Η πανδημία του COVID-19, η αλλαγή της εθνικής ενεργειακής στρατηγικής στο πλαίσιο του Green Deal και της επίτευξης των φιλόδοξων στόχων του ΕΣΕΚ για καθαρή ενέργεια και οι χαμηλές τιμές του φυσικού αερίου ως συνέπεια της κατακρήμνισης των τιμών του πετρελαίου, της πτώσης της ζήτησης και του γενικού lockdown έχουν δημιουργήσει ένα νέο σκηνικό στη διεθνή και ελληνική αγορά ενέργειας, το οποίο δεν αναμένεται να αλλάξει σημαντικά μέσα στους επόμενους μήνες. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελληνική Δεξαμενή Σκέψης για την Ενεργειακή Οικονομία (ΗΑΕΕ) διοργάνωσε την Τρίτη σχετική εικονική εκδήλωση με τη συμμετοχή εκπροσώπων θεσμών και φορέων από την Ελλάδα και τον κόσμο. Στο virtual event της ΗΑΕΕ αναλύθηκαν οι επιδράσεις της πανδημίας στην αγορά φυσικού αερίου ενώ έγινε ιδιαίτερη αναφορά στο LNG, τον Τουρισμό και τη Ναυτιλία.

Κώστας Ανδριοσόπουλος: Αλλάζει το σκηνικό στην αγορά φυσικού αερίου - Το LNG διεισδύει σε ανταγωνιστικές τιμές

Στο πλαίσιο της διαδραστικής διαδικτυακής συζήτησης ο καθηγητής Δρ. Κώστας Ανδριοσόπουλος, μέλος του ΔΣ του Global Gas Center/World Energy Council και αντιπρόεδρος της ΔΕΠΑ σημείωσε ότι «το γεγονός ότι οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν σε αρνητικό έδαφος δημιούργησε έναν μικρό πανικό στην αγορά. Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν πέσει σε ιστορικό χαμηλό (στις ΗΠΑ παραμένουν κάτω από το ψυχολογικό όριο των 2 δολαρίων/MBTU). Ζούμε σε μια περίοδο χαμηλών τιμών και αυτό θα ισχύσει και τους επόμενους μήνες λόγω του COVID-19 και της πτώσης της οικονομικής δραστηριότητας», σημείωσε ο Δρ. Ανδριοσόπουλος και πρόσθεσε ότι όλα τα παραπάνω σε συνδυασμό με τις χαμηλές τιμές LNG δημιουργούν ένα εντελώς νέο σκηνικό στην ελληνική αγορά όσον αφορά στους βασικούς παίχτες (ΔΕΠΑ, Μυτιληναίος, ΔΕΗ, Elpedison, ΗΡΩΝ κλπ).

Το αέριο μέσω αγωγού ίσως να μην είναι πια τόσο ανταγωνιστικό. Το LNG, κυρίως μέσω της spot αγοράς δημιουργεί νέα δεδομένα και είναι εξίσου ανταγωνιστικό, ανέφερε σχετικά και υπογράμμισε ότι το ενεργειακό μείγμα ειδικά ως προς την ηλεκτροπαραγωγή έχει αλλάξει στη χώρα (το Μάρτιο η παραγωγή από λιγνίτη έπεσε κάτω από 10%) και το LNG διεισδύει στην αγορά με ανταγωνιστικές τιμές.

Αναφερόμενος στην παρούσα κατάσταση, ο Δρ. Ανδριοσόπουλος είπε ότι σε όρους αγοράς αναμένεται να δούμε αυξανόμενο ανταγωνισμό στον κλάδο ακριβώς λόγω του LNG. «Όσοι έχουν μακροπρόθεσμα συμβόλαια φυσικού αερίου (που μεταφέρεται μέσω αγωγών) θα αντιμετωπίσουν πρόβλημα ανταγωνιστικότητας στην αγορά. Αυτό θα συμβεί επειδή οι ανταγωνιστές τους θα είναι σε θέση να προμηθευτούν μέσα στους επόμενους 2 ή 3 μήνες πολύ φθηνότερο αέριο μέσω LNG. Tα πράγματα θα στενέψουν. Απαιτείται μεγαλύτερη διείσδυση του φυσικού αερίου στο σύστημα ηλεκτρισμού αλλά αυτό εξαρτάται και από τις τιμές ηλεκτρισμού που καταγράφονται στις γειτονικές χώρες. Δυστυχώς αυτή τη στιγμή όλα συντείνουν στο ότι θα είναι χαμηλότερες από ό,τι στην Ελλάδα, κάτι το οποίο θα καταστήσει τις εισαγωγές πιο ελκυστικές», εκτίμησε.

Κληθείς να απαντήσει σε σχετική ερώτηση για το ρόλο του φυσικού αερίου στην επίτευξη της «Πράσινης Συμφωνίας» (Green Deal), ο Δρ. Ανδριοσόπουλος απάντησε ότι το φυσικό αέριο μπορεί ως μεταβατικό καύσιμο να υποστηρίξει την Πράσινη Συμφωνία και τη διεύρυνση της χρήσης των ΑΠΕ σε βάθος δεκαετίας.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Δρ. Ανδριοσόπουλος και στις αναγκαίες επενδύσεις σε υποδομές φυσικού αερίου φέρνοντας ως παράδειγμα το FSRU Αλεξανδρούπολης. Όπως σημείωσε, το μεγάλο ενδιαφέρον που καταγράφτηκε κατά τη δεσμευτική φάση του market test για τον πλωτό τερματικό σταθμό εισαγωγής LNG αποδεικνύει τη μεγάλη υποστήριξη της αγοράς για τέτοια project.

Rene Butz: Οι επόμενοι μήνες θα είναι μια δύσκολη περίοδος

Ο κ. Rene Butz, πρόεδρος του Global Gas Centre εξέφρασε την εκτίμηση ότι οι τιμές θα παραμείνουν χαμηλές και κατά το β’ μισό του 2020 ενώ ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην περιορισμένη αποθηκευτική ικανότητα, η οποία αναμένεται να φθάσει στα όριά της στις αρχές του καλοκαιριού.

Αναφερόμενος στις συνθήκες που έχει δημιουργήσει η πανδημία και το lockdown και ειδικότερα στην επίδρασή τους στην αγορά φυσικού αερίου, σημείωσε ότι η ζήτηση στην ευρωπαϊκή αγορά έχει καταγράψει πτώση κατά 18%-20%. «Πρέπει να δούμε τι θα γίνει τους επόμενους μήνες και πώς θα εξελιχθεί η κρίση. Οι επόμενοι μήνες θα είναι μια δύσκολη περίοδος για τους παραγωγούς, ιδιαίτερα εκείνους που βρίσκονται στις ΗΠΑ», επεσήμανε. Όσον αφορά στο ρόλο του φυσικού αερίου στο πλαίσιο της Πράσινης Συμφωνίας, ο κ. Βutz ευθυγραμμίστηκε με το υπόλοιπο πάνελ αναδεικνύοντας το στρατηγικό του ρόλο.

Παναγιώτης Μήτρου: Να τεθούν οι προϋποθέσεις για την ορθή λειτουργία της αγοράς

Ο κ. Παναγιώτης Μήτρου, Global Gas Segment Manager στην Lloyd's ανέλυσε τις επιπτώσεις της πανδημίας στα ναυτιλιακά καύσιμα και στις επενδύσεις που αφορούν στο συγκεκριμένο κλάδο. Όπως εκτίμησε, οι επενδύσεις που αφορούν στον εφοδιασμό δεν έχουν πληγεί στο βαθμό που έχουν πληγεί άλλες επενδύσεις αλλά αυτό μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι στην περίπτωση της θαλάσσιας εφοδιαστικής αλυσίδας πρόκειται για μακροχρόνια project. Παρά την αρνητική διάθεση στην αγορά, η πορεία της ανάπτυξης του LNG δεν έχει διαταραχθεί αισθητά. Όμως, ένα από τα θέματα που θα πρέπει να επιλυθούν είναι η διαχείριση τέτοιων διαταραχών και η λήψη μέτρων για να μετριαστούν οι συνέπειες σε μια μελλοντική κρίση και να μπορεί να λειτουργεί κανονικά η αγορά φυσικού αερίου.

Όσον αφορά στις μεταφορές και την ανάκαμψη της ζήτησης, τόνισε ότι υπάρχουν δυνατότητες για το LNG αλλά ακόμη δεν μπορεί να προβλεφθεί μέχρι ποιόν βαθμό θα επανακάμψει η ζήτηση και ποιες δυναμικές θα αναπτυχθούν μεταξύ των διαφορετικών commodities.

«Είναι αρκετά ενθαρρυντικό το γεγονός ότι μεταβαίνουμε από τον άνθρακα στο φυσικό αέριο», εκτίμησε ενώ αναφέρθηκε στο μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα του δευτέρου και στη χαμηλή τιμή του.

Κληθείς να απαντήσει στο εάν η κρίση θα μπορούσε να επιταχύνει την διείσδυση του LNG στη Ναυτιλία, ο κ. Μήτρου ανέφερε ότι δεν θεωρεί ότι μπορεί να συμβεί κάτι τέτοιο, σημείωσε ωστόσο ότι με το κατάλληλο κανονιστικό πλαίσιο θα μπορούσε να ανοίξει ο δρόμος προς αυτή την κατεύθυνση. Ο δρόμος μέχρι να φθάσουμε στα «green commodities» είναι μακρύς, υπογράμμισε και πρόσθεσε ότι υπάρχουν έξυπνοι τρόποι και τεχνολογίες προκειμένου τα καύσιμα να καταστούν ιδιαίτερα αποδοτικά.

«Ελπίζουμε ότι όταν επανέλθουμε σε κανονικότητα τα πράγματα θα καλυτερέψουν. Στην καλύτερη περίπτωση θα έχουμε ένα δύσκολο υπόλοιπο για αυτή τη χρονιά αλλά μετά η κατάσταση θα είναι πιο ενθαρρυντική για την αγορά αερίου», εκτίμησε.

Τη συζήτηση συντόνισε η κα Valerie Ducrot, εκτελεστική διευθύντρια του Global Gas Centre / World Energy Council.