Η παλιά διεθνής τάξη που βασιζόταν σε κανόνες έχει τελειώσει, αλλά τι θα την αντικαταστήσει; Πολλοί πιστεύουν ότι κάτι πολύ χειρότερο: Έχει γίνει της μόδας να παραπέμπει κανείς στον Θουκυδίδη ή να επικαλείται τον νόμο της ζούγκλας. Ο πόλεμος στο Ιράν φαίνεται να επιβεβαιώνει αυτή την άποψη.
Σύμφωνα με το Bloomberg, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Όπως μια ζούγκλα που καταλαμβάνει μια φυτεία μονοκαλλιέργειας, ένα άγριο, αποκεντρωμένο οικοσύστημα αντικαθιστά μια παγκόσμια τάξη συγκεντρωμένη στην αμερικανική ισχύ και στους θεσμούς. Αυτό που αγνοεί ο «νόμος της ζούγκλας» είναι ότι η άγρια φύση είναι γεμάτη συνεργατική συμπεριφορά. Διαφορετικοί οργανισμοί σχηματίζουν αμοιβαία επωφελείς σχέσεις για να αναπτυχθούν, να ευδοκιμήσουν, να ξεπεράσουν εμπόδια και να μειώσουν κινδύνους.
Η κατανόηση αυτής της νέας μετα-αμερικανικής παγκόσμιας τάξης εξαρτάται από την κατανόηση τριών υποκείμενων τάσεων. Η πρώτη είναι μια συνεχιζόμενη ανακατανομή της παγκόσμιας ισχύος από τη Δύση και τον Βορρά προς την Ανατολή και τον Νότο.
Η δεύτερη τάση είναι μια μετατόπιση ισχύος από τα κράτη προς τις εταιρείες, τις ΜΚΟ και άλλους λεγόμενους μη κρατικούς δρώντες. Τα έσοδα της Walmart ξεπερνούν το ΑΕΠ της Σουηδίας. Κάθε μέρα περισσότεροι από 3,5 δισεκατομμύρια άνθρωποι κοινωνικοποιούνται, ενημερώνονται ή πραγματοποιούν συναλλαγές μέσω μιας εφαρμογής της Meta. Αν ένας μικρός ή μεσαίου μεγέθους στρατός χρειάζεται αξιόπιστες επικοινωνίες στο πεδίο της μάχης, πρέπει να συνεργαστεί με το Starlink του Έλον Μασκ.
Η τρίτη τάση είναι η συνεχώς αυξανόμενη παγκόσμια διασύνδεση. Η παγκοσμιοποίηση φαίνεται να έχει αντέξει τον λαϊκισμό και μια πανδημία, ενώ το παγκόσμιο εμπόριο εξακολουθεί να προβλέπεται ότι θα αναπτυχθεί με τον ίδιο ρυθμό όπως την προηγούμενη δεκαετία.
Σε μια εποχή υπερσυνδεσιμότητας και κατανεμημένης ισχύος, οι διαχωρισμοί που κάποτε δομούσαν τις διεθνείς σχέσεις - όπως κομμουνισμός εναντίον καπιταλισμού ή Δύση εναντίον του υπόλοιπου κόσμου - έχουν καταρρεύσει. Τα κράτη, πλέον με μεγαλύτερη αυτονομία και περισσότερες επιλογές, είναι ευέλικτα, ευκαιριακά και αντιφατικά στις μεταξύ τους σχέσεις. Η «πολυγαμία» γίνεται ο νέος κανόνας στη γεωπολιτική.
Οι μεσαίες δυνάμεις αποτελούν πλέον βασικούς παίκτες σε αυτό το νέο τοπίο. Και η εντεινόμενη πίεση των μεγάλων δυνάμεων δημιουργεί πρόσθετο κίνητρο για αυτές τις χώρες να συνεργαστούν - να «κρατηθούν μαζί» για να αποφύγουν τον κίνδυνο να βρεθούν μόνες τους.
Αυτό σημαίνει ότι η νέα παγκόσμια τάξη μπορεί, σε ορισμένους τομείς, να είναι πιο συνεργατική και πιο δίκαιη από την προηγούμενη. Η πρόοδος είναι πιο πιθανή σε ζητήματα που είναι κυρίως τεχνικής φύσης, όπως το εμπόριο, η δημόσια υγεία, το διακρατικό έγκλημα και τα πρότυπα της τεχνητής νοημοσύνης.
Ωστόσο, η ασφάλεια είναι ένα ζήτημα που ωφελείται από πιο κεντρική εξουσία. Σήμερα περισσότερες χώρες βρίσκονται σε σύγκρουση από οποιαδήποτε άλλη στιγμή μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο κίνδυνος ενός νέου παγκοσμίου πολέμου αυξάνεται και η λίστα των υπαρξιακών απειλών που αξίζει να ληφθούν υπόψη είναι ανησυχητικά μεγάλη.
Περισσότερες δυνατότητες και περισσότεροι κίνδυνοι. Αυτή είναι η αντίφαση που ορίζει τη νέα παγκόσμια τάξη. Τα κράτη και οι ιδεολογίες έχουν αναδυθεί και έχουν καταρρεύσει, αλλά ο κόσμος δεν έχει γνωρίσει ποτέ τέτοια επίπεδα διασύνδεσης και πολυπλοκότητας. Η ιστορία δεν μπορεί να προβλέψει αν θα επικρατήσει η συνεργασία ή το χάος.
