«Στις ράγες» και σχεδόν εντός χρονοδιαγραμμάτων, πάντα με σχετικές καθυστερήσεις και «αστερίσκους» ή προσαρμογές», είναι η πορεία σημαντικών υποδομών και μεταρρυθμίσεων που σχετίζονται με το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, όπως τουλάχιστον αποτυπώνεται στην ετήσια έκθεση προόδου έτους 2026 αναφορικά με τους στόχους του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού-Διαρθρωτικού Σχεδίου που κατατέθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Μεγάλα έργα όπως του ΒΟΑΚ, ο Ε 65, σιδηροδρομικά projects και άλλες μεταρρυθμίσεις (σιδηρόδρομος κ.α.) έχουν την ένδειξη ότι είναι «on track», όπως και άλλες μεταρρυθμίσεις (π.χ. για τον νέο ΟΣΕ κ.α.), ενώ σε σχετικό πίνακα αναφέρονται καθυστερήσεις π.χ. σε παρεμβάσεις αναφορικά με την ίδρυση Μητροπολιτικού Οργανισμού για την Κινητικότητα στην Περιφέρεια της Αττικής αλλά και στη Θεσσαλονίκη. Βέβαια, με την ένδειξη «on track» είναι και έργα – παρεμβάσεις στην ηλεκτροκίνηση όπου, όμως, έχουν καταγραφεί αρρυθμίες από την αγορά. Επίσης, στο μέτωπο των μεγάλων έργων, σημειώνεται ότι ήδη έχει ολοκληρωθεί ο οδικός άξονας Πάτρα – Πύργος (στο σύνολό του από πέρυσι) με τη «σφραγίδα» των ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – AKTOR – ΑΒΑΞ.
Τα μεγάλα έργα – Ο ΒΟΑΚ, το Καστέλι, ο Ε 65, ο σιδηρόδρομος
Όπως αναφέρεται, το έργο «Αναβάθμιση Προαστιακού Σιδηροδρόμου Δυτικής Αττικής» (ανάδοχος ΜΕΤΚΑ) στοχεύει στην κατασκευή ενός νέου κλάδου στον Προαστιακό Σιδηρόδρομο από τα Άνω Λιόσια έως τα Μέγαρα, εντός του υφιστάμενου σιδηροδρομικού διαδρόμου της παλαιάς σιδηροδρομικής γραμμής προς την Πελοπόννησο. Το συνολικό μήκος του νέου κλάδου του Προαστιακού Σιδηροδρόμου θα είναι 36 χλμ. Η επέκταση του σιδηροδρόμου θα συμβάλει στην οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, προωθώντας τη συνδεσιμότητα σε μια περιοχή όπου ο τομέας της εφοδιαστικής έχει σημαντικό δυναμικό. Η σύμβαση του έργου έχει υπογραφεί από τον Δεκέμβριο του 2023 και από τον Απρίλιο του 2026 το ποσοστό ολοκλήρωσης των εργασιών έχει φτάσει το 55%, ενώ το μέρος που χρηματοδοτείται από το RRF βρίσκεται υπό αναθεώρηση.
Η επένδυση του Προγράμματος Αναπτυξιακής Συνεργασίας (RPR) στον «Βόρειο Αυτοκινητόδρομο Κρήτης (BOAK)», συνδέει την Κίσσαμο, τα Χανιά, το Ρέθυμνο, το Ηράκλειο και τον Άγιο Νικόλαο και αποτελεί μέρος του δικτύου TEN-T, και περιλαμβάνει τρία υποέργα. Μέρος της επένδυσης χρηματοδοτείται από το RRF. Το υποέργο 1 περιλαμβάνει το τμήμα Κίσσαμος-Χανιά-Ηράκλειο, ένας αυτοκινητόδρομος με διόδια μήκους περίπου 188 χλμ., ο οποίος θα κατασκευαστεί και θα λειτουργήσει βάσει σύμβασης παραχώρησης (ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR, ΜΕΤΚΑ – Metlen). Το υποέργο 2 περιλαμβάνει το τμήμα Χερσόνησος-Νεάπολη μήκους περίπου 22,4 χλμ., το οποίο θα κατασκευαστεί βάσει συμφωνίας Σύμπραξης Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR), και το υποέργο 3 περιλαμβάνει το τμήμα Νεάπολη - Άγιος Νικόλαος μήκους περίπου 14,5 χλμ., το οποίο θα κατασκευαστεί ως έργο δημοσίων έργων (AKTOR). Ο αυτοκινητόδρομος στοχεύει στη βελτίωση της προσβασιμότητας μεταξύ των μεγάλων πόλεων της Κρήτης και όλων των μεγάλων λιμανιών και αεροδρομίων του νησιού, μειώνοντας τους χρόνους ταξιδιού, αυξάνοντας το επίπεδο εξυπηρέτησης και την οδική ασφάλεια και ενισχύοντας τις περιφερειακές μεταφορές, τόσο για την επιβατική όσο και για την εμπορευματική κίνηση. Για το 1ο υποέργο, η σύμβαση παραχώρησης υπογράφηκε στις 09/05/2025 και κυρώθηκε με τον Νόμο 5204 τον Ιούνιο του 2025. Η Ημερομηνία Έναρξης της Σύμβασης Παραχώρησης ορίστηκε η 30/01/2026.Εκτελούνται κατασκευαστικές εργασίες, καθώς και πρόσθετες εργασίες οδικής ασφάλειας από την Κίσσαμο έως το Ηράκλειο, ενώ υλοποιούνται επίσης το δεύτερο και το τρίτο υποέργο. Το συνολικό μέτρο βρίσκεται υπό αναθεώρηση. Οι προκαθορισμένες εργασίες του ΣΑΑ και για τα τρία υποέργα αναμένεται να ολοκληρωθούν έως τον Αύγουστο του 2026.
Το έργο του Νέου Αεροδρομίου στο Καστέλι αφορά στη χρηματοδότηση - σχεδιασμό - κατασκευή - λειτουργία και συντήρηση του Νέου Διεθνούς Αεροδρομίου Ηρακλείου στην Κρήτη (Σύμβαση Παραχώρησης με συμμετοχή και των ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ - GMR) το οποίο θα κατασκευαστεί στο Καστέλι, στον Δήμο Μινώα Πεδιάδος της Κρήτης. Σύμφωνα με τη Σύμβαση Παραχώρησης, περιλαμβάνει κτίρια, υποδομές, εξοπλισμό, εγκαταστάσεις και συστήματα, συμπεριλαμβανομένου του δικτύου οδικής σύνδεσης εντός του ακινήτου. Το έργο περιλαμβάνει τη μελέτη - κατασκευή και χρηματοδότηση των οδών πρόσβασης που συνδέουν το Αεροδρόμιο με τη Βόρεια Κρητική Οδό (ΒΟΑΚ) και τον Νότιο Οδικό Άξονα ή Κρήτης (ΝΟΑΚ). Το Αεροδρόμιο, όταν ανοίξει, θα αντικαταστήσει το σημερινό λειτουργικό Διεθνές Αεροδρόμιο Ηρακλείου "Ν. Καζαντζάκης" που βρίσκεται στην περιοχή της Αλικαρνασσού. Ο νέος τερματικός σταθμός θα έχει επιφάνεια 93.572 τετραγωνικά μέτρα, σχεδόν 32% μεγαλύτερος από τον αρχικά σχεδιασμένο. Εκτιμάται ότι έως το 2030 το αεροδρόμιο θα μπορεί να εξυπηρετεί 10 εκατομμύρια επιβάτες ετησίως, φτάνοντας τελικά τα 14 εκατομμύρια. Η συνολική πρόοδος του έργου φτάνει το 70% τον Μάρτιο του 2026. Το έργο αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2028.
Η επένδυση, ενταγμένη στο RRF, που αφορά στον «Βόρειο Τμήμα Αυτοκινητόδρομου E65» (ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, παραχώρηση) στοχεύει στην ολοκλήρωση της κατασκευής (κύριος άξονας, βοηθητικοί δρόμοι/συνδετήριοι δρόμοι και βοηθητικά έργα) ενός αυτοκινητόδρομου μήκους 70,47 χλμ. που συνδέει τα Τρίκαλα με την Εγνατία Οδό. Η κατασκευή χωρίζεται σε δύο υποέργα: Τμήμα Α/Κ Τρικάλων - Α/Κ Γρεβενών και Τμήμα Α/Κ Γρεβενών - Α/Κ Εγνατίας. Ο αυτοκινητόδρομος, ο οποίος θα βελτιώσει τη συνδεσιμότητα μεταξύ Νότιας Ελλάδας, Θεσσαλίας και Δυτικής Μακεδονίας, αλλά και Δυτικών Βαλκανίων και υπόλοιπης Ευρώπης (μέσω του λιμένα Ηγουμενίτσας), αποτελεί μέρος του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (ΔΕΔ-Μ). Το τμήμα του βόρειου τμήματος του αυτοκινητόδρομου E-65 Τρικάλων - Καλαμπάκας λειτουργεί από τις 23/04/2024. Η συνολική πρόοδος του έργου υπερβαίνει το 90%. Το έργο αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τον Αύγουστο του 2026.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, για την ενίσχυση και βελτίωση του σιδηροδρομικού δικτύου της Ελλάδας, καθώς και για την ενίσχυση του ρόλου της Ελλάδας στον τομέα της εφοδιαστικής, προωθείται η αναβάθμιση της υφιστάμενης σιδηροδρομικής γραμμής Αλεξανδρούπολης - Ορμενίου - Ελληνοβουλγαρικών Συνόρων, μήκους 175 χλμ., σε διπλή σιδηροδρομική γραμμή με την εγκατάσταση συστημάτων σηματοδότησης με ETCS Επιπέδου 1 και ηλεκτροκίνηση, καθώς και την αναβάθμιση υφιστάμενων σταθμών/στάσεων και την κατασκευή νέων. Η επένδυση θα υλοποιηθεί σε φάσεις κατασκευής, η πρώτη εκ των οποίων θα περιλαμβάνει τις εργασίες για την υλοποίηση της ενιαίας γραμμής που θα τεθεί σε λειτουργία. Για το τμήμα Αλεξανδρούπολη-Πύθιο, υποβλήθηκε αίτημα χρηματοδότησης από το CEF2 τον Ιανουάριο του 2025.
Η κατασκευή της νέας ενιαίας σιδηροδρομικής γραμμής (με ανάδοχο την ΤΕΡΝΑ) μεταξύ Νέας Καρβάλης και Τοξοτών και η σύνδεση της σιδηροδρομικής στάσης Νέας Καρβάλης με το Εμπορευματικό Λιμάνι Καβάλας (Φίλιππος) θα ολοκληρώσει μέρος της ελλείπουσας σιδηροδρομικής σύνδεσης Θεσσαλονίκης-Καβάλας-Αλεξανδρούπολης κατά μήκος των διαδρόμων BBA (Βαλτική-Μαύρο-Αιγαίο) και Sea2Sea. Όπως σημειώνεται, η επένδυση θα υλοποιηθεί σε φάσεις κατασκευής, η πρώτη εκ των οποίων περιλαμβάνει την κατασκευή μιας μονής σιδηροδρομικής γραμμής μήκους 31,80 χλμ. από τη Νέα Καρβάλη στους Τοξότες και μιας μονής σιδηροδρομικής γραμμής μήκους 5,3 χλμ. που θα συνδέει τη σιδηροδρομική στάση Νέας Καρβάλης με το Εμπορευματικό Λιμάνι Καβάλας, την κατασκευή 5 σιδηροδρομικών στάσεων/σταθμών (2 για επιβάτες, 2 για εμπορεύματα και έναν σταθμό εξυπηρέτησης για τον ΟΣΕ στην περιοχή Τοξοτών). Ο φάκελος της σύμβασης του έργου υποβλήθηκε στο Ελεγκτικό Συνέδριο τον Ιανουάριο του 2025. Έχει υποβληθεί αίτηση αναστολής στο Συμβούλιο της Επικρατείας έναντι της Απόφασης κήρυξης της απαλλοτρίωσης, ενώ η υπογραφή της σύμβασης θα πραγματοποιηθεί το δεύτερο τρίμηνο 2026.
Το έργο του αυτοκινητόδρομου Πάτρας - Πύργου αφορά στη χρηματοδότηση - μελέτη - κατασκευή - λειτουργία και συντήρηση του τμήματος της οδού Πάτρας-Πύργου μήκους 74,5 χλμ. (μέρος της Σύμβασης Παραχώρησης), που έχει πραγματοποιηθεί με την επιμήκυνση της υφιστάμενης Εθνικής Οδού (ΕΟΟ) για τα πρώτα 13 χλμ., ενώ τα υπόλοιπα 61,5 χλμ. αφορούν σε νέα οδό. Το έργο είναι υψηλών προδιαγραφών, η οποία περιλαμβάνει ταχύτητα σχεδιασμού 120 χλμ./ώρα, με στόχο την ομαλή ροή της κυκλοφορίας και τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας. Ο νέος αυτοκινητόδρομος έχει παραδοθεί στην κυκλοφορία εντός του 2025.
Οι μεταρρυθμίσεις – παρεμβάσεις στον Σιδηρόδρομο
Στην ετήσια έκθεση προόδου γίνεται αναφορά στην εμβληματική μεταρρύθμιση του RRF που αφορά στην «Οργανωτική μεταρρύθμιση στον σιδηροδρομικό τομέα». Οι παράλληλες αρμοδιότητες μεταξύ των ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ και ΓΑΙΑΟΣΕ κατέστησαν τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό, τον συντονισμό, την ανάπτυξη, τη συντήρηση και τη διαχείριση του σιδηροδρομικού δικτύου υπερβολικά περίπλοκο. Συνεπώς, ιδρύεται ένας νέος ενιαίος δημόσιος φορέας μέσω των νόμων 5167/2024 και 5220/2025, ο οποίος αναλαμβάνει πλήρως τον ρόλο, τις υποχρεώσεις και τις ευθύνες του Διαχειριστή Υποδομής Σιδηροδρόμων, όπως περιγράφονται στο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο (Οδηγία 2016/798), ενώ καθίσταται επίσης αποκλειστικά υπεύθυνος για όλες τις μελέτες και τα έργα που εκτελούνται στο σιδηροδρομικό δίκτυο και το τροχαίο υλικό. Η νέα εταιρεία μετονομάζεται σε «Σιδηρόδρομοι Ελλάδας» και οι αρμοδιότητές της και οι λειτουργίες της καλύπτουν πλήρως εκείνες του υφιστάμενου ΟΣΕ, της ΕΡΓΟΣΕ και της διαχείρισης του τροχαίου υλικού της ΓΑΙΑΟΣΕ.
Η Σύμβαση Συγχώνευσης και το κωδικοποιημένο Καταστατικό «Καταστατικό» του νέου Διαχειριστή Υποδομής «Ελληνικοί Σιδηρόδρομοι» δημοσιεύθηκαν την 01.09.2025 στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.), όπως απαιτείται για την νομική τυποποίηση και δημοσιοποίηση της συγχώνευσης σύμφωνα με το ελληνικό εταιρικό δίκαιο. Η σύνθεση του νέου Δ.Σ. καταχωρήθηκε επίσης επίσημα και δημοσιεύτηκε στο Γ.Ε.ΜΗ. στις 05.09.2025, ολοκληρώνοντας έτσι τη νομική υπόσταση της νέας οντότητας. Στην Έκθεση Προόδου γίνεται αναφορά στις κινήσεις που έχουν γίνει και στις διαδικασίες ή τα χρονοδιάγραμμα ανάληψης διαχειριστικών αρμοδιοτήτων κ.α., με τη νομοθεσία, όπως αναφέρεται, «να στοχεύει στον περαιτέρω εκσυγχρονισμό του τομέα ενισχύοντας το διαρθρωτικό και διαδικαστικό πλαίσιο για την ασφάλεια, υποστηρίζοντας έτσι ένα ασφαλέστερο, πιο αποτελεσματικό και έτοιμο για το μέλλον σιδηροδρομικό σύστημα».
Στο πλαίσιο του προγράμματος εκσυγχρονισμού του τομέα, στις 17 Οκτωβρίου 2025, οι Ελληνικοί Σιδηρόδρομοι (Νέος ΟΣΕ) και τα εποπτεύοντα Υπουργεία Υποδομών και Μεταφορών και Οικονομικών συνήψαν συμβατική συμφωνία, σύμφωνα με την Οδηγία 2012/34/ΕΕ και τον τροποποιημένο Νόμο 4408/20161. Η συμφωνία καθορίζει τις στρατηγικές κατευθύνσεις σχετικά με την πολιτική διαχείρισης του εθνικού σιδηροδρομικού δικτύου και τη στρατηγική ανάπτυξης της σιδηροδρομικής υποδομής. Περιλαμβάνει στόχους απόδοσης, δομές κινήτρων και υποχρεώσεις χρηματοδότησης που έχουν σχεδιαστεί για να υποστηρίξουν ένα καθεστώς διαχείρισης βασισμένο στην απόδοση και να διασφαλίσουν την παροχή αποτελεσματικών, αξιόπιστων και υψηλής ποιότητας υπηρεσιών σιδηροδρομικής υποδομής. Στο ίδιο πνεύμα, τον Οκτώβριο του 2024, το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών υπέγραψε σύμβαση με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) για την εκπόνηση της Στρατηγικής για τους Σιδηρόδρομους και του Πολυετούς Επενδυτικού Προγράμματος για τον Σιδηροδρομικό τομέα.
Σύμφωνα με την παρούσα σύμβαση, η ΕΤΕπ παρέχει στην Ελλάδα την απαραίτητη τεχνική εμπειρογνωμοσύνη για την εφαρμογή μακροπρόθεσμων στρατηγικών, παρέχοντας συμβουλές σχετικά με την προγραμματισμένη σημαντική αναβάθμιση του εθνικού σιδηροδρομικού δικτύου. Το πεδίο εφαρμογής της ανάθεσης της ΕΤΕπ είναι η παροχή ενός συνεκτικού στρατηγικού και επιχειρηματικού σχεδίου, γύρω από το οποίο ο Δικαιούχος (Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών) μαζί με τη Νέα Εταιρεία Σιδηροδρόμων (Ελληνικοί Σιδηρόδρομοι) μπορούν να παραδώσουν μια σειρά από καλά ανεπτυγμένα, άρτια προετοιμασμένα, καλά κατανοητά έργα και σε κάθε περίπτωση υποστηριζόμενα από μια εφικτή στρατηγική χρηματοδότησης. Η έγκριση του Πολυετούς προγράμματος με αναμενόμενες στρατηγικές επενδύσεις και εργασίες συντήρησης από το Διοικητικό Συμβούλιο των Ε.Σ. αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τον Μάιο του 2026.
Στο πλαίσιο των προσπαθειών του για τη βελτίωση της ασφάλειας των σιδηροδρόμων, το Υπουργείο συντάσσει επί του παρόντος τον αναθεωρημένο Γενικό Κανονισμό Οδικής Κυκλοφορίας (ΓΚΚ). Ο προτεινόμενος κανονισμός εισάγει σημαντικές τροποποιήσεις στις λειτουργικές διαδικασίες και διευκρινίζει τους ρόλους και τις ευθύνες σε όλο το σιδηροδρομικό σύστημα. Η Υπουργική Απόφαση για την έγκριση του αναθεωρημένου Γενικού Κανονισμού (ΓΚΠ) αναμένεται να δημοσιευτεί έως τον Μάιο του 2026, με συγκεκριμένη διάταξη που να αναφέρει ότι η έναρξη ισχύος θα γίνει εντός 14 μηνών από τη δημοσίευσή της.
Στο πλαίσιο της τεχνικής υποστήριξης για την επιχειρησιακή σύσταση των «Ελληνικών Σιδηροδρόμων» και σύμφωνα με το Άρθρο 265 του Ν. 4412/2016, το Υπουργείο έχει ξεκινήσει μια κλειστή διαδικασία σύναψης σύμβασης για την παροχή εξειδικευμένων τεχνικών υπηρεσιών για την υποστήριξη της επιχειρησιακής σύστασης των «Ελληνικών Σιδηροδρόμων Α.Ε.». Η σχετική σύμβαση (με τους Γερμανικούς Σιδηρόδρομους) αναμένεται να υπογραφεί τον Ιούνιο 2025.
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός του ΟΣΕ
Επιπλέον, όπως σημειώνεται, ο «Ψηφιακός Μετασχηματισμός του Οργανισμού Σιδηροδρόμων Ελλάδος» αποτελεί μια σημαντική επένδυση που σχετίζεται με τις τηλεπικοινωνιακές υποδομές, εγκαθιστώντας ειδική τεχνολογία υποδομής και κεραίες για μετάδοση σήματος και συνέχεια σε όλο το δίκτυο, επιτρέποντας την ανοιχτή τηλεπικοινωνιακή πρόσβαση, καλύπτοντας τις λειτουργικές ανάγκες για καλύτερη εξυπηρέτηση των ροών των τρένων καθώς και των επιβατών. Η εγκατάσταση υποδομών για πρόσβαση στο διαδίκτυο υψηλής ταχύτητας, καθώς και τηλεματικών υπηρεσιών και έξυπνης έκδοσης εισιτηρίων στους σιδηροδρομικούς σταθμούς είναι μεταξύ των στόχων του έργου. Η δημόσια σύμβαση για το υποέργο 1 υπογράφηκε τον Φεβρουάριο του 2026. Οι εργασίες που χρηματοδοτούνται από το RRF αναμένεται να ολοκληρωθούν έως τον Αύγουστο του 2026. Το συνολικό μέτρο βρίσκεται υπό αναθεώρηση.
Ο τομέας της Ηλεκτροκίνησης – Λεωφορεία και Υπεραστικές μεταφορές
Όπως αναφέρεται, η ηλεκτροκίνηση του ελληνικού συστήματος μεταφορών και η ανάπτυξη βιώσιμων μέσων μεταφοράς, με την αντικατάσταση παλαιών λεωφορείων και ταξί με νέα ηλεκτρικά, καθώς και με την παροχή υποστήριξης για την ανάπτυξη δημόσια προσβάσιμων υποδομών φόρτισης σε όλη τη χώρα, προωθείται μέσω της επένδυσης «Ηλεκτροκίνησης». Στο πλαίσιο της επίτευξης των στόχων του αναθεωρημένου Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα 2020-2030 και του Εθνικού Νόμου για το Κλίμα, διάφορες πολιτικές και μέτρα τέθηκαν σε ισχύ εντός του 2025 και θα συνεχίσουν να ισχύουν εντός του 2026, όπως:
Όπως αναφέρεται για επιμέρους δράσεις, το πανελλαδικό πρόγραμμα επιδοτήσεων «Go Electric» παρέχει επιδοτήσεις σε ιδιώτες και επιχειρήσεις για την αγορά ή μίσθωση ενός ηλεκτρικού οχήματος μηδενικών εκπομπών (ελαφρύ επιβατικό και επαγγελματικό αυτοκίνητο, ηλεκτρικές μοτοσικλέτες, ηλεκτρικά ποδήλατα) και ενός ιδιωτικού φορτιστή για χρήση στο σπίτι ή σε εγκαταστάσεις επιχείρησης. Παρέχεται επιπλέον οικολογικό μπόνους σε όσους αποσύρουν και απορρίψουν το παλιό αυτοκίνητο. Δικαίωμα υποβολής αίτησης έχουν τόσο τα φυσικά όσο και τα νομικά πρόσωπα. Ο πρώτος κύκλος του προγράμματος ολοκληρώθηκε με επιδοτήσεις ύψους 11 εκατομμυρίων ευρώ που διανεμήθηκαν σε 10.000 αιτούντες. Ο δεύτερος κύκλος, που προσφέρει ενισχυμένα κίνητρα, ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2022 και ολοκληρώθηκε στις 30 Ιουνίου 2025. Στον δεύτερο κύκλο, περίπου 65 εκατομμύρια ευρώ σε επιδοτήσεις είχαν διατεθεί σε 16.700 αιτούντες. Ο τρίτος κύκλος, που ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2024, βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη με προϋπολογισμό 66 εκατομμυρίων ευρώ και μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου 2026 έχει εκταμιεύσει περίπου 47 εκατομμύρια ευρώ σε 11.000 αιτούντες.
Το πρόγραμμα επιδοτήσεων «Πράσινα Ταξί» επιδοτεί την αγορά ηλεκτρικού ταξί μηδενικών εκπομπών. Η απόσυρση και η απόσυρση του παλιού αυτοκινήτου είναι υποχρεωτική. Περίπου 160 ηλεκτρικά ταξί έχουν ήδη επιδοτηθεί.
Το εθνικό πρόγραμμα επιδοτήσεων «Φορτίστε Παντού» επιδοτεί την εγκατάσταση δημόσια διαθέσιμων σημείων φόρτισης κατά μήκος του δικτύου TEN-T, για την εκπλήρωση των απαιτήσεων του AFIR, καθώς και σε άλλες περιοχές ενδιαφέροντος, όπως δήμοι (εφαρμόζοντας τα Σχέδια Φόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων), λιμάνια, σταθμοί στάθμευσης, περιφερειακοί δρόμοι κ.λπ. Μέχρι το τέλος του 2025, έχουν εγκριθεί επιδοτήσεις ύψους περίπου 26 εκατομμυρίων ευρώ.
Επιπλέον, εφαρμόζονται και άλλα μέτρα για τη χρήση ηλεκτρικών αυτοκινήτων, όπως δωρεάν στάθμευση στους χώρους στάθμευσης των δήμων, δωρεάν είσοδος στο κέντρο της Αθήνας, μηδενικά τέλη κυκλοφορίας και φορολογικά κίνητρα για την αγορά ή μίσθωση ηλεκτρικού οχήματος ή δημόσιου φορτιστή.
Μετά την ολοκλήρωση του έργου «Ηλεκτροκινητικότητα – Απόκτηση 250 ηλεκτρικών λεωφορείων» στο πρώτο τρίμηνο του 2024, η σύμβαση για τα 125 απλά ηλεκτρικά λεωφορεία για την πόλη της Αθήνας υπογράφηκε στις 03/12/2025. Στις 3 Απριλίου 2026, παραδόθηκαν 125 δώδεκα μέτρα λεωφορεία για ένταξη στο δίκτυο δημόσιων συγκοινωνιών της Αθήνας, η τελική παραλαβή προβλέπεται να ολοκληρωθεί έως τα μέσα Ιουνίου 2026. Στις 2 Απριλίου 2026, υπογράφηκε η σύμβαση προμήθειας δεκαοκτώ μέτρων ηλεκτρικών λεωφορείων, μαζί με τον βοηθητικό εξοπλισμό τους, για την ενίσχυση του στόλου των δημόσιων συγκοινωνιών της Θεσσαλονίκης. Η παράδοση των οχημάτων έχει προγραμματιστεί για τον Ιούλιο του 2026, η τελική παραλαβή προβλέπεται να ολοκληρωθεί έως τα τέλη Αυγούστου 2026.
Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του δικτύου αστικών και υπεραστικών μεταφορών της χώρας και σύμφωνα με τα άρθρα 9 και 10 του νόμου 4974/2022, «οι μελέτες για τον καθορισμό των δικτύων λεωφορείων για τις τακτικές υπεραστικές και αστικές δημόσιες οδικές μεταφορές επιβατών στις 13 περιφέρειες διεξήχθησαν από τις αντίστοιχες Περιφερειακές Αρχές και ολοκληρώθηκαν έως τον Φεβρουάριο του 2025. Πραγματοποιήθηκε δημόσια διαβούλευση επί υποδείγματος τευχών δημοπράτησης από τις 7 Οκτωβρίου έως τις 6 Νοεμβρίου 2025. Μετά από διαβουλεύσεις μεταξύ του Υπουργείου και των Περιφερειών και κατόπιν πρότασης της αρμόδιας αρχής (Γενική Διεύθυνση Μεταφορών, Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών), κάθε περιφερειακό δίκτυο θα καθοριστεί με Υπουργική Απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών. Μέχρι σήμερα, έχουν εκδοθεί τέσσερις Υπουργικές Αποφάσεις και οι αντίστοιχες προκηρύξεις διαγωνισμών έχουν κοινοποιηθεί στο TED για τις Περιφέρειες Στερεάς Ελλάδας, Κρήτης, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίων Νήσων. Οι προσκλήσεις υποβολής προσφορών για τις υπόλοιπες περιοχές αναμένεται να ξεκινήσουν έως τον Μάιο του 2026».
Οι «Έξυπνες Γέφυρες»
Η επένδυση για τις «Έξυπνες Γέφυρες» συμβάλλει στην «έξυπνη» και προληπτική συντήρηση για γέφυρες σε όλη τη χώρα. Όπως σημειώνεται, «σκοπός του έργου είναι ο εξοπλισμός των γεφυρών με ειδικά συστήματα μέτρησης της μετατόπισης των γεφυρών σε πραγματικό χρόνο και με ασύρματους αισθητήρες που τροφοδοτούνται από ηλιακούς συλλέκτες, με επακόλουθη βελτίωση του επιπέδου ασφάλειας των γεφυρών και την πρόληψη μελλοντικών ατυχημάτων που προκαλούνται είτε από τη διέλευση βαρέων οχημάτων είτε από την κλιματική αλλαγή. Η επένδυση διαρθρώνεται σε τρία υποέργα: Υποέργο Ι (έξυπνη προληπτική συντήρηση που καλύπτει 225 γέφυρες), Υποέργο ΙΙ (εξοπλισμός 234 γεφυρών με ασύρματους, ηλιακούς αισθητήρες) και Υποέργο ΙΙΙ (εγκατάσταση προηγμένων συστημάτων μέτρησης φορτίου και αισθητήρων μετατόπισης σε πραγματικό χρόνο ή οπτικών ινών σε 19 γέφυρες και ασύρματων ηλιακών αισθητήρων σε 117 γέφυρες). Η σύμβαση του Υποέργου Ι υπογράφηκε στις 18 Δεκεμβρίου 2023».
Σύμφωνα με την έκθεση, «οι πρωτογενείς και δευτερογενείς επιθεωρήσεις, οι εργασίες ανάπτυξης και εγκατάστασης του συστήματος SBN έχουν ολοκληρωθεί. Οι μη καταστροφικές δοκιμές και η πιλοτική λειτουργία βρίσκονται στα τελικά στάδια ολοκλήρωσης. Η Συμφωνία-Πλαίσιο του Υποέργου II υπογράφηκε στις 26 Απριλίου 2024 με τρία αντισυμβαλλόμενα μέρη. Και οι έξι συγκεκριμένες συμβάσεις στο πλαίσιο έχουν υπογραφεί και βρίσκονται σε εφαρμογή, με τις επιθεωρήσεις και την ανάπτυξη του SBN να έχουν ολοκληρωθεί. Η εγκατάσταση, η μη καταστροφική δοκιμή και η πιλοτική λειτουργία βρίσκονται στα τελικά στάδια ολοκλήρωσης. Για το Υποέργο III, οι επιλογές για τις έξι συμβάσεις που συνδέονται με το Ορόσημο 272a υπογράφηκαν μεταξύ 18 Φεβρουαρίου 2026 και 27 Φεβρουαρίου 2026, και η επιλογή για τη σύμβαση που συνδέεται με το Ορόσημο 272 υπογράφηκε στις 20 Μαρτίου 2026. Η εκτέλεση και των τριών φάσεων έχει προγραμματιστεί να ολοκληρωθεί έως τον Αύγουστο του 2026. Το συνολικό μέτρο βρίσκεται επί του παρόντος υπό αναθεώρηση».
Οδική Ασφάλεια – Μητροπολιτικοί Φορείς για την Κινητικότητα
Επίσης, σε σχέση με την Οδική Ασφάλεια, η επένδυση «Ίδρυση Μητροπολιτικού Φορέα για την Κινητικότητα στην Περιφέρεια της Αττικής» (νέος τίτλος: «Ενιαίο Κέντρο Ρύθμισης της Κυκλοφορίας της Αττικής») έχει συντονιστικό ρόλο, καλύπτοντας γεωγραφικά την Περιφέρεια της Αττικής και εμπλέκοντας όλους τους σχετικούς φορείς, με στόχο την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση της κυκλοφορίας. Όπως σημειώνεται, «το έργο προβλέπει την παροχή τεχνικής υποστήριξης στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών για την ίδρυση και την έναρξη λειτουργίας του. Επί του παρόντος, το Υπουργείο βρίσκεται στη διαδικασία διαμόρφωσης των νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων για την ίδρυσή του. Η υλοποίηση αυτού του έργου βρίσκεται υπό περαιτέρω εξέταση. Το προτεινόμενο μέτρο μεταρρύθμισης σχετικά με την ίδρυση ενός «Ενιαίου Κέντρου Ρύθμισης της Κυκλοφορίας» έχει, στην πράξη, ήδη αντιμετωπιστεί —τόσο θεσμικά όσο και λειτουργικά— μέσω πρόσφατων εξελίξεων στο πλαίσιο διακυβέρνησης για την κινητικότητα και την οδική ασφάλεια στην Περιφέρεια της Αττικής.
Ειδικότερα, τον κεντρικό συντονιστικό ρόλο για τη διαχείριση της κυκλοφορίας και τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό κινητικότητας έχει αναλάβει ο Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών (ΟΑΣΑ), σε στενή συνεργασία με τη νεοσύστατη αυτόνομη υπηρεσία Υπηρεσίας Συστημάτων Εποπτείας και Παρακολούθησης Οδικής Ασφάλειας (ODYSEAS). Αυτές οι οντότητες περιλαμβάνουν πλέον τις βασικές αρμοδιότητες που αρχικά προβλεπόταν για το Ενιαίο Κέντρο Ρύθμισης της Κυκλοφορίας».
Όπως αναφέρεται, «αξίζει να σημειωθεί ότι ο ODYSEAS, όπως προβλέπεται ρητά στον Νόμο 5256/2025, διαθέτει ήδη μια σαφώς καθορισμένη οργανωτική δομή σε επίπεδο Διευθύνσεων και Τμημάτων, διασφαλίζοντας την απαραίτητη θεσμική και επιχειρησιακή ικανότητα για τον συντονισμό των πολιτικών οδικής ασφάλειας και την εποπτεία των συστημάτων κυκλοφορίας. Ιδιαίτερη σημασία έχει η σύσταση της Διεύθυνσης του Εθνικού Παρατηρητηρίου Οδικής Ασφάλειας (Δ4), του οποίου οι αρμοδιότητες —που ορίζονται λεπτομερώς στο Άρθρο 19 του νόμου—περιλαμβάνουν την παρακολούθηση, την ανάλυση και την αξιολόγηση των δεδομένων οδικής ασφάλειας τόσο σε εθνικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο.
Στο πλαίσιο αυτό, η αρχική πρόταση για τη δημιουργία ενός νέου μητροπολιτικού φορέα ή ενιαίου κέντρου φαίνεται σε μεγάλο βαθμό περιττή, καθώς οι βασικές λειτουργίες του συντονισμού, της εποπτείας και της διαχείρισης της κυκλοφορίας έχουν ήδη ενσωματωθεί στο υπάρχον θεσμικό πλαίσιο, υπάρχει ήδη μια σαφής νομοθετική βάση που καθορίζει τους ρόλους και τις οργανωτικές δομές και ο κίνδυνος διοικητικού κατακερματισμού και επικάλυψης αρμοδιοτήτων μετριάζεται αποτελεσματικά. Ως εκ τούτου, δίνεται προτεραιότητα στην ενίσχυση και πλήρη λειτουργικότητα των υφιστάμενων φορέων (ΟΑΣΑ και ΟΔΥΣΕΑΣ). Αυτή η προσέγγιση θα διασφάλιζε μια πιο αποτελεσματική, συνεκτική και εύκολα εφαρμόσιμη λύση για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας και της αστικής κινητικότητας στην Αττική».
Επίσης, προβλέφθηκε η ίδρυση ενός Μητροπολιτικού Οργανισμού Κινητικότητας στην Περιφέρεια της Θεσσαλονίκης. Η υλοποίηση αυτού του έργου βρίσκεται υπό περαιτέρω εξέταση.
