Ενδείξεις επιδείνωσης εμφανίζει εσχάτως μια κρίσιμη παράμετρος της οικονομικής ανάκαμψης της Ευρώπης, γεγονός που εντείνει την αβεβαιότητα για τις μακροπρόθεσμες προοπτικές της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Όπως προειδοποιεί μέσω σχετικής έκθεσής της η βρετανική HSBC, ο καταλύτης της ανάκαμψης της ευρωπαϊκής οικονομίας εμφανίζει σημάδια έντονης κόπωσης. Πρόκειται για έναν κρίσιμο οικονομικό δείκτη, εκείνον που μετρά την ανάπτυξη των μισθών (wage growth).
Σύμφωνα με την Karen Ward, επικεφαλής οικονομολόγο της HSBC και συντάκτρια της εν λόγω έκθεσης, παρά το γεγονός πως η ανεργία μειώνεται σταδιακά στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, οι μισθοί των υπαλλήλων έχουν εισέλθει σε τροχιά στασιμότητας, χωρίς να εμφανίζουν καμία αυξητική τάση. Το γεγονός αυτό είναι ικανό, κατά την Ward, να προκαλέσει καταστροφικές συνέπειες, αναπτύσσοντας νέα «εμπόδια» σε κάθε προσπάθεια τόνωσης της ανάπτυξης της ευρωπαϊκής οικονομίας.
«Στο υφιστάμενο στάδιο του οικονομικού κύκλου, η ανάπτυξη των μισθών είναι καίριας σημασίας, τόσο σε όρους βιώσιμης ανάκαμψης του ιδιωτικού τομέα, όσο και σε πιο στρατηγικό επίπεδο, αφού οι ασκούντες πολιτική πρέπει να είναι σε θέση να αναγνωρίζουν πότε οι επιλογές τους αποδίδουν καρπούς και πότε όχι, ώστε στην τελευταία περίπτωση να είναι έτοιμοι να αλλάξουν πολιτική στάση», τονίζεται, μεταξύ άλλων, στην έκθεση.
«Κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους, διαφαίνονταν ενδείξεις πως η μείωση της ανεργίας μπορούσε να δώσει ώθηση στην πορεία των μισθών. Οι προσδοκίες τότε αυξήθηκαν, καθώς μια ανοδική πορεία των μισθών θα τόνωνε την κατανάλωση. Αυτόματα, οι εταιρείες θα μπορούσαν να υιοθετήσουν μια πιο αισιόδοξη στάση, αυξάνοντας τις επενδυτικές πρωτοβουλίες. Όμως, προς – αρνητική – έκπληξη όλων μας, τελικά, στην τρέχουσα συγκυρία, η πορεία των μισθών κρίνεται απογοητευτική», συμπεραίνει η HSBC.
Η ανάπτυξη των μισθών, κατά την HSBC, είναι μια παράμετρος πολύ πιο κρίσιμη από την υποχώρηση των δεικτών ανεργίας. Και αυτό γιατί ακόμη κι αν ολοένα και περισσότεροι Ευρωπαίοι εργάζονται, αν οι μισθοί τους είναι στάσιμοι, η κατανάλωση δεν μπορεί να στηριχθεί.
Εάν δεν μπορείς να στηρίξεις την κατανάλωση, στην πραγματικότητα δεν μπορείς να στηρίξεις την οικονομία. Οι δαπάνες θα μειωθούν, οι εταιρείες δεν θα μπορούν να τονώσουν την κερδοφορία τους και ως αποτέλεσμα δεν θα γίνονται επενδύσεις. Ανάπτυξη της οικονομίας με αυτόν τον τρόπο δεν μπορεί να υπάρξει, εξηγεί η Ward.
Σύμφωνα μάλιστα με την ίδια, τρεις είναι οι λόγοι που οι μισθοί παραμένουν στάσιμοι:
1) Σε ονομαστικούς όρους η ζήτηση παραμένει υποτονική και τώρα που οι τιμές της ενέργειας επιχειρούν να πάρουν την ανιούσα, αυξάνονται οι πιέσεις σε όρους μισθολογικού – εργατικού κόστους.
2) Η μείωση της ανεργίας «κρύβει» τις μεγάλες ανισορροπίες που συνεχίζουν να ταλανίζουν την αγορά εργασίας.
3) Νοικοκυριά και εταιρείες επιχειρούν να προσαρμοστούν στη νέα τάξη πραγμάτων που δημιουργεί η παρατεταμένη περίοδος χαμηλού πληθωρισμού.
«Η ουσία είναι μια: Η μείωση της ανεργίας δεν αντικατοπτρίζει την πραγματική εικόνα που κυριαρχεί στην αγορά εργασίας. Οι Ευρωπαίοι μπορεί να έχουν… δουλειά, αλλά εργάζονται πλέον πολύ περισσότερες ώρες και με χαμηλότερες απολαβές έναντι των προηγούμενων ετών. Οι εταιρείες μπορεί να ισχυροποιούνται, αλλά μοιάζουν απρόθυμες να περάσουν την ανάπτυξή τους σε μισθολογικό επίπεδο. Αντίθετα μάλιστα επιλέγουν τον δρόμο της επιφυλακτικότητας», σημειώνει η επικεφαλής οικονομολόγος της βρετανικής τράπεζας.
«Εάν η πορεία των μισθών παραμείνει στάσιμη και το θέμα δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως, τότε θα απειληθεί ευθέως η ανάπτυξη της ευρωπαϊκής οικονομίας», καταλήγει.
