Το αδιέξοδο που αφορά στον μετά-Covid συντονισμό της δημοσιονομικής πολιτικής στην Ευρώπη, δηλαδή στην αναμόρφωση του Συμφώνου Σταθερότητας, είναι εδώ για άλλη μία φορά.

Και είμαστε μόλις μερικές εβδομάδες πριν από την de facto επιστροφή σε ισχύ του Συμφώνου Σταθερότητας στην παλιά του μορφή την 1/1/2024, αν δεν γίνει δυνατή στο μεταξύ η αναθεώρησή του. Δηλαδή, η αναθεώρηση του Συμφώνου που προβλέπει «κυρώσεις» για όσους θα ξεπερνούν το 3% του ΑΕΠ στο έλλειμμα και το 60% του ΑΕΠ στο χρέος.

Το «αδιέξοδο», είναι, βέβαια, κάτι σύνηθες έως και φυσιολογικό για κάθε μεγάλο ζήτημα που πρέπει να λυθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μέχρι και το «παρά 5» ή ακόμα και το «και 5»...

Έτσι, κι αυτή την φορά, τόσο στο Συμβούλιο όσο και στην Κομισιόν θεωρούν ότι ο συμβιβασμός είναι κάτι που θα επιτευχθεί ακόμα και αν αυτό χρειασθεί να γίνει ένα δευτερόλεπτο πριν από το «γύρισμα» του χρόνου από το 2023 στο 2024.

Έτσι τουλάχιστον... «λένε».

Η αλήθεια, βέβαια, είναι ότι αυτός ο συμβιβασμός δεν έχει δώσει σημάδια παρουσίας μέχρι στιγμής στις συζητήσεις, τόσο στις επίσημες στο Eurogroup και το Ecofin, όσο και στους διαδρόμους ή πίσω από τις κλειστές πόρτες στο «διάφανο» κτίριο του Συμβουλίου ή απέναντι στον «Αστερία» της Κομισιόν.

Η διαφωνία έγκειται στο ότι οι «Βόρειοι» ζητάνε συγκεκριμένο ετήσιο ποσοτικό προσδιορισμό της μείωσης του χρέους μέσω δημοσιονομικής προσαρμογής στο έλλειμμα/πλεόνασμα για όλους όσους είναι σε υπέρβαση του 60% του ΑΕΠ στο χρέος.

Και οι... «Nότιοι» ζητάνε την εξαίρεση από τον υπολογισμό των ελλειμμάτων/πλεονασμάτων, των επενδυτικών δαπανών για την πράσινη μετάβαση, την ψηφιοποίηση και την άμυνα.

Η Κομισιόν από την πλευρά της έχει καταθέσει μία πρόταση που προβλέπει ένα είδος «α λα καρτ» μνημονιακών συμβάσεων με τις χώρες της υπέρβασης του 60% στο χρέος, για 5 έως και 7 χρόνια στα οποία θα διαχυθεί η προσπάθεια μείωσης του χρέους ανάλογα με την κατάσταση σε κάθε χώρα.

Η πρόταση της Κομισιόν απορρίπτεται από τους «Βόρειους» γιατί θεωρούν ότι η Κομισιόν αποκτά έτσι «εξουσίες» διαχείρισης που δεν της ανήκουν, πέραν του γεγονότος ότι δεν την θεωρούν αξιόπιστη για την δουλειά αυτή.

Η προεδρία της Ισπανίας επιχείρησε να βρει μια μέση λύση αυτές τις ημέρες, που πήγε κατά το κοινώς λεγόμενο... άκλαφτη.

Από την πλευρά του ο Επίτροπος επί των Οικονομικών της Κομισιόν κ. Τζεντιλόνι έβαλε στο τραπέζι το ενδεχόμενο να προβλεφθεί, έτσι κι αλλιώς να μη εφαρμοστεί από 1/1/2024 το «παλιό» Σύμφωνο αλλά να υπάρξει μια μεταβατική περίοδος στην οποία οι χώρες μέλη θα προσπαθήσουν να «ετοιμασθούν» για την όποια αναμόρφωση συμφωνηθεί τελικά.

Αυτές και άλλες προτάσεις θα μπουν στο τραπέζι όσο θα πλησιάζει η 31/12/2023, οι συζητήσεις και οι έκτακτες συναντήσεις του Eurogroup/Ecofin θα πυκνώνουν, μέχρι να συμπιεστεί ο χρόνος τόσο που θα μετατραπεί – με την βοήθεια προφανώς κάποιων ανταλλαγμάτων – σε μία «μαύρη τρύπα» που θα απορροφήσει όλες τις διαφωνίες και θα γεννήσει το νέο Σύμφωνο. Ίσως και από 1/1/2024.

Η σκοτεινή... πλευρά της Σελήνης

Υπάρχει όμως, και μία άλλη «σκοτεινή» πλευρά αυτής της συζήτησης για την οποία δεν γίνεται λόγος «φωναχτά», αλλά ο σχετικός φάκελος βρίσκεται στο γραφείο όλων των ΥΠΟΙΚ, ή τουλάχιστον εκείνων που τελικά... αποφασίζουν.

Και κατά πως φαίνεται το περιεχόμενο αυτού του φακέλου και τα όσα λέει εκεί «κυριαρχούν» πίσω από την λογική των επιχειρημάτων των «Βορείων».

Είναι ένας φάκελος με μία μελέτη που υποστηρίζεται από τις υπηρεσίες της ΕΚΤ αλλά και του ESM.

Τι λέει ο φάκελος αυτός; Είναι μία μελέτη για την εξέλιξη του δημόσιου και κατά συνέπεια του ιδιωτικού χρέους στην Ευρώπη, με βάση τις τρέχουσες συνθήκες και την προβολή τους στην δεκαετία που διανύουμε.

Η προβολή αυτή με όρους νομισματικούς και δημοσιονομικούς «δείχνει» μία νέα κρίση χρέους να έρχεται καθώς η Ευρώπη μπαίνει σε μία περίοδο δραστικής συρρίκνωσης της οικονομικής δραστηριότητας σε ένα διεθνές περιβάλλον επιδείνωσης των παραγόντων που επηρεάζουν την οικονομία της Ε.Ε.

Το «πρόβλημα» που αναδεικνύεται είναι η προοπτική ενός νέου «κατακερματισμού» της ευρωπαϊκής αγοράς χρέους, που αφοπλίζει κυριολεκτικά την προσπάθεια της ΕΚΤ να έχει μία ενιαία νομισματική πολιτική για την στήριξη του Ευρώ, απέναντι σε οικονομίες (της Ε.Ε.) με εξαιρετικά διαφορετικούς συντελεστές χρέους.

Με απλά λόγια, η ΕΚΤ λέει και ο ESM συμφωνεί, ότι τα επερχόμενα χρόνια σε συνθήκες οικονομικής επιβράδυνσης, κάθε βήμα της ΕΚΤ να ελέγξει τον πληθωρισμό και να εξασφαλίσει την ισχύ του Ευρώ στο διεθνές νομισματικό σύστημα, κινδυνεύει να στείλει στο «πυρ το εξώτερο» τις οικονομίες με υψηλό χρέος.

Εξού και η έμμεση στήριξή της στις προτάσεις για επαναφορά του Συμφώνου Σταθερότητας με συγκεκριμένους οριζόντιους στόχους μείωσής του σε συγκεκριμένο χρόνο.

Εκεί, στην πραγματικότητα, έχει... σκαλώσει η συζήτηση για την αναμόρφωση του Συμφώνου Σταθερότητας.

Προς επίρρωση αυτού προχθές ο πάλαι ποτέ ισχυρός ανήρ της ΕΚΤ και ενήμερος για τις συζητήσεις αυτές Μάριο Ντράγκι, σε ομιλία του σε συμπόσιο του FT, εξέφρασε την βεβαιότητά του η Ευρώπη και ειδικά η Ευρωζώνη εισέρχονται με βεβαιότητα πλέον σε φάση ύφεσης, από 1/1/2024. Ήτοι από την ημέρα επαναφοράς του αναθεωρημένου (;) Συμφώνου Σταθερότητας.

Θα μπορούσε αυτό να είναι και μια εξαιρετική ερμηνεία του τι ακριβώς σημαίνει το σημερινό «αδιέξοδο»...