Την κατάθεση της πρώτης ισχυρής «υποψηφιότητας» για όταν προκηρυχθεί από το Υπερταμείο, που αναμένεται σε σύντομο χρονικό διάστημα, ο σχετικός διαγωνισμός για την αξιοποίηση του Λιμένα Ελευσίνας, σηματοδοτεί η συνεργασία ανάμεσα σε δύο μεγάλα εγχώρια σχήματα, που μάλιστα έχουν επιχειρηματικές και χρηματοδοτικές σχέσεις με Αμερικανικά συμφέροντα τα οποία, όπως έχουμε αναδείξει, έχουν σημαντικό ενδιαφέρον για την προώθηση αυτής της υποδομής.
Χτες, AKTOR και ONEX Shipyards & Technologies ανακοίνωσαν ότι υπέγραψαν συμφωνία αποκλειστικής συνεργασίας στρατηγικού χαρακτήρα, με στόχο την από κοινού συμμετοχή τους στον επικείμενο διαγωνισμό για την παραχώρηση της εμπορικής εκμετάλλευσης του Λιμένος Ελευσίνας, που πρόκειται να προκηρυχθεί από το Υπερταμείο. Μένει να φανεί προσεχώς ποιοι άλλοι επιχειρηματικοί πόλοι δώσουν το «παρών» καθώς ήδη υπάρχει μια δηλωμένη συμμετοχή και μάλιστα από ισχυρά γκρουπ που έχουν σχέση με τα αμερικανικά συμφέροντα που έχουν βλέψεις για την περιοχή.
Οι στενές σχέσεις με «αμερικανικό χρώμα»
Αμφότερα τα δύο σχήματα έχουν συνάψει σχέσεις με τον Αμερικανικό παράγοντα μέσω δραστηριοτήτων π.χ. σε ενέργεια – LNG η AKTOR υπό τον Αλ. Εξάρχου, με συνεχείς συμφωνίες για προμήθεια υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ (και απανωτά ταξίδια στον Λευκό Οίκο), και στον τομέα των ναυπηγικών (και όχι μόνο) δραστηριοτήτων η ONEX του Π. Ξενοκώστα, που έχει προσελκύσει και τη χρηματοδοτική συνεργασία με την DFC (υπενθυμίζεται η συμμετοχή της αμερικανικής κρατικής αναπτυξιακής τράπεζας DFC - U.S. International Development Finance Corporation, ως βασικού χρηματοδότη για την αναγέννηση και τον εκσυγχρονισμό των Ναυπηγείων της ONEX).
Ως εκ τούτου, τα δύο σχήματα έχουν στενές σχέσεις με αμερικανικά συμφέροντα που -όπως έχουμε αναφέρει- ενδιαφέρονται για την ανάπτυξη υποδομής «κόντρα» στην κινεζική κυριαρχία στον Πειραιά (ΟΛΠ) αλλά και ως «μέρος της αλυσίδας» εφοδιασμού και διακίνησης προϊόντων ως έναν εγχώριο «κάθετο διάδρομο».
Η παραχώρηση αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα μεγαλύτερα αναπτυξιακά εγχειρήματα στους τομείς των μεταφορών, της εφοδιαστικής αλυσίδας και της ναυτιλίας στην Ελλάδα. Με τον όμιλος AKTOR, ως προς το τεχνικό αντικείμενο, να έχει κατασκευάσεις λιμενικές υποδομές στην χώρα αλλά και να έχει συμμετάσχει σε διαγωνισμούς, έχοντας δηλαδή το know how για τέτοια projects.
Αναμένεται ο διαγωνισμός
Ο διαγωνισμός αναμένεται σύντομα από το Υπερταμείο που είναι και η αρμόδια Αρχή Ανάπτυξης Λιμένων στη χώρα μας. Όπως και πρόσφατα αναφέραμε, ο διαγωνισμός αναμένεται να ξεκινήσει το πρώτο τρίμηνο του 2026 και το μοντέλο αξιοποίησης θα είναι το ίδιο με την περίπτωση του εμπορικού λιμένα «Φίλιππος Β» της Καβάλας (υπο-παραχώρηση). Στους όρους του διαγωνισμού θα προβλέπεται ότι ο επενδυτής θα έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει τυχόν όμορες εκτάσεις που έχει.
Όπως πρόσφατα ανέφερε ο κ. Σταμπουλίδης (Υπερταμείο – PPF), μέσα στον Μάρτιο αναμένονται εξελίξεις, ο διαγωνισμός σχεδιάζεται και έρχεται ο α’ κύκλος – εκδήλωση ενδιαφέροντος, με το project να περιλαμβάνει και υποχρεωτικές επενδύσεις για τον ανάδοχο. Να αναφέρουμε ότι το λιμάνι της Ελευσίνας θεωρείται έργο υψηλής σημασίας για τη συνεργασία Ελλάδας-ΗΠΑ, καλύπτοντας ζητήματα ασφάλειας και ενέργειας, σε μια φάση διεθνούς ανταγωνισμού για την εκμετάλλευση τέτοιων υποδομών, συμπεριλαμβανομένης της παρουσίας της Κίνας στην ευρύτερη περιοχή. Η υποδομή θα γίνει στη θέση Βλύχα της Ελευσίνας, με την τοποθεσία να διαθέτει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα, καθώς βρίσκεται μόλις 1,5 χλμ. από την εθνική οδό, κάτω από 5 χλμ. από το αεροδρόμιο της Ελευσίνας, ενώ διαθέτει σιδηροδρομική σύνδεση και γειτνιάζει με το υπό διαμόρφωση Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο.
Τι «κομίζουν» στη συνεργασία τα δύο σχήματα
Οι δύο Όμιλοι διαθέτουν διακριτά και αλληλοσυμπληρωματικά χαρακτηριστικά που διασφαλίζουν την αποτελεσματική κατανομή ρόλων.
Όπως γνωστοποιήθηκε, χωρίς να δοθούν περαιτέρω λεπτομέρειες για τα ποσοστά κάθε εταίρου, ο όμιλος AKTOR αναλαμβάνει το κατασκευαστικό σκέλος των υποδομών, ενώ ο Όμιλος ONEX αναλαμβάνει τη διαχείριση και λειτουργία των λιμενικών υποδομών και δραστηριοτήτων. Η ένωση των δυνάμεών τους φιλοδοξεί να δημιουργήσει στην Ελλάδα έναν διεθνή κόμβο ναυτιλίας, ικανό να φέρει τη χώρα στο επίκεντρο των διεθνών εμπορευματικών ροών. Ο Όμιλος AKTOR διαθέτει εκτεταμένη τεχνογνωσία στην κατασκευή σύνθετων έργων υποδομών, λιμενικών έργων και μεγάλης κλίμακας λιμενικών εγκαταστάσεων, καθώς και πολυετή εμπειρία στα έργα παραχώρησης, με χαρτοφυλάκιο που αριθμεί 16 μεγάλα έργα παραχώρησης και ΣΔΙΤ. Ο AKTOR Όμιλος Εταιρειών είναι ένας κορυφαίος παίκτης της αγοράς στη Νοτιοανατολική Ευρώπη που αξιοποιεί εμπειρία 70 ετών για να υλοποιήσει τεχνικά έργα μεγάλης κλίμακας και επενδύει στρατηγικά σε τομείς της οικονομίας, όπως το LNG, η πράσινη ενέργεια, τα έργα παραχώρησης και ΣΔΙΤ, το Real Estate και η ολοκληρωμένη διαχείριση εγκαταστάσεων. Αποστολή του Ομίλου AKTOR είναι να καταστεί δύναμη εξέλιξης στα πεδία όπου δραστηριοποιείται, παράγοντας αξία για τους μετόχους του και την κοινωνία, συμβάλλοντας στην πρόοδο και την ευημερία και αναβαθμίζοντας τις ζωές των ανθρώπων προς ένα βιώσιμο μέλλον.
Ο Όμιλος ONEX Shipyards & Technologies μεταφέρει στη συνεργασία τη βαθιά τεχνογνωσία και εμπειρία που έχει αποκτήσει ως καταλύτης στην αναβίωση της ναυπηγικής βιομηχανίας στην Ελλάδα. Στο πλαίσιο του σχεδίου του για τη δημιουργία ενός προτύπου, ολοκληρωμένου κόμβου (Integrated Hub) ναυπηγικής, άμυνας, βιομηχανίας, τεχνολογίας και ενέργειας, ο Όμιλος ONEX έχει εισέλθει δυναμικά στη διαχείριση λιμένων, μέσω της θυγατρικής Onex Elefsis Port. Σημειώνεται, πως ο Όμιλος ONEX έχοντας στην ιδιοκτησία του ιδιωτικές λιμενικές εγκαταστάσεις συμμετέχει στο Δ.Σ. της Ε.ΛΙΜ.Ε. (Ένωση Λιμένων Ελλάδος). Το ευρύ αυτό αποτύπωμα, σε συνδυασμό με τη δυναμική των πρόσφατων διεθνών συμφωνιών του Ομίλου, ενισχύει το στρατηγικό βάθος της παρούσας συμμαχίας και επιταχύνει την υλοποίηση του οράματος για τη μετατροπή της Ελευσίνας σε κόμβο ναυτιλιακής και βιομηχανικής αναφοράς. Η ONEX Shipyards & Technologies Group αποτελεί βασικό πυλώνα της ναυπηγικής βιομηχανίας στην Ελλάδα, διαχειριζόμενη δύο σύγχρονα ναυπηγεία στη Σύρο και την Ελευσίνα, καθώς και ιδιόκτητες λιμενικές εγκαταστάσεις. Το επενδυτικό πρόγραμμα του Ομίλου στην Ελλάδα υπερβαίνει τα 650 εκατ. ευρώ και οι δραστηριότητές του υποστηρίζουν περισσότερες από 3.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας. Η ONEX είναι μέλος της Ένωσης Λιμένων Ελλάδος (Ε.ΛΙΜ.Ε.) και έχει ως στρατηγικό στόχο τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου Integrated Hub στην Ανατολική Μεσόγειο που θα συνδυάζει ναυπηγική και λιμενική δραστηριότητα, ενέργεια και logistics.
Οι συνέργειες και η κομβική θέση
Πρόκειται για ένα λιμάνι που πλέον εξελίσσεται σε κρίσιμο σημείο του γεωπολιτικού και οικονομικού ανταγωνισμού στην Ανατολική Μεσόγειο και δείχνει να αποτελεί, μαζί με τις υποδομές σε Βόλο και Αλεξανδρούπολη, πεδίο ενδιαφέροντος για τον αμερικανικό παράγοντα με στόχο τη δημιουργία του κάθετου εμπορικού άξονα, από τον οποίο θα διακινούνται εμπορεύματα και άλλα αγαθά προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη.
Μάλιστα, αναμένονται συνέργειες και με το Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο των Goldair – ΕΤΒΑ ΒΙΠΕ, με το logistics center να έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση και από την αμερικανική αναπτυξιακή τράπεζα DFC, ενώ ο «άξονας» ανάπτυξης και μεταφοράς προϊόντων συμπεριλαμβάνει και το πρώην Στρατόπεδο Γκόνου στη Θεσσαλονίκη, με την Ελευσίνα να «παίζει τον ρόλο» της «πύλης».
Να σημειωθεί ότι η νέα πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, από την πρώτη στιγμή ξεκαθάρισε το ενδιαφέρον της Ουάσιγκτον για τις ελληνικές λιμενικές υποδομές, όπως και για την Ελευσίνα, ως αντίβαρο της κινεζικής επιρροής, λόγω του ελέγχου του λιμανιού του Πειραιά από την Cosco. Προφανώς, πέραν της… ειδικότερης διάστασης του θέματος, δηλαδή του «σπασίματος» της κυριαρχίας των Κινέζων στον μεγαλύτερο λιμένα της χώρας, τον Πειραιά, που θεωρείται μάλλον μια… δυσάρεστη και ατυχής εξέλιξη για τον aμερικανικό παράγοντα (που δεν ελέγχει ούτε τον ΟΛΘ, το λιμάνι, δηλαδή, της Θεσσαλονίκης), υπάρχει και η ευρύτερη. Δηλαδή τον γενικότερο στρατηγικό ανταγωνισμό ΗΠΑ – Κίνας, που φέρνει και την Ελλάδα να βρίσκεται στο επίκεντρο λόγω της γεωγραφικής θέσης της.
Σε μια συγκυρία στην οποία επιχειρείται η ανάπτυξη οδικών και σιδηροδρομικών οδών και διαδρόμων προς τα Βαλκάνια, την Κεντρική και την Ανατολική Ευρώπη, π.χ. και με το project Sea2Sea που θα ενώσει την Ελλάδα και ειδικότερα την Αλεξανδρούπολη, λιμάνι ειδικού ενδιαφέροντος επίσης για τις ΗΠΑ, με τους λιμένες σε Βουλγαρία, Ρουμανία με το «βλέμμα» έως την Ουκρανία. Κατά συνέπεια η Ελευσίνα θα παίξει τον ρόλο εναλλακτικού λιμανιού «πύλης» για αμερικανικά – δυτικά συμφέροντα, ως στρατηγικού διαμετακομιστικού κόμβου, σε συνδυασμό και με το Θριάσιο.
Ουσιαστικά πρόκειται για τη δημιουργία νέου εμπορικού λιμανιού, ενώ αξίζει να αναφέρουμε και την παρουσία των Ναυπηγείων Ελευσίνας, όπου πλέον η ίδρυση της ONEX Rolling Stock & Integrated Systems σηματοδοτεί μια νέα σελίδα για τα Ναυπηγεία Ελευσίνας, αλλά και για τη συνολική συζήτηση γύρω από την επαναβιομηχάνιση της χώρας. Ο Όμιλος ONEX επεκτείνει τη δραστηριότητά του πέρα από τη ναυπηγική, επενδύοντας στον τομέα του σιδηροδρομικού τροχαίου υλικού και των ολοκληρωμένων σιδηροδρομικών συστημάτων, με έδρα την Ελευσίνα και ορίζοντα έναρξης παραγωγής εντός του 2026. Η εταιρεία βρίσκεται σε σημαντική γεωγραφική θέση δεδομένου πως η σύνδεση της Ελευσίνας με το Θριάσιο επιτρέπει απευθείας φόρτωση στο σιδηροδρομικό δίκτυο, συμβάλλοντας σε μείωση κόστους logistics κατά 15%-20%, σε περιορισμό του περιβαλλοντικού αποτυπώματος και στη δυνατότητα σιδηροδρομικής μεταφοράς ενεργειακών πόρων προς τον ευρωπαϊκό Βορρά.
