Άκρως επιζήμια για τις αεροπορικές εταιρείες θα είναι τα μέτρα κοινωνικής απόστασης εντός αεροσκάφους, η κενή δηλαδή μεσαία θέση, σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση Αερομεταφορών (IATA) ενώ εκφράζει φόβους ότι μια τέτοια πρακτική θα απογείωνε τις τιμές των ναύλων και θα οδηγούσε ακόμε περισσότερες αεροπορικές στο «λουκέτο»

Σε μια περίοδο που ο αεροπορικός κλάδος μετρά ήδη τεράστιες απώλειες από την καθήλωση των αεροσκαφών η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών υποστηρίζει ότι η  επιβολή μέτρων κοινωνικής απόστασης που αφήνουν κενά τα μεσαία καθίσματα θα μπορούσε να αυξήσει τις τιμές των ναύλων από 43% έως και 54%.

«Η μόνιμη απαίτηση τέτοιων μέτρων κοινωνικής απόστασης θα σημάνει το τέλος των οικονομικών ταξιδιών αναγκάζοντας τους αερομεταφορείς είτε να αυξήσουν τις τρέχουσες τιμές είτε να κλείσουν» τονίζει σε σχετικό δελτίο Τύπου ο επικεφαλής οικονομολόγος της Ένωσης, Μπρίαν Πιρς.

«Οι αεροπορικές εταιρείες που δεν μετακυλίσουν αυτό το κόστος σε υψηλότερους ναύλους, θα δώσουν πραγματική μάχη για να είναι οικονομικά βιώσιμες, αφού με τον τρόπο αυτό ο μέσος συντελεστής φόρτωσης θα πέσει κάτω από το 62% οδηγώντας σε μεγάλες απώλειες εσόδων», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Σε δείγμα 122 αεροπορικών εταιρειών μόνο τέσσερις φαίνεται να μπορούν να ξεπεράσουν τους συντελεστές φόρτωσης κάτω του 62%. Για το λόγο αυτό οι υπόλοιπες εταιρείες θα αναγκαστούν να αυξήσουν τους ναύλους έως και 54% για να εξισορροπήσουν τα κόστη. 

Επειδή ο αντίκτυπος είναι πολλαπλάσιος σε αεροσκάφη μεγάλου αμαξώματος κάποιες αεροπορικές εταιρείες ίσως αναγκαστούν να χρησιμοποιώντας αεροσκάφη στενού αμαξώματος για να κάνουν τους χαμηλότερους ναύλους πιο εμπορικά βιώσιμους. Αλλά ακόμη και αυτή η στρατηγική μπορεί να μην αποδειχτεί αποτελεσματική για να αντισταθμίσει τις απώλειες.

Η αύξηση των τιμών θα αποβεί μοιραία και για έναν ακόμα λόγο, γιατί θα κάνει την ανάκαμψη της ζήτησης ακόμα πιο αργή από το προβλεπόμενο, αφού πολλοί καταναλωτές θα έχουν χαμηλότερο εισόδημα στο μέλλον, εξαιτίας της οικονομικής παράλυσης που έχει προκαλέσει η πανδημία. 

«Οι προσφορές χαμηλών ναύλων θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην αναζωπύρωση της ζήτησης των επιβατών, γεγονός που έχει αποδειχτεί στο παρελθόν. Ωστόσο τέτοιες μειωμένες τιμές δεν θα είναι βιώσιμες μακροπρόθεσμα, ειδικά εάν η αγορά υποστεί ένα δεύτερο πανδημικό σοκ, μετά την άρση των ταξιδιωτικών περιορισμών.

Όπως και να έχει όμως κανείς δεν μπορεί να προβλέψει το κλίμα και την ψυχολογία των ταξιδιωτών στην «μέτα κορονοϊού» εποχή. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΙΑΤΑ ο όγκος των επιβατών που μετακινήθηκαν με αεροπλάνο το 2019 θα επανεμφανιστεί το 2025 και μέχρι τότε πολλές αεροπορικές εταιρείες θα αναγκαστούν αναπόφευκτα να προχωρήσουν σε αύξηση των τιμών των εισιτηρίων ή και σε λουκέτο.

Τα μέτρα ασφαλείας που συστήνει η ΙΑΤΑ

Για να αποφευχθεί αυτό το δυσάρεστο αποτέλεσμα η Ένωση προτείνει διαφορετική δέσμη μέτρων για την ασφάλεια των ταξιδιωτών. 

«Η ασφάλεια των επιβατών και του πληρώματος είναι υψίστης σημασίας γι αυτό και η αεροπορική βιομηχανία συνεργάζεται με τις κυβερνήσεις για να ξαναρχίσουν οι πτήσεις με ασφάλεια», επισημαίνει γενικός διευθυντής της Ένωσης, Αλεξάντρ ντε Ζουνιάκ.

Σύμφωνα με τον ίδιο τα στοιχεία δείχνουν ότι ο κίνδυνος μεταφοράς του ιού εντός αεροσκάφους είναι χαμηλός. Μέτρα όπως η κάλυψη του προσώπου επιβατών και πληρώματος με μάσκες, μετριάζουν τον κίνδυνο ακόμα περισσότερο επισημαίνει τονίζοντας πως η λύση στην οποία θα καταλήξουμε θα πρέπει να εμπνέει εμπιστοσύνη στους επιβάτες διατηρώντας όπως το κόστος της πτήσης προσιτό. Το ένα χωρίς το άλλο δεν θα έχει μόνιμο όφελος».Σύμφωνα με την Διεθνή Ένωση Αερομεταφορών τα μέτρα που θα μπορούσαν να ληφθούν για τη μείωση του ήδη χαμηλού κινδύνου μεταφοράς επί του αεροσκάφους περιλαμβάνουν

  • Υποχρεωτική κάλυψη προσώπου για επιβάτες και πλήρωμα καθόλη την διάρκεια παραμονής εντός του αεροσκάφος.
  • Έλεγχος θερμοκρασίας επιβατών, εργαζομένων στο αεροδρόμιο και ταξιδιωτών.
  • Διαδικασίες επιβίβασης και αποβίβασης που μειώνουν την επαφή με άλλους επιβάτες ή πλήρωμα.
  • Περιορισμός της κίνησης εντός της καμπίνας κατά τη διάρκεια της πτήσης.
  • Συχνός και βαθύτερος καθαρισμός καμπίνας.
  • Απλοποιημένες διαδικασίες τροφοδοσίας που μειώνουν την κίνηση του πληρώματος και την αλληλεπίδραση με τους επιβάτες.

«Το περιβάλλον της καμπίνας καθιστά φυσικά δύσκολη τη μετάδοση ιών για διάφορους λόγους», υποστηρίζει ο επικεφαλής της IATA Αλεξάντρ ντε Ζουνιάκ.

Τα αεροπλάνα διαφέρουν από άλλα μέσα μαζικής μεταφοράς, αφού σε αυτά οι επιβάτες κάθονται με φορά προς τα εμπρός και με περιορισμένες αλληλεπιδράσεις πρόσωπο με πρόσωπο. Η ροή αέρα από την οροφή στο πάτωμα μειώνει περαιτέρω τις δυνατότητες μετάδοσης προς τα εμπρός ή πίσω στην καμπίνα. Επιπλέον, οι ρυθμοί ροής αέρα είναι υψηλοί και δεν ευνοούν την εξάπλωση σταγονιδίων με τον ίδιο τρόπο όπως και σε άλλα εσωτερικά περιβάλλοντα. Επιπλέον, η απόδοση φίλτρων σωματιδίων αέρα (HEPA) σε σύγχρονα αεροσκάφη καθαρού αέρα καμπίνας, συμβάλουν στο να υπάρχουν υψηλά επίπεδα κυκλοφορίας καθαρού αέρα. Τέλος, ακόμη και αν εφαρμοστεί η κενή μεσαία θέση, δεν επιτυγχάνεται ο προτεινόμενος διαχωρισμός για να είναι αποτελεσματική η κοινωνική απόσταση. Οι περισσότερες αρχές προτείνουν 1μ με 2μ ενώ το μέσο πλάτος του καθίσματος είναι μικρότερο από 50 εκατοστά.

Από πλευράς του ο ιατρικός σύμβουλος της IATA, Δρ. Ντέιβιντ Πάουελ υποστηρίζει ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για ιογενή μετάδοση κατά την πτήση για να δικαιολογηθεί η εξάλειψη των μεσαίων καθισμάτων.

«Κανείς δεν έχει αποδείξει ότι αφήνοντας το μεσαίο κάθισμα άδειο μειώνεται η πιθανότητα μετάδοσης» σημειώνει χαρακτηριστικά.

«Όλοι γνωρίζουμε ότι ο ιός ταξίδεψε για να εξαπλωθεί σε όλο τον κόσμο, αλλά αυτό είναι διαφορετικό από το πώς θα μπορούσε να εξαπλωθεί μεταξύ των επιβατών στην πτήση. Η ενδελεχής και συχνή απολύμανση καμπίνας, το φιλτράρισμα αέρα και η απαίτηση των επιβατών να φορούν μάσκες κατά την πτήση σε συνδυασμό με τα παράλληλα μέτρα υγείας και ασφάλειας του αεροδρομίου, είναι πιθανώς πιο ευεργετικά από το διαχωρισμό των καθισμάτων» καταλήγει.