Το Ιράν δήλωσε ότι η διέλευση μέσω των στρατηγικής σημασίας Στενών του Ορμούζ θα αποκατασταθεί μόλις τερματιστεί η σύγκρουση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, όμως οι δύο πλευρές παραμένουν μακριά από την επίλυση των διαφορών τους ή την εξεύρεση τρόπου για να επιτευχθεί αυτό.
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε από διήμερη σύνοδο με τον στενό σύμμαχο του Ιράν, τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, όπου και οι δύο συμφώνησαν ότι τα Στενά πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά, χωρίς όμως να σημειωθεί εμφανής πρόοδος προς αυτή την κατεύθυνση.
Όπως αναφέρει το Bloomberg, το Ιράν έχει δείξει μικρό ενδιαφέρον να χαλαρώσει τον έλεγχό του στη θαλάσσια οδό, επιμένοντας ότι θέλει να διατηρήσει έναν βαθμό ελέγχου ακόμη και μετά το τέλος του πολέμου. Οι απειλές της Τεχεράνης προς τα πλοία στον Περσικό Κόλπο έχουν σχεδόν παραλύσει τις εξαγωγές από την πετρελαιοπαραγωγό περιοχή, εκτοξεύοντας τις τιμές της ενέργειας και προσφέροντας στο Ιράν σημαντικό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ.
«Φυσικά, μόλις επιλυθεί η τρέχουσα κατάσταση ανασφάλειας, οι συνθήκες ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ θα επανέλθουν στο φυσιολογικό», δήλωσε ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο Mehr.
Ο Πεζεσκιάν ανέφερε ότι το Ιράν θα εφαρμόσει αποτελεσματικούς και επαγγελματικούς μηχανισμούς παρακολούθησης και ελέγχου στα Στενά του Ορμούζ στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Πρόσθεσε επίσης ότι η χώρα παραμένει προσηλωμένη σε διπλωματική επίλυση της σύγκρουσης.
Ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Ουάνγκ Γι δήλωσε την Παρασκευή ότι τα Στενά πρέπει να ανοίξουν ξανά για τη ναυσιπλοΐα το συντομότερο δυνατό, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua. Σε απάντηση στη διατάραξη της ναυσιπλοΐας από το Ιράν, οι ΗΠΑ επέβαλαν αποκλεισμό στις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου, επιχειρώντας να αποκόψουν τη βασική οικονομική «σανίδα σωτηρίας» της χώρας και να πιέσουν την Τεχεράνη να αποδεχθεί τους αμερικανικούς όρους για ειρηνευτική συμφωνία.
Η ανακοίνωση της Κίνας ήρθε τη στιγμή που οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου επιχείρησαν να αναδείξουν σημεία σύγκλισης σχετικά με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή κατά τη διάρκεια των συναντήσεων Τραμπ–Σι αυτή την εβδομάδα - παρότι ουσιαστικά βρίσκονται σε αντίπαλα στρατόπεδα, με την Κίνα να επικρίνει επανειλημμένα την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά του συμμάχου της, Ιράν.
Κατά την επιστροφή του από την Κίνα, ο Τραμπ δήλωσε επίσης στους δημοσιογράφους ότι συζήτησε με τον Σι το ενδεχόμενο άρσης των κυρώσεων σε κινεζικές πετρελαϊκές εταιρείες που αγοράζουν ιρανικό αργό πετρέλαιο. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών έχει εντείνει τις κυρώσεις τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς οι ΗΠΑ προσπαθούν να πιέσουν την Τεχεράνη στις διαπραγματεύσεις. Το Πεκίνο έχει δώσει εντολή στις εταιρείες του να αγνοούν τις κυρώσεις.
«Θα πάρω μια απόφαση μέσα στις επόμενες ημέρες», δήλωσε ο Τραμπ στο Air Force One όταν ρωτήθηκε αν εξετάζει την άρση των κυρώσεων. «Το συζητήσαμε».
Ο Τραμπ είπε επίσης ότι τρία κινεζικά δεξαμενόπλοια που διέσχισαν τα Στενά του Ορμούζ αυτή την εβδομάδα φορτωμένα με ιρανικό πετρέλαιο το έκαναν επειδή οι ΗΠΑ το επέτρεψαν, σε συνέντευξή του στο Fox News. Η ιρανική κρατική τηλεόραση είχε προηγουμένως αναφέρει ότι περισσότερα από 30 πλοία έλαβαν άδεια διέλευσης από τα Στενά από το βράδυ της Τετάρτης, επικαλούμενη αξιωματούχο του ναυτικού των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Δύσκολο δίλημμα
Ο Λευκός Οίκος βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα δύσκολο δίλημμα: πώς να ανοίξει ξανά τα Στενά, να μειώσει τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και να τερματίσει μια ολοένα και πιο αντιδημοφιλή σύγκρουση που έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη διαταραχή στην προσφορά πετρελαίου στην ιστορία, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Οι αγορές φυσικού αργού πετρελαίου έχουν επίσης ενισχυθεί ξανά τις τελευταίες ημέρες, υπενθυμίζοντας τη γενικότερη στενότητα προσφοράς που πλήττει τη διεθνή πετρελαϊκή βιομηχανία.
Το Brent έχει αυξηθεί περίπου κατά 50% από την έναρξη του πολέμου, καθώς οι επενδυτές φοβούνται νέα κλιμάκωση της έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν μετά την επίσκεψη Τραμπ στην Κίνα, η οποία δεν απέφερε συγκεκριμένη πρόοδο για την επανέναρξη της λειτουργίας των Στενών του Ορμούζ.
Ο υπουργός Εσωτερικών του Πακιστάν, Μοχσίν Νακβί, έφτασε το Σάββατο στην Τεχεράνη, όπου συναντήθηκε με τον Ιρανό ομόλογό του. Οι δύο πλευρές συζήτησαν τις διμερείς σχέσεις και τις προοπτικές επανέναρξης των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων ΗΠΑ–Ιράν, στις οποίες το Πακιστάν λειτουργεί ως βασικός διαμεσολαβητής, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim.
Η περιορισμένη ανάκαμψη στις μετακινήσεις πλοίων που είχε παρατηρηθεί νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα εξασθένησε ξανά, καθώς οι πλοιοκτήτες παρέμειναν επιφυλακτικοί.
Η μοναδική ουσιαστική προοπτική για μια βραχυπρόθεσμη συμφωνία φαίνεται να είναι η αναβολή των συνομιλιών σχετικά με το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου της Τεχεράνης, με τις δύο πλευρές να υποδεικνύουν ότι το ζήτημα θα εξεταστεί σε μεταγενέστερο στάδιο - παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ επικαλέστηκε το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ως τη βασική δικαιολογία για τον πόλεμο.
Το Ιράν δήλωσε ότι «κατέληξε σε συμφωνία με τους Αμερικανούς» να αναβληθεί το θέμα για τα επόμενα στάδια των διαπραγματεύσεων, χαρακτηρίζοντάς το «πολύ περίπλοκο», όπως δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί σε συνέντευξη Τύπου στην Ινδία την Παρασκευή.
Ο Τραμπ δήλωσε επίσης μέσα στο Air Force One ότι είναι πρόθυμος να στείλει αμερικανικές δυνάμεις για να απομακρύνουν το ουράνιο του Ιράν «την κατάλληλη στιγμή», αν και νωρίτερα, σε συνέντευξή του στο Fox News, είχε υποστηρίξει ότι μια τέτοια αποστολή ήταν «περισσότερο για λόγους δημοσίων σχέσεων παρά για οτιδήποτε άλλο».
Το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν, το οποίο βρίσκεται σε άγνωστη τοποθεσία από την αμερικανοϊσραηλινή εκστρατεία βομβαρδισμών τον Ιούνιο του περασμένου έτους, εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα βασικά εμπόδια για μια ειρηνευτική συμφωνία.
