Με την τουριστική περίοδο (και τις υψηλές θερμοκρασίες) να ξεκινούν ολοένα και νωρίτερα και τις πρώτες μεγάλες ροές επισκεπτών να έχουν ήδη αρχίσει, η αγορά καυσίμων βλέπει να επιστρέφει ένα φαινόμενο που κάθε χρόνο πιέζει τα νησιά: το λεγόμενο «τουριστικό premium».
Πρόκειται για έναν συνδυασμό αυξημένης εποχικής ζήτησης, ακριβότερου ανεφοδιασμού, περιορισμένων αποθηκευτικών δυνατοτήτων και υψηλού μεταφορικού κόστους που κάνει τις νησιωτικές περιοχές να πληρώνουν συστηματικά ακριβότερα καύσιμα από την ηπειρωτική Ελλάδα. Και σε αυτό - τουλάχιστον προς ώρας - προστίθενται και το γεωπολιτικό ρίσκο και οι υψηλές πτήσεις του Brent.
Τα τελευταία στοιχεία του υπουργείου Ανάπτυξης δείχνουν ήδη μεγάλες αποκλίσεις πριν ακόμη κορυφωθεί η καλοκαιρινή περίοδος. Στις Κυκλάδες η μέση τιμή της απλής αμόλυβδης έφτασε τα 2,233 ευρώ το λίτρο και του diesel κίνησης τα 2,047 ευρώ, όταν ο πανελλαδικός μέσος όρος διαμορφώνεται στα 2,091 ευρώ και 1,846 ευρώ αντίστοιχα. Στο ίδιο μήκος κύματος, στα Δωδεκάνησα η αμόλυβδη κινείται στα 2,175 ευρώ και το diesel στα 1,958 ευρώ, στην Κεφαλλονιά στα 2,151 ευρώ και 1,932 ευρώ αντίστοιχα, ενώ στο Λασίθι το diesel έχει ήδη φτάσει τα 1,905 ευρώ ανά λίτρο.
Στην Κέρκυρα η βενζίνη κινείται στα 2,142 ευρώ και το diesel στα 1,895 ευρώ, στα Χανιά η αμόλυβδη βρίσκεται στα 2,122 ευρώ, ενώ στη Ρέθυμνο το diesel αγγίζει τα 1,892 ευρώ. Ακόμη και στη Λέσβο, όπου οι τιμές παραδοσιακά κινούνται αισθητά χαμηλότερα από τις Κυκλάδες, το diesel φλερτάρει με τα 2 ευρώ και έχει φτάσει τα 1,930 ευρώ το λίτρο.
Την ίδια στιγμή στην Αττική η μέση τιμή της αμόλυβδης βρίσκεται στα 2,072 ευρώ και του diesel στα 1,814 ευρώ, ενώ στη Θεσσαλονίκη το diesel παραμένει στα 1,829 ευρώ. Η απόσταση από αρκετά νησιά ξεπερνά ήδη τα 20 λεπτά ανά λίτρο πριν καν ξεκινήσει η μεγάλη καλοκαιρινή έξοδος.
Παράγοντας της αγοράς καυσίμων μιλώντας στο Insider.gr εξηγεί ότι το αυξημένο κόστος στα νησιά δεν συνδέεται μόνο με τη διεθνή τιμή του πετρελαίου, αλλά με ολόκληρη τη διαδικασία ανεφοδιασμού. Οι μικρότερες ποσότητες ανά παραγγελία, τα ακριβότερα ναύλα, οι καθυστερήσεις λόγω καιρικών συνθηκών, η απότομη αύξηση της ζήτησης το καλοκαίρι και οι περιορισμένοι αποθηκευτικοί χώροι δημιουργούν ένα μόνιμα ακριβότερο περιβάλλον για πρατήρια και καταναλωτές.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, μάλιστα, από αύριο Τετάρτη αναμένονται νέες αυξήσεις στις τιμές χονδρικής τόσο της βενζίνης όσο και του πετρελαίου κίνησης. Αυτό σημαίνει ότι μέσα στις επόμενες ημέρες οι ανατιμήσεις αναμένεται να αρχίσουν να περνούν και στις αντλίες, οδηγώντας σε νέο κύκλο αυξήσεων στη λιανική αγορά καυσίμων, ακριβώς τη στιγμή που αυξάνεται η τουριστική κίνηση
Γιατί το diesel «πονάει» πιο πολύ;
Το diesel αποκτά φέτος ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς αποτελεί το βασικό καύσιμο της τουριστικής οικονομίας. Φορτηγά τροφοδοσίας, τουριστικά λεωφορεία, ενοικιαζόμενα οχήματα, ακτοπλοϊκές λειτουργίες, γεννήτριες και ξενοδοχειακές μονάδες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο κίνησης. Αυτό σημαίνει ότι οι αυξήσεις δεν μένουν μόνο στην αντλία, αλλά περνούν σταδιακά στις μεταφορές, στα τρόφιμα, στην εστίαση και συνολικά στο λειτουργικό κόστος των νησιών.
Την ίδια ώρα επιστρέφει στο προσκήνιο και η συζήτηση για το κατά πόσο το μεταφορικό ισοδύναμο μπορεί να περιορίσει ουσιαστικά το αυξημένο κόστος της νησιωτικότητας. Παρά τις ενισχύσεις προς κατοίκους και επιχειρήσεις, πηγές της αγοράς σημειώνουν ότι το ενεργειακό κόστος παραμένει αισθητά υψηλότερο στα νησιά, ιδιαίτερα τους μήνες της τουριστικής αιχμής. Επιχειρήσεις του κλάδου εκτιμούν ότι όσο αυξάνεται η πίεση στις θαλάσσιες μεταφορές και στα καύσιμα, τόσο δυσκολότερο καθίσταται να απορροφηθούν οι επιβαρύνσεις χωρίς να περάσουν στις τελικές τιμές.
Το αποτέλεσμα είναι ότι το «τουριστικό premium» δεν αφορά πλέον μόνο τον οδηγό που γεμίζει το ρεζερβουάρ του στις διακοπές. Επηρεάζει συνολικά το κόστος λειτουργίας των νησιών, από την τροφοδοσία μέχρι τις μετακινήσεις και τη διαμονή, σε μια περίοδο όπου η τουριστική κίνηση ανεβαίνει αλλά οι ενεργειακές πιέσεις παραμένουν ισχυρές.
