Υπάρχουν τρεις τρόποι με τους οποίους θα μπορούσε να τελειώσει ο πόλεμος στο Ιράν αναφέρει σε ανάλυσή του το Bloomberg. Σύμφωνα με τον Μπέρναρντ Χέικελ, καθηγητή Σπουδών Εγγύς Ανατολής στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον. Το καθεστώς θα μπορούσε να καταρρεύσει. Θα μπορούσε να παραμείνει στην εξουσία αλλά να μετριάσει τη στάση του και να συνάψει συμφωνία με τις ΗΠΑ. Ή θα μπορούσε απλώς να αντέξει και να επιβιώσει - αλλά «ακόμη πιο σκληρό στην αποφασιστικότητά του να λειτουργεί ως αναθεωρητική δύναμη». Το τελευταίο, σύμφωνα με τον Χέικελ, είναι το πιο πιθανό.
Το Bloomberg Economics επίσης δεν θεωρεί πιθανή την αλλαγή καθεστώτος, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα. Οι προβλέψεις των αγορών - που έχουν δεχτεί κριτική για τον καθόλου ευοίωνο υπολογισμό του στοιχηματισμού πάνω στον πόλεμο - θεωρούν επίσης αυτό το αποτέλεσμα απίθανο: Η προοπτική αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη έχει μόλις 36% πιθανότητες. Από την άλλη πλευρά, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι η μόνη συμφωνία που θα αποδεχτεί είναι η «άνευ όρων παράδοση».
Αν το καθεστώς πράγματι καταρρεύσει ή φτάσει κοντά σε αυτό, το Ιράν θα μπορούσε να βυθιστεί στο χάος, όπως γράφει η Burcu Ozcelik: το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης θα μπορούσε να διασπαστεί ή τοπικές ένοπλες ομάδες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε εμφύλιο πόλεμο.
Ο Χέικελ προειδοποιεί επίσης ότι η κατάσταση θα μπορούσε να επιδεινωθεί γρήγορα: «Σε αυτή την περίπτωση (αλλαγής καθεστώτος), θα μπορούσε να προκύψει εμφύλιος πόλεμος. Το Ιράν είναι μόνο περίπου 50% περσικό εθνοτικά. Υπάρχουν και άλλες εθνοτικές ομάδες - οι Μπαλόχ, οι Κούρδοι, οι Αζέροι, οι Άραβες. Θα μπορούσαν να εξοπλιστούν από εξωτερικές δυνάμεις. Θα μπορούσε να προκύψει ένα πολύ χαοτικό και αποδυναμωμένο κεντρικό κράτος. Αυτό θα ήταν καταστροφή για το Ιράν και για την περιοχή. Το Ιράν είναι μια μεγάλη χώρα με έναν εξαιρετικά ταλαντούχο πληθυσμό. Διαθέτει τεράστιους πόρους σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Ένας πόλεμος τύπου Λιβύης στο Ιράν θα ήταν καταστροφικός.»
Όσο για το πόσο θα διαρκέσουν οι συγκρούσεις, η Dina Esfandiary της Bloomberg Geoeconomics επισημαίνει τρεις παράγοντες. Όσο μεγαλύτερο είναι το οικονομικό κόστος - κυρίως μέσω των τιμών της ενέργειας - τόσο μεγαλύτερη θα είναι η πίεση προς τον Τραμπ να τερματίσει τον πόλεμο. Για το Ιράν, η προθυμία για διαπραγμάτευση θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα εξαντλούνται ή καταστρέφονται τα αποθέματα όπλων του, καθώς και από το ποιες φατρίες θα αναδειχθούν ισχυρότερες μετά τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Ένα σενάριο που κανείς δεν φαίνεται να θεωρεί ιδιαίτερα πιθανό είναι μια μετάβαση στη δημοκρατία. Το Bloomberg Geoeconomics εξέτασε την ιστορία αλλαγών καθεστώτος που επιβλήθηκαν από ξένες δυνάμεις και διαπίστωσε ότι πολύ σπάνια καταλήγουν στη δημιουργία σταθερών δημοκρατιών.
Όπως γράφει χαρακτηριστικά ο αναλυτής Αντόνιο Μπαρόζο: «Από τις 60 απόπειρες αλλαγής ηγεσίας με ξένη υποστήριξη από το 1945, μόνο επτά οδήγησαν σε δημοκρατίες που διατηρήθηκαν για τουλάχιστον μία δεκαετία. Σε περιπτώσεις που φέρεται να εμπλέκονταν οι ΗΠΑ, μόνο δύο από τις 26 είχαν αυτό το αποτέλεσμα. Στη Μέση Ανατολή, καμία δεν κατέληξε σε εδραιωμένη δημοκρατία».
Φωτογραφία: Getty Images /Ideal Images
