Καλά τα νέα από την Κομισιόν. Η ανάπτυξη αποτιμάται ως ανθεκτική παρά την παγκόσμια καταιγίδα. Τα δημοσιονομικά μας «πιστοποιήθηκαν» ως εντός στόχων και μας δόθηκε επιπλέον «ανάσα» 500 εκατ. ευρώ (από τη ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες που, ειδικά για την Ελλάδα, θα τρέξει με έτος βάσης το 2024, με την οποία δρομολογείται πλέον το πακέτο μέτρων των 1,5 δισ. ευρώ για την προσεχή 2ετία). Η γενική εικόνα λοιπόν από την καταιγίδα εγγράφων του «Ευρωπαϊκού Εξαμήνου» όπως λέγεται είναι καλή. Τόσο καλή που μπορεί να «χωράνε» και άλλα μέτρα στήριξης μέχρι να φτάσει η ώρα της ΔΕΘ.
Αλλά, πέρα από τη χαρά για τα εύσημα και για την «ανάσα» που δίδεται για μέτρα στήριξης, πρέπει να ακουστεί και το κάλεσμα για…. τροχάδην. Εξηγούν από τις Βρυξέλλες πως το «κλειδί» είναι η διατήρηση της μεταρρυθμιστικής πορείας, αφού «παρά τις αξιοσημείωτες βελτιώσεις, οι προκλήσεις παραμένουν». Πρέπει λοιπόν να ακουστούν και οι επισημάνσεις/συστάσεις για τα μέτωπα που μένουν ανοικτά ή για όσα τώρα δημιουργούνται με επίκεντρο την αγορά εργασίας ή τη στέγαση. Και με πρώτο μέλημα την πλήρη αξιοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης στον ένα χρόνο και κάτι που απομένει έως το τέλος του επόμενου καλοκαιριού. Μεταξύ λοιπόν αυτών των προκλήσεων που πρέπει να αντιμετωπισθούν σύμφωνα με τα έγγραφα των Βρυξελλών, είναι σε «τίτλους» και οι εξής:
-Η αναλογία δημόσιου χρέους ως προς το ΑΕΠ μειώνεται, αλλά παραμένει υψηλή. Τα επίμονα ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών δυσκολεύουν την Ελλάδα να μειώσει το εξωτερικό χρέος της.
-Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPL) των ελληνικών τραπεζών έχει μειωθεί, αλλά το υψηλό απόθεμα δανείων που διακρατούνται από servicers επιβαρύνει την οικονομία.
-Οι αυξήσεις στις τιμές των κατοικιών έχουν οδηγήσει σε επιδείνωση της δυνατότητας εύρεσης προσιτής στέγης. Οι υψηλές τιμές των κατοικιών επηρεάζουν δυσανάλογα τις ευάλωτες ομάδες, εμποδίζοντας παράλληλα τους ανθρώπους να μετακινηθούν για να βρουν εργασία.
-Παρά την ισχυρή ανάπτυξη από το 2021 και μετά, η παραγωγικότητα της εργασίας στην Ελλάδα δεν συγκλίνει με την υπόλοιπη ΕΕ. Οι περιφερειακές ανισότητες παραμένουν έντονες. Η χαμηλή παραγωγικότητα συνδέεται εν μέρει με τη δομή της οικονομίας και περαιτέρω βελτίωση της ανταγωνιστικότητας κόστους είναι απίθανη χωρίς υψηλότερη παραγωγικότητα.
-Ο δείκτης ιδιωτικών επενδύσεων στην Ελλάδα είναι από τους χαμηλότερους στην ΕΕ. Οι επενδυτικές ανάγκες είναι σημαντικές, αφού παρά την πρόσφατη πρόοδο, η αναλογία επενδύσεων ως προς ΑΕΠ παραμένει η χαμηλότερη στην ΕΕ.
-Η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή έχει βελτιωθεί, αλλά απαιτούνται περαιτέρω κινήσεις. Η χρηματοδότηση για την θωράκιση από τον κίνδυνο φυσικών καταστροφών είναι ανεπαρκής. Η Ελλάδα είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στους κλιματικούς κινδύνους και τα ακραία καιρικά φαινόμενα.
-Οι επιδόσεις της Ελλάδας στον τομέα της καινοτομίας βελτιώνονται, αλλά η χώρα αγωνίζεται να γεφυρώσει το χάσμα με την ΕΕ.
-Το φορολογικό πλαίσιο της Ελλάδας εξακολουθεί να είναι πολύπλοκο, κατακερματισμένο και υπόκειται σε συχνές αλλαγές. Οι ηλεκτρονικές πληρωμές έχουν περιορίσει τη φοροδιαφυγή και έχουν αυξήσει τα δημόσια έσοδα, αλλά η φοροδιαφυγή παραμένει μια πρόκληση σε συγκεκριμένους τομείς.
-Οι υψηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας έχουν αρνητικό αντίκτυπο τόσο στην ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων όσο και στο διαθέσιμο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών.
-Η απασχόληση έχει αυξηθεί, αλλά μένει ανεκμετάλλευτό μεγάλο ποσοστό του εργατικού δυναμικού. Οι δυσμενείς δημογραφικές τάσεις απαιτούν μεγαλύτερο και καλύτερα εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό. Η απόδοση της αγοράς εργασίας της Ελλάδας συνεχίζει να βελτιώνεται, αλλά οι βασικές διαρθρωτικές προκλήσεις παραμένουν.
-Οι χαμηλές επιδόσεις στις βασικές δεξιότητες των νέων αποτελούν εμπόδιο για την περαιτέρω ανάπτυξη δεξιοτήτων. Οι αναντιστοιχίες δεξιοτήτων, που αποδίδονται εν μέρει στα χαμηλά επίπεδα συμμετοχής στην εκπαίδευση ενηλίκων, εμποδίζουν την ανάπτυξη της απασχόλησης και της παραγωγικότητας.
-Οι συνθήκες εργασίας παραμένουν δύσκολες για πολλούς εργαζόμενους, γεγονός που καθιστά προτεραιότητα τη βελτίωση της ποιότητας της εργασίας, προκειμένου να βελτιωθεί η κοινωνική δικαιοσύνη. Περαιτέρω βελτιώσεις στο βιοτικό επίπεδο θα απαιτήσουν συνεχείς διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Παρά τη βελτιωμένη οικονομική κατάσταση της Ελλάδας, ο κίνδυνος φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού παραμένει υψηλός.
-Η Ελλάδα αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις στην κάλυψη των αναγκών υγειονομικής περίθαλψης, οι οποίες θα γίνουν ακόμη πιο έντονες στο μέλλον λόγω της γήρανσης του πληθυσμού. Η μακροχρόνια φροντίδα ενηλίκων είναι υπανάπτυκτη στην Ελλάδα και υπάρχουν περιορισμένες επίσημες υπηρεσίες για να διασφαλιστεί η επαρκής κάλυψη με συντονισμένο τρόπο.
