Ξεκινώντας από το ζήτημα της συμμόρφωσης μια νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Journal of the American Academy of Dermatology δείχνει ότι πολλοί Αμερικανοί δεν προστατεύουν το δέρμα τους όσο θα έπρεπε.
Ερευνητές από τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) ρώτησαν τους συμμετέχοντες πόσο συχνά χρησιμοποιούν αντηλιακό όταν βρίσκονται στον ήλιο για πάνω από μία ώρα και μόνο το 14% των ανδρών δήλωσε ότι βάζει τακτικά αντηλιακό. Οι γυναίκες, απάντησαν ναι σε ποσοστό 30%, καταγράφοντας διπλή επίδοση σε σχέση με τους άντρες. Αναφορικά τώρα με τη μελέτη που πραγματοποίησε η Ομάδα Εργασίας Περιβάλλοντος (EWG), δημοσιεύοντας τον οδηγό αντηλιακών 2025, τα ευρήματα είναι ακόμα πιο ανησυχητικά.
Ορμονοδιαταράκτες στην σύνθεση των αντηλιακών
Ο οδηγός εξέτασε περισσότερα από 1.700 προϊόντα με δείκτη προστασίας SPF, όπως αντηλιακά, lip balm και ενυδατικές κρέμες. Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι το 80% των προϊόντων προσφέρουν κατώτερη αντηλιακή προστασία από την προβλεπόμενη ή περιέχουν ανησυχητικά συστατικά όπως οξυβενζόνη και βιταμίνη Α. Η οξυβενζόνη είναι μια χημική ουσία που μπορεί να διαταράξει το ορμονικό σύστημα (ορμονικός διαταράκτης, που προκαλεί υπογονιμότητα) και ορισμένα στοιχεία υποδηλώνουν ότι η προσθήκη βιταμίνης Α στα αντηλιακά θα μπορούσε να αυξήσει την ευαισθησία στον ήλιο, καθώς η βιταμίνη Α (ρετινόλη) προκαλεί φωτό-ευαισθησία.
Ερεθιστικές ουσίες σε «υποαλλεργικά» βρεφικά προϊόντα
Παράλληλα, η EWG εντόπισε βρεφικά αντηλιακά της παρέχουν ειδική προστασία από τον ήλιο και τις ερεθιστικές χημικές ουσίεςκαι φέρουν την ένδειξη «υποαλλεργικά προϊόντα», αλλά στην πράξη περιέχουν ένα συντηρητικό που ονομάζεται μεθυλισοθειαζολινόνη, το οποίο έχει κριθεί μη ασφαλές για χρήση σε προϊόντα που δεν ξεπλένονται από την Επιστημονική Επιτροπή για την Ασφάλεια των Καταναλωτών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Υπερβολικοί ισχυρισμοί στον δείκτη SPF
Επίσης, βρέθηκαν γνωστά brands αντηλιακών με αναγραφόμενα υψηλά επίπεδα SPF όπως SPF 70 ή SPF 100+, παρόλο που ο Αμερικανικός Οργανισμός Φαρμάκων (FDA) επισημαίνει ότι αρκεί το SPF 50 και πως επειδή η καμπύλη της προστασίας είναι εκθετική, από κει και πέρα δεν υπάρχει καμία ουσιαστική διαφορά.
Παραπλανητικές ετικέτες στα αντηλιακά
Σύμφωνα με τη Σόνια Λούντερ (Sonya Lunder), ανώτερη αναλύτρια της EWG, πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι οι καταναλωτές παραπλανώνται από τους ισχυρισμούς των ετικετών σχετικά με την αντηλιακή προστασία και ως εκ τούτου, όσοι χρησιμοποιούν αντηλιακά με υψηλότερο δείκτη προστασίας (SPF) είναι πιο πιθανό να παραμείνουν στον ήλιο για περισσότερο χρόνο και να υποστούν ηλιακά εγκαύματα.
30 αντηλιακά στη «λίστα της ντροπής»
Ο οδηγός της EWG ξεχωρίζει επίσης περισσότερα από 30 αντηλιακά προϊόντα — τα χειρότερα από αυτά που διατίθενται στην αγορά — στο Sunscreen Hall of Shame του 2025, ( η λίστα της ντροπής) λόγω τοξικών συστατικών που περιέχονται στη σύνθεσή τους (όπως η οξυβενζόνη, ένας ορμονικός διαταράκτης). Η λίστα περιλαμβάνει επίσης προϊόντα που ψεκάζονται (λόγω κινδύνου εισπνοής και μη επαρκούς κάλυψης του δέρματος) και υπερβολικών ισχυρισμών για SPF.
Σύμφωνα με την EWG, περίπου τα μισά από τα προϊόντα του φετινού οδηγού δεν μπορούσαν να πωληθούν στην Ευρώπη λόγω των αυστηρότερων κανόνων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τις τιμές του δείκτη SPF και την τελικώς παρεχόμενη προστασία από την UVA ακτινοβολία.
Υπάρχουν βέβαια και καλά προϊόντα
Παρόλο που πολλά από τα αντηλιακά που εξετάστηκαν δεν πληρούσαν τα πρότυπα ασφαλείας της EWG, το 21% από τα 1.700 προϊόντα σημείωσε υψηλή βαθμολογία. Περίπου το 19% των ενυδατικών κρεμώντας και το 21% των lip balm σημείωσαν επίσης καλή βαθμολογία.
Η άποψη του ειδικού
Από την εγχώρια επιστημονική κοινότητα, ο πρόεδρος της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας Ευάγγελος Φιλόπουλος επισημαίνει στο insider: «Καθώς το καλοκαίρι πλησιάζει αυξάνεται ο αριθμός των συμπολιτών μας που εκτίθεται στην εντονότερη αυτή την εποχή ηλιακή ακτινοβολία. Η καλύτερη προστασία είναι η αποφυγή έκθεσης μας σ' αυτήν τις ώρες γύρω από το μεσημέρι, ο ρουχισμός, το πλατύγυρο καπέλο, τα γυαλιά ηλίου και βέβαια η προστασία του γυμνού δέρματος με ένα αντιηλιακό ευρέως φάσματος ( UVA & UVB) με SPF>30. Ιδιαίτερα προσεκτικοί πρέπει να είναι οι άνθρωποι που έχουν ανοικτόχρωμη επιδερμίδα και ανοιχτόχρωμα μάτια, καθώς αυτοί εύκολα καίγονται και δύσκολα μαυρίζουν. Η ποιότητα των αντιηλιακων δεν μπορεί να ελεγχθεί από τους πολίτες, αλλά οφείλει να ελέγχεται από κρατικές υπηρεσίες η σοβαρά ερευνητικά κέντρα. Αλλά όπως προαναφέρθηκε δεν είναι μόνο το αντιηλιακό η προστασία μας από τον ήλιο».
Συμβουλές για την παραλία
Σύσσωμη η επιστημονική κοινότητα συστήνει να έχουμε πάντα μαζί μας το αντηλιακό και να το «φοράμε» μισή ώρα πριν βγούμε στον ήλιο, να μην το αφήνουμε να ψήνεται στο αυτοκίνητο μέσα στο καλοκαίρι καθώς αναπτύσσονται πολύ υψηλές θερμοκρασίες, να χρησιμοποιούμε ένα αντηλιακό προϊόν με έναν επαρκή δείκτη SPF και να το ανανεώνουμε κάθε 2 ώρες όσο αδιάβροχο κι αν λέει ότι είναι το προϊόν στην ετικέτα του!
