Οι ΗΠΑ και το Ιράν πρόκειται να διεξαγάγουν διαπραγματεύσεις στην πρωτεύουσα του Πακιστάν, το Ισλαμαμπάντ, το Σάββατο, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου τους που διαρκεί έξι εβδομάδες, αν και η Τεχεράνη έθεσε εν αμφιβόλω τις συνομιλίες δηλώνοντας ότι δεν μπορούν να ξεκινήσουν χωρίς δεσμεύσεις σχετικά με τον Λίβανο και τις κυρώσεις.
Σύμφωνα με το Reuters, η αμερικανική αντιπροσωπεία, υπό την ηγεσία του Αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς και με τη συμμετοχή του ειδικού απεσταλμένου του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, καθώς και του γαμπρού του, Τζάρεντ Κούσνερ, κατευθυνόταν προς το Ισλαμαμπάντ έπειτα από στάση ανεφοδιασμού στο Παρίσι.
Η ιρανική αντιπροσωπεία, με επικεφαλής τον πρόεδρο του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ και τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, έφτασε την Παρασκευή.
Τραμπ: Το Ιράν «δεν έχει χαρτιά»
Ο Καλιμπάφ δήλωσε στο X ότι η Ουάσινγκτον είχε προηγουμένως συμφωνήσει να αποδεσμεύσει ιρανικά περιουσιακά στοιχεία και σε κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο, όπου οι ισραηλινές επιθέσεις εναντίον μαχητών της Χεζμπολάχ που υποστηρίζονται από το Ιράν έχουν σκοτώσει σχεδόν 2.000 ανθρώπους από την έναρξη των συγκρούσεων τον Μάρτιο. Είπε ότι οι συνομιλίες δεν θα ξεκινήσουν μέχρι να τηρηθούν αυτές οι δεσμεύσεις.
Το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν δηλώσει ότι η εκστρατεία στον Λίβανο δεν αποτελεί μέρος της κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, ενώ η Τεχεράνη επιμένει ότι αποτελεί.
Ο Καλιμπάφ δήλωσε επίσης ότι το Ιράν είναι έτοιμο να καταλήξει σε συμφωνία εάν η Ουάσινγκτον προσφέρει αυτό που χαρακτήρισε ως μια γνήσια συμφωνία και αναγνωρίσει τα δικαιώματα του Ιράν, μετέδωσαν τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Ο Λευκός Οίκος δεν σχολίασε άμεσα τις ιρανικές απαιτήσεις, αλλά ο Τραμπ έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι ο μόνος λόγος που οι Ιρανοί είναι ακόμη ζωντανοί είναι για να διαπραγματευτούν μια συμφωνία.
«Οι Ιρανοί δεν φαίνεται να αντιλαμβάνονται ότι δεν έχουν κανένα χαρτί, πέρα από έναν βραχυπρόθεσμο εκβιασμό του κόσμου μέσω της χρήσης των διεθνών θαλάσσιων οδών. Ο μόνος λόγος που είναι ζωντανοί σήμερα είναι για να διαπραγματευτούν!» είπε.
Ο Βανς, μιλώντας καθ’ οδόν προς το Πακιστάν, δήλωσε ότι αναμένει ένα θετικό αποτέλεσμα, αλλά πρόσθεσε: «Αν προσπαθήσουν να μας παίξουν, τότε θα διαπιστώσουν ότι η διαπραγματευτική ομάδα δεν είναι και τόσο δεκτική».
Προκαταρκτικές συζητήσεις είχαν πραγματοποιηθεί ξεχωριστά από Πακιστανούς αξιωματούχους με προπαρασκευαστικές ομάδες και από τις δύο πλευρές, ανέφεραν πηγές στο Ισλαμαμπάντ.
Το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim ανέφερε ότι αυτές περιλάμβαναν 70 μέλη από την Τεχεράνη, μεταξύ των οποίων τεχνικοί ειδικοί σε οικονομικά, θέματα ασφάλειας και πολιτικής, καθώς και προσωπικό μέσων ενημέρωσης και υποστήριξης. Περίπου 100 μέλη μιας προπαρασκευαστικής αμερικανικής ομάδας βρίσκονταν στην πόλη, σύμφωνα με πηγή της πακιστανικής κυβέρνησης.
«Είμαστε πολύ θετικοί», δήλωσε άλλη πακιστανική πηγή κοντά στις συνομιλίες.
Ερωτηθείς αν οι συνομιλίες θα ολοκληρωθούν το Σάββατο, η πηγή είπε: «Είναι πολύ νωρίς για να πούμε. Έχουν εντολή είτε να κλείσουν συμφωνία είτε να αποχωρήσουν. Συνεπώς δεν βιάζονται. Αυτές οι συνομιλίες δεν λειτουργούν με χρονικό περιορισμό».
Το Ισλαμαμπάντ βρισκόταν υπό πρωτοφανές καθεστώς αποκλεισμού ενόψει των συνομιλιών, με χιλιάδες παραστρατιωτικούς και στρατιωτικά στρατεύματα στους δρόμους.
«Έχουμε αναπτύξει πολυεπίπεδη ασφάλεια για αυτό το γεγονός, βασισμένη στον συντονισμό, τη συλλογή πληροφοριών και τη συνεχή παρακολούθηση, ώστε να διασφαλιστεί μηδενική διατάραξη και πλήρης έλεγχος», δήλωσε στο Reuters ο υφυπουργός Εσωτερικών του Πακιστάν, Ταλάλ Τσάουντρι.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε την Τρίτη μια δίμηνη εκεχειρία στον πόλεμο, η οποία έχει αναστείλει τις αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν.
Ωστόσο, δεν έχει τερματίσει τον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν, ο οποίος έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη διαταραχή στην παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία, ούτε έχει κατευνάσει τον παράλληλο πόλεμο μεταξύ Ισραήλ και της υποστηριζόμενης από το Ιράν Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Συνεχίζονται οι συγκρούσεις στον Λίβανο
Ο Ισραηλινός πρέσβης στις ΗΠΑ, Γιεχιέλ Λάιτερ, και η Λιβανέζα ομόλογός του, Νάντα Χαμάντε Μοάουαντ, θα πραγματοποιήσουν συνομιλίες στην Ουάσινγκτον την Τρίτη, ανέφεραν Ισραηλινοί και Λιβανέζοι αξιωματούχοι, εν μέσω αντικρουόμενων εκδοχών για το τι θα καλύψουν αυτές οι συνομιλίες.
Η προεδρία του Λιβάνου δήλωσε ότι οι δύο είχαν τηλεφωνική επικοινωνία την Παρασκευή και συμφώνησαν να συζητήσουν την ανακοίνωση εκεχειρίας και τον καθορισμό ημερομηνίας έναρξης διμερών συνομιλιών υπό τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ. Ωστόσο, η ισραηλινή πρεσβεία στην Ουάσινγκτον ανέφερε ότι οι συνομιλίες θα αποτελέσουν την έναρξη «επίσημων ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων» και ότι το Ισραήλ αρνήθηκε να συζητήσει εκεχειρία με τη Χεζμπολάχ.
Οι ισραηλινές επιθέσεις συνεχίστηκαν σε όλο το νότιο Λίβανο την Παρασκευή. Ένα πλήγμα σε κυβερνητικό κτίριο στην πόλη Ναμπατιέχ σκότωσε 13 μέλη των κρατικών δυνάμεων ασφαλείας του Λιβάνου, δήλωσε ο πρόεδρος Τζόζεφ Αούν σε ανακοίνωση.
Η Χεζμπολάχ δήλωσε σε ανακοίνωση στο κανάλι της στο Telegram ότι εκτόξευσε ομοβροντίες ρουκετών προς βόρειες ισραηλινές πόλεις σε απάντηση.
Λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας, το Ισραήλ εξαπέλυσε τη μεγαλύτερη επίθεση του πολέμου, σκοτώνοντας περισσότερους από 350 ανθρώπους σε αιφνιδιαστικά πλήγματα σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, σύμφωνα με τις λιβανικές αρχές.
Η ατζέντα της Τεχεράνης στις συνομιλίες περιλαμβάνει επίσης αιτήματα για σημαντικές νέες παραχωρήσεις, μεταξύ των οποίων η άρση των κυρώσεων που έχουν παραλύσει την οικονομία της για χρόνια, καθώς και η αναγνώριση της εξουσίας της στο Στενό του Ορμούζ, όπου επιδιώκει να επιβάλλει τέλη διέλευσης και να ελέγχει την πρόσβαση - κάτι που θα συνιστούσε μεγάλη μεταβολή στην περιφερειακή ισορροπία ισχύος.
Τα ιρανικά πλοία διέπλεαν το στενό χωρίς εμπόδια την Παρασκευή, ενώ εκείνα άλλων χωρών παρέμεναν περιορισμένα.
Η διαταραχή στην ενεργειακή τροφοδοσία έχει ενισχύσει τον πληθωρισμό και έχει επιβραδύνει την παγκόσμια οικονομία, με επιπτώσεις που αναμένεται να διαρκέσουν για μήνες ακόμη και αν οι διαπραγματευτές καταφέρουν να ανοίξουν ξανά το στενό.
Η σκληρή στάση των Ιρανών ηγετών ενόψει των διαπραγματεύσεων ακολούθησε ένα προκλητικό μήνυμα από τον νέο Ανώτατο Ηγέτη, Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, την Πέμπτη.
Ο Χαμενεΐ, που δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από τότε που διαδέχθηκε τον πατέρα του, ο οποίος σκοτώθηκε την πρώτη ημέρα του πολέμου, δήλωσε ότι το Ιράν θα απαιτήσει αποζημιώσεις για όλες τις ζημιές του πολέμου.
«Σίγουρα δεν θα αφήσουμε ατιμώρητους τους εγκληματίες επιτιθέμενους που επιτέθηκαν στη χώρα μας», είπε.
Παρότι ο Τραμπ έχει δηλώσει νίκη και ότι έχει αποδυναμώσει τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν, ο πόλεμος δεν έχει επιτύχει πολλούς από τους στόχους που είχε θέσει στην αρχή: να στερήσει από το Ιράν τη δυνατότητα να πλήττει τους γείτονές του, να διαλύσει το πυρηνικό του πρόγραμμα και να διευκολύνει τον λαό του να ανατρέψει την κυβέρνησή του.
Το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη ικανά να πλήξουν γειτονικές χώρες, καθώς και απόθεμα άνω των 400 κιλών εμπλουτισμένου ουρανίου κοντά στο επίπεδο που απαιτείται για την κατασκευή βόμβας. Οι θρησκευτικοί του ηγέτες, που είχαν αντιμετωπίσει λαϊκή εξέγερση μόλις πριν από λίγους μήνες, άντεξαν την επίθεση χωρίς καμία ένδειξη οργανωμένης αντιπολίτευσης.
