περιλαμβανομένων, διαμαρτύρονται ότι δεν μπορούν να τα φέρνουν πέρα. Άρα το ερώτημα που τίθεται είναι «Που πάνε τόσα λεφτά;».
Προσπαθώντας να εξερευνήσουμε το ερώτημα αυτό, ανατρέξαμε στα διεθνή έντυπα που ασχολούνται με το θέμα. Προς το παρόν, όλοι εκφράζουν ένα αίσθημα ανακούφισης ότι τα χειρότερα πέρασαν, με περιορισμένα θύματα. Όλοι τους επισημαίνουν, ότι η ζήτηση για λίπασμα έχει μειωθεί, σε διαφορετικό ποσό και ποσοστό σε κάθε περιοχή της υφηλίου, αποδίδουν μάλιστα στην πτώση της ζήτησης, ένα μέρος της υποχώρησης των τιμών της ουρίας.
Στο βόρειο ημισφαίριο, οι λιπάνσεις των χειμερινών καλλιεργειών (σιτάρι, κριθάρι, ελαιοκράμβη) κι ένα μεγάλο μέρος των ανοιξιάτικων, έγιναν με λιπάσματα με παλαιές τιμές. Οι ανοιξιάτικες καλλιέργειες, πλήρωσαν το μάρμαρο, αλλά δεδομένου ότι παράγουν προϊόντα υψηλότερης αξίας (φρούτα, λαχανικά) οι εντυπώσεις μετριάστηκαν.
Στο νότιο ημισφαίριο τώρα, ένα ποσοστό 30% των Βραζιλιάνων αγροτών είχαν αγοράσει λιπάσματα πριν αυτά ανέβουν κατά 35%. Να σημειωθεί, ότι λόγω της υφής των εδαφών της χώρας, απαιτείται γενναία λίπανση προκειμένου να επιτευχθούν υψηλές παραγωγές. Οι πληροφορίες είναι συγκεχυμένες, με την γνωστή αγροτική τράπεζα να εκτιμά ότι φέτος η χρήση των λιπασμάτων θα μειωθεί κατά 4%, ενώ επίσημες πηγές της τοπικής Κυβέρνησης της Mato Grosso do Sul, αναφέρουν πτώση αγορών κατά 57% τους πρώτους μήνες του έτους στην περιοχή τους.
Στην Αργεντινή, τον άλλον ανερχόμενο διατροφικό γίγαντα, τα πράγματα είναι διαφορετικά. Κάποιοι παραγωγοί, στράφηκαν από τις λιπασματοβόρες καλλιέργειες όπως το καλαμπόκι, στην λιγότερο απαιτητική σόγια. Κάποιοι άλλοι, στράφηκαν σε λιγότερο πυκνά και φθηνότερα λιπάσματα, μειώνοντας κατά ένα μέρος τις απαιτούμενες μονάδες. Κάποιοι όμως άλλοι, με γεμάτο ταμείο από την εντυπωσιακή περυσινή χρονιά, επέμεναν να αγοράζουν πυκνά λιπάσματα όπως η ουρία, προκειμένου να επιτύχουν και φέτος μεγάλες αποδόσεις. Προς το παρόν ο καιρός τους δικαιώνει, αλλά υπάρχει μέλλον ακόμη μέχρι τον θερισμό του φθινοπώρου.
Ραντεβού το φθινόπωρο να κάνουμε ταμείο, αλλά...
Κρατήστε όλα αυτά, μέχρι να ολοκληρωθεί η καλλιεργητική χρονιά του 2026 και να κάνουμε ταμείο. Ποιος έχει δίκιο και ποια στρατηγική ήταν η πιο σωστή θα κριθεί στο τέλος. Υπάρχουν όμως και βεβαιότητες, ότι δηλαδή θα υπάρξουν και θύματα. Κάποιοι παραγωγοί, δεν θα αντέξουν, είτε γιατί υπο-λίπαναν τα χωράφια τους, είτε γιατί δεν άντεξαν τα πολλά έξοδα, ενώ οι τιμές των τελικών προϊόντων θα ανέβουν κι άλλο, στερώντας χρήματα από τους καταναλωτές.
Οι Έλληνες αγρότες, ακολούθησαν πολιτικές λίπανσης ανάλογα με τις δυνατότητες ο καθένας του. Κάποιοι, μάλλον λίγοι, χρησιμοποίησαν τα απαραίτητα λιπάσματα. Πολλοί ήταν άτυχοι, διότι έριξαν λίπασμα στα χωράφια τους σε περίοδο ανομβρίας (χρειάζεται νερό για να λιώσει το λίπασμα και να απορροφηθεί από το φυτό) με αποτελέσματα που θα φανούν σε λίγες ημέρες.
Σε κάθε όμως περίπτωση τα αποτελέσματα δεν θα κριθούν από το πόσα κιλά έφτασε η παραγωγή ανά στρέμμα, αλλά πόσα χρήματα έμειναν στον παραγωγό πουλώντας το προϊόν του στις κατά γενική ομολογία χαμηλές τιμές.
Κι εδώ, θα έχουμε σίγουρα πρόβλημα.
