Η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης και των data centers δημιουργεί μια νέα, τεράστια πηγή ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, αναγκάζοντας τους μεγαλύτερους ομίλους κοινής ωφέλειας του κόσμου να αυξήσουν θεαματικά τις επενδύσεις τους. Το κύμα αυτό αρχίζει να επηρεάζει και την Ελλάδα, με την ΔΕΗ να τοποθετείται πλέον ανοιχτά στην αγορά data centers.
Το μέγεθος της αλλαγής αποτυπώνεται στα ίδια τα νούμερα της αγοράς. Η American Electric Power (AEP), μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες ηλεκτρισμού στις ΗΠΑ, ανακοίνωσε στις αρχές Μαΐου ότι αυξάνει το πενταετές επενδυτικό της πρόγραμμα στα 78 δισ. δολάρια, κυρίως λόγω της έκρηξης στη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από data centers. Η εταιρεία εκτιμά ότι μέχρι το 2030 θα προστεθούν 63 GW νέου φορτίου στο σύστημά της, με τα 41 GW να αφορούν μόνο το Τέξας, όπου συγκεντρώνονται τεράστιες επενδύσεις από μεγάλους παρόχους cloud και υποδομές AI.
Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, 63 GW αντιστοιχούν σε δεκάδες μεγάλες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής ή σε κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας που ξεπερνά αυτή πολλών ευρωπαϊκών χωρών. Και αυτή είναι μόνο μία εταιρεία.
Την ίδια στιγμή, η αμερικανική επίσης Duke Energy ανακοίνωσε ότι έχει ήδη συνάψει συμφωνίες για 7,6 GW νέας ζήτησης από data centers, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις για επιπλέον 15,4 GW. Η εταιρεία παραδέχεται πλέον ανοιχτά ότι το μεγαλύτερο κομμάτι της μελλοντικής ανάπτυξης προέρχεται από AI υποδομές, cloud services και μεγάλης κλίμακας κέντρα δεδομένων.
Ανάλογη εικόνα εμφανίζει και ένας από τους μεγαλύτερους ομίλους ηλεκτρικής ενέργειας και δικτύων στις ΗΠΑ η Exelon, η οποία αύξησε επίσης το επενδυτικό της πρόγραμμα λόγω της ζήτησης που δημιουργούν τα data centers και οι ενεργοβόρες εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Η AI γίνεται ενεργειακό ζήτημα
Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, η συζήτηση γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη επικεντρωνόταν κυρίως στο λογισμικό, τα τσιπ και τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες. Πλέον όμως μετατρέπεται όλο και περισσότερο σε ενεργειακό ζήτημα.
Τα σύγχρονα AI data centers καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας, όχι μόνο για τους servers και τα υπολογιστικά συστήματα GPU, αλλά και για τα συστήματα ψύξης και τις υποδομές σταθερότητας. Μελέτες που δημοσιεύθηκαν το τελευταίο διάστημα δείχνουν ότι η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από τα μεγάλα AI data centers μπορεί να διπλασιαστεί μέχρι το τέλος της δεκαετίας, δημιουργώντας νέα πίεση στα ηλεκτρικά συστήματα.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η συνολική κατανάλωση. Είναι και η συγκέντρωση. Οι μεγάλοι πάροχοι cloud δημιουργούν γιγαντιαίες εγκαταστάσεις σε συγκεκριμένες περιοχές, προκαλώντας αιφνίδια άνοδο της ζήτησης και ανάγκη για νέα δίκτυα, υποσταθμούς, γραμμές μεταφοράς, μονάδες φυσικού αερίου και συστήματα αποθήκευσης.
Ήδη σε πολιτείες των ΗΠΑ αρχίζει να ανοίγει συζήτηση για το αν τα data centers πιέζουν υπερβολικά τα δίκτυα και αν το κόστος μεταφέρεται τελικά στους καταναλωτές. Στη Βόρεια Καρολίνα, όπου αναπτύσσονται μαζικά νέες εγκαταστάσεις, οι τοπικές αρχές εξετάζουν ακόμη και προσωρινό «πάγωμα» νέων data centers λόγω ανησυχιών για την ηλεκτρική επάρκεια, την κατανάλωση νερού και την πίεση στις υποδομές.
Το comeback του φυσικού αερίου και των μπαταριών
Η νέα αυτή πραγματικότητα αλλάζει και το ενεργειακό μείγμα. Παρότι οι Big Tech επιμένουν σε στόχους πράσινης ενέργειας, οι εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας παραδέχονται ότι τα data centers απαιτούν σταθερότητα και αδιάλειπτη τροφοδοσία, κάτι που αυξάνει ξανά τον ρόλο του φυσικού αερίου, των μπαταριών και των μονάδων ευελιξίας.
Υπό αυτές τις συνθήκες, οι επενδύσεις πλέον δεν κατευθύνονται μόνο σε ΑΠΕ αλλά και σε δίκτυα μεταφοράς, αποθήκευση ενέργειας, μονάδες φυσικού αερίου, υποδομές εξισορρόπησης του συστήματος και νέες γραμμές μεταφοράς. Η ίδια η American Electric Power ανέφερε ότι σημαντικό μέρος των νέων κεφαλαίων ( τα οποία αφορούν σε προϋπολογισμό δισεκατομμυρίων) θα πάει σε γραμμές μεταφοράς και νέες ενεργειακές υποδομές ώστε να καλυφθεί η έκρηξη φορτίου από AI εγκαταστάσεις.
Η ελληνική διάσταση και το στοίχημα της ΔΕΗ
Η τάση αυτή αρχίζει πλέον να περνά και στην Ελλάδα. Η ΔΕΗ έχει ήδη εντάξει επίσημα τα data centers στο νέο στρατηγικό της σχέδιο, βλέποντας την αγορά αυτή ως έναν από τους βασικούς πυλώνες ανάπτυξης των επόμενων ετών.
Σύμφωνα με το επικαιροποιημένο στρατηγικό πλάνο του ομίλου, η εταιρεία σχεδιάζει ανάπτυξη data center ισχύος 300 MW στην Κοζάνη, με δυνατότητα επέκτασης ακόμη και στο 1 GW. Η επένδυση συνδέεται με τη μεταλιγνιτική μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας και με τη στρατηγική αξιοποίησης γης, ηλεκτρικών υποδομών και δικτύων οπτικών ινών που διαθέτει ήδη η ΔΕΗ στην περιοχή. Ταυτόχρονα, βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις με μεγάλους hyperscalers, ενώ το σχετικό capex μόνο για το data center project εκτιμάται περίπου στα 1,2 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, η εταιρεία επενδύει σε φωτοβολταϊκά και αποθήκευση ενέργειας στη Δυτική Μακεδονία, δημιουργώντας ένα νέο ενεργειακό μοντέλο όπου οι πρώην λιγνιτικές περιοχές μετατρέπονται σε κόμβους καθαρής ενέργειας και ψηφιακών υποδομών.
Το ενδιαφέρον είναι ότι η Ελλάδα αρχίζει να εμφανίζεται όλο και συχνότερα στους διεθνείς σχεδιασμούς για data centers, λόγω γεωγραφικής θέσης, διασυνδέσεων και ενεργειακών υποδομών. Μελέτες που παρουσιάστηκαν τον τελευταίο ενάμιση χρόνο δείχνουν ότι υπάρχει ενδιαφέρον για έργα άνω των 2 GW στη χώρα, ενώ η ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης εξετάζεται πλέον ως νέα αγορά ανάπτυξης hyperscale υποδομών.
Η ανάλυση «Greece Data Center Market Investment Analysis Report 2025-2030» της Research and Markets, εκτιμά ότι η ελληνική αγορά data centers θα υπερδιπλασιαστεί έως το 2030, με την Αθήνα να εξελίσσεται σε περιφερειακό κόμβο ψηφιακών υποδομών λόγω διασυνδέσεων, υποθαλάσσιων καλωδίων και πρόσβασης σε ενέργεια.
Την ίδια στιγμή, η Enterprise Greece, στο «Data Centre World London 2026», έκανε λόγο για στόχο ανάδειξης της Ελλάδας ως «στρατηγικά τοποθετημένου και επενδυτικά ώριμου προορισμού» για hyperscale και περιφερειακά data center projects στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ενώ επεσήμανε ότι σειρά νέων projects σε Αττική, Βοιωτία και Δυτική Μακεδονία ενισχύουν την εικόνα ότι η περιοχή αρχίζει να μετατρέπεται σε νέο κόμβο ψηφιακών και ενεργειακών υποδομών.
