Η Ελλάδα παραμένει διαχρονικά πρωταθλήτρια στην κατανάλωση αντιβιοτικών, σύμφωνα με τα στοιχεία του ευρωπαϊκού κέντρου ελέγχου και πρόληψης λοιμώξεων ECDC
Η νέα αναδρομική μελέτη της ΗΔΙΚΑ για τα έτη 2018-2024 και για την εξωνοσοκομειακή χορήγηση των αντιβιοτικών που παρουσιάστηκε σήμερα στο υπουργείο Υγείας φανερώνει την κατανομή της συνταγογράφησης και τα μελανά σημεία που εξακολουθούν να καταγράφονται στην επικράτεια, αναφορικά με την κατάχρηση των αντιβιοτικών, η οποία αποτελεί «εθνικό σπορ».
Το 45% των πολιτών λαμβάνει τουλάχιστον μία συνταγή αντιβιοτικού ετησίως
Σύμφωνα με τα δεδομένα της αναδρομικής μελέτης της ΗΔΙΚΑ, το 40% των αντιβιοτικών που χορηγούνται στην κοινότητα (εξωνοσοκομειακή χρήση) δεν ήταν συνταγογραφούμενο -όπως προκύπτει από την σύγκριση των δεδομένων πριν από το Σεπτέμβριο του 2020 και μετά -καθώς τότε εφαρμόστηκε υποχρεωτικά η ηλεκτρονική συνταγογράφηση. Επιπλέον, το 45% των πολιτών στη χώρα έχουν λάβει έστω και μία συνταγή αντιβιοτικού ετησίως.
Το πιο ενδιαφέρον εύρημα ωστόσο είναι πως είμαστε πολύ μακριά από το στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναφορικά με το να «γράφονται» τα ενδεικνυόμενα αντιβιοτικά που περιλαμβάνονται στα θεραπευτικά πρωτόκολλα: Ενώ ο στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι το 65% των αντιβιοτικών να είναι εντός θεραπευτικών πρωτοκόλλων και να προέρχονται από την κατηγορία access που συνδυάζει τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα με το μικρότερο κίνδυνο ανάπτυξης μικροβιακής αντοχής, στην Ελλάδα αυτό ισχύει μόλις για το 40% των συνταγογραφούμενων αντιβιοτικών, με το 25% να είναι εκτός αυτής της κατηγορίας.
Σε Χανιά, Κέρκυρα & Κυκλάδες η υψηλότερη μηνιαία κατανάλωση αντιβιοτικών
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η κατανομή της κατανάλωσης στην Ελλάδα σε έναν χάρτη που μοιάζει με χάρτη εκλογικών περιφερειών με την Ευρυτανία και τη Φωκίδα να εμφανίζονται ως οι περιοχές με τη χαμηλότερη κατανάλωση αντιβιοτικού που αντιστοιχεί περίπου σε 70 κουτιά το μήνα ανά χίλιους κατοίκους.
Στον αντίποδα η υψηλότερη κατανάλωση καταγράφεται στις τουριστικές περιοχές όπως η Λευκάδα, οι Κυκλάδες, το Ηράκλειο Κρήτης, τα Χανιά και η Κόρινθος με την κατανάλωση να κυμαίνεται από 130 κουτιά έως 170 κουτιά μηνιαίως ανά χίλιους κατοίκους.
Τα πιο συχνά συνταγογραφούμενα αντιβιοτικά
Σύμφωνα με την αναδρομική μελέτη της ΗΔΙΚΑ τα πιο συχνά συνταγογραφούμενα αντιβιοτικά στην Ελλάδα η αμοξυκιλλίνη, οι κεφαλοσπορίνες και οι κινολόνες, με τις τελευταίες σε άλλες χώρες να είναι πολύ χαμηλότερα σε κατανάλωση καθώς δεν περιλαμβάνονται στη συνιστώμενη κατηγορία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας access (για μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης μικροβιακής αντοχής).
Μακράν πιο συχνά συνταγογραφούμενο αντιβιοτικό είναι η αμοξυκιλλίνη με κλαβουλανικό οξύ.
Πώς κυμαίνονται τα αντιβιοτικά ανάλογα με τη διάγνωση
Αναφορικά με τις διαγνώσεις το 20% των συνταγογραφούμενων αντιβιοτικών αφορούν στις αναπνευστικές λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος, το 15% αφορούν στις λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος -εκεί ξεχωρίζουν και οι κυστίτιδες- με το 5% των αντιβιοτικών να συνταγογραφούνται για μέση ωτίτιδα και τα οδοντιατρικά προβλήματα να αντιστοιχούν στο 7%.
Ποιες ειδικότητες γιατρών γράφουν τα περισσότερα αντιβιοτικά
Τώρα, αναφορικά με τις ιατρικές ειδικότητες που συνταγογραφούν τα περισσότερα αντιβιοτικά, πρώτοι έρχονται οι παθολόγοι με τουλάχιστον 800 κουτιά ανά 1000 κατοίκους το μήνα και ακολουθούν οι γενικοί γιατροί με 600 έως 700 κουτιά ανά 1000 κατοίκους το μήνα. Λίγο πιο πίσω βρίσκονται οι παιδίατροι με 500 έως 600 κουτιά, οι στοματικοί και γναθοστοματικοι χειρουργοί με λίγο περισσότερα από 500 κουτιά και οι γυναικολόγοι με 300 έως 400 κουτιά ανά 1000 κατοίκους το μήνα.
Σχολιάζοντας τα ευρήματα της μελέτης ο καθηγητής φαρμακολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης Αχιλλέας Γραβάνης επισημαίνει ότι τα ευρήματα αυτά επιβεβαιώνουν όσα λέγαμε (και γνωρίζαμε) για την κατάχρηση των αντιβιοτικών στην Ελλάδα και μάλιστα κατά σειρά ετών και χαρτογραφούν για πρώτη φορά και τις ιδιαιτερότητες της κατάχρησης αυτής. Ενδεικτικά, η χρήση αντιβιοτικών αυξάνει στις μικρές ηλικίες (νήπια- παιδιά), και μετά αυξάνει ξανά από την ηλικία των 55 ετών και άνω, καταγράφοντας κορυφή στους άνδρες στα 85 έτη.
