Τομάτες, καρπούζια, πεπόνια και... χρυσός

Όταν Αύγουστο μήνα, αγοράζει κανείς ντομάτες υπαίθριας καλλιέργειας, ή καρπούζια άρτι αφιχθέντα από τα μποστάνια της Θήβας, σε τιμές υπερδιπλάσιες από εκείνες που τα αγόραζε πέρσι το καλοκαίρι, ή ακόμα χειρότερα το καλοκαίρι του 2021, αλλά και... κάθε καλοκαίρι, ασφαλώς δεν χρειάζεται να περιμένει τις ανακοινώσεις της Eurostat ή και της δικής μας ΕΛΣΤΑΤ, για να μάθει τι γίνεται με τον πληθωρισμό.

Αλλά ακόμα και αυτές οι ανακοινώσεις – που δεν χρησιμεύουν σε τίποτα όταν πρόκειται να επισκεφτεί κανείς το... Σούπερ Μάρκετ – είναι υποχρεωμένες να καταγράψουν ότι ανεξάρτητα από το τι λέει ο γενικός Δείκτης Τιμών Καταναλωτή της Eurostat, οι αυξήσεις Αύγουστο μήνα των τροφίμων έχουν εκτιναχθεί άλλο ένα 10%(!).

Για την Ελλάδα την αύξηση στα τρόφιμα θα την «μάθουμε» την άλλη εβδομάδα, αλλά θυμίζουμε ότι τον Ιούλιο, τον μήνα της μεγαλύτερης παραγωγής φρέσκων λαχανικών για παράδειγμα, η σχετική αύξηση ήταν 12,3% (!), την ίδια στιγμή που ο ΔΤΚ... «έπεφτε».

Εδώ είναι χρήσιμο να υπενθυμίσουμε ότι πριν από την εμφάνιση του πληθωρισμού στα τέλη του 2021, ο δείκτης που όλοι κοιτάζαμε ήταν το γενικός ΔΤΚ, καθώς σ' αυτόν εκφραζόταν αυτό που έτσι κι αλλιώς «αισθανόμαστε» όταν πηγαίναμε για κάθε είδους ψώνια.

Μετά την εμφάνιση του πληθωρισμού – τον είχαμε ξεχάσει εδώ και δεκαετίες – αρχίσαμε να μαθαίνουμε διάφορους «δείκτες» για τον πληθωρισμό που ο κάθε ένας από αυτούς μπορούσε να καταγραφεί την αύξηση συγκεκριμένων προϊόντων.

Συνήθως την δημοσιότητα κέρδιζε κάθε φορά ο «δείκτης» που φαινόταν ότι μπορεί και να... μειώνεται, πότε στην ενέργεια, πότε ο δομικός, πότε κάποιος άλλος «δείκτης» συγκεκριμένης ομάδας προϊόντων.

Ο δείκτης πληθωρισμού στην κατηγορία των τροφίμων αν και εξαιρετικά «αντιληπτός» στην τσέπη του καταναλωτή παρ' όλα αυτά δεν κερδίζει... τίτλους στα δημοσιεύματα των σχετικών ανακοινώσεων.

Και να σκεφτεί κανείς ότι τον όρο «αντιληπτός πληθωρισμός» δηλαδή ο πληθωρισμός που καταγράφεται περισσότερο από κάθε άλλο δείκτη πληθωρισμού στην αντίληψη του καταναλωτή, τον έχει εισάγει με παλαιότερη δήλωσή της – πριν από ενάμιση χρόνο – η πρόεδρος της ΕΚΤ κα Λαγκάρντ (!).

Αλλά έκτοτε έχει πάψει να αναφέρεται σ' αυτόν στις δημόσιες παρεμβάσεις της...

Πώς δουλεύει ο «δείκτης» και το Ευρώ

Ένα άλλο σημείο που πρέπει να υπενθυμίσουμε επίσης εδώ, σε σχέση με το πως διαβάζουμε τις ανακοινώσεις για την πορεία του πληθωρισμού, είναι το ότι κάθε φορά η όποια μείωση του δείκτη του πληθωρισμού δεν σημαίνει βέβαια ελάφρυνση στις τιμές των αντίστοιχων προϊόντων.

Αντίθετα, το ποσοστό του πληθωρισμού αυξημένο ή μειωμένο, είναι ένα ποσό που «προστίθεται» στην τιμή του προηγούμενου μήνα ή έτους ανάλογα με τον δείκτη που «διαβάζουμε». Με άλλα λόγια καταγράφει μια περαιτέρω μεταβολή (αύξηση) στην τιμή του προϊόντος και όχι μείωσή του, ίση με το ποσοστό που δίνει ο Δείκτης.

Κάπως έτσι βρισκόμαστε σήμερα να κοιτάζουμε από απόσταση ασφαλείας τις μελιτζάνες, τα φασολάκια, ή τις τομάτες για να μη μιλήσουμε για τα γαλακτοκομικά, το κρέας ή το λάδι... Και όλα αυτά Αύγουστο μήνα που οι ντομάτες ή τα φασολάκια ωριμάζουν σε υπαίθριες καλλιέργειες και όχι σε θερμοκήπια.

Μπορεί να σκεφτεί και να προβλέψει κανείς εύκολα τι θα συμβεί με τις ντομάτες που για να τις αγοράσουμε για παράδειγμα Νοέμβριο ή Δεκέμβριο θα πρέπει να έχουν καλλιεργηθεί και ωριμάσει στα θερμοκήπια...

Το Insider.gr έχει παρουσιάσει σειρά άρθρων στην ενότητα «Αγροτική Οικονομία και Διατροφή» που όχι μόνο εξηγούν και αποκαλύπτουν τους πραγματικούς μηχανισμούς

διαμόρφωσης των τιμών στα τρόφιμα, αλλά και τις πολύ ρεαλιστικές προβλέψεις που μπορούν να αναδυθούν από τις παρουσιάσεις αυτές.

Το Οικονογράφημα θέλει απλώς να επισυνάψει και την νομισματική συνιστώσα αυτής της «διαδικασίας» που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Αν «ξεχάσουμε» για λίγο τις τιμές της ντομάτας ή του πεπονιού και ρίξουμε μια ματιά στις τρέχουσες τιμές του χρυσού, σε σχέση με το δολάριο και το ευρώ, θα παρατηρήσουμε για άλλη μια φορά ένα άλλο το παράδοξο της τελευταίας διετίας: αντί η τιμή του χρυσού να «πέφτει» όταν ενισχύεται το δολάριο όπως τους τελευταίους μήνες, αυτή αυξάνεται «σχεδόν» παράλληλα.

Αυτό μπορεί να το παρακολουθήσει κανείς εύκολα στους πίνακες των ελληνικών και ξένων ΜΜΕ.

Πίσω από το παράδοξο αυτό βρίσκεται το γεγονός ότι δεν είναι βέβαια η αύξηση της πραγματικής αξίας του χρυσού (αυτή είναι η λιγότερο μεταβαλλόμενη από κάθε άλλο προϊόν), αλλά η μεταβολή της «αξίας» του δολαρίου.

Θα μπορούσε δηλαδή κανείς να διαβάσει αυτή την σχέση όχι ως τιμολόγηση του χρυσού σε δολάρια, αλλά σαν «τιμολόγηση» του δολαρίου σε «αξία» χρυσού.

Αν αυτή την σχέση την μεταφέρουμε επαγωγικά στο Ευρώ μέσω της συναλλαγματικής ισοτιμίας δολαρίου – ευρώ, θα διαπιστώσουμε την αναλογική διολίσθηση της «αξίας» του Ευρώ σε χρυσό.

Αυτή την «διολίσθηση» της αξίας του Ευρώ σε χρυσό μπορούμε όμως με μεγάλη ευκολία να την παρακολουθήσουμε στις τιμές πώλησης χρυσού ή χρυσών λιρών από την Τράπεζα της Ελλάδος (ανεξάρτητα και παρά την τρομακτική διαφορά τιμής αγοράς και πώλησης που εφαρμόζει η ΤτΕ).

Η καταγραφή αυτής της «διολίσθησης» της αγοραστικής αξίας του ευρώ, όπως αποτυπώνεται στις τιμές αγοράς πώλησης - χρυσού από την ΤτΕ, φωτίζει ακόμα περισσότερο το γιατί και πώς δεν φταίει η τιμή της ντομάτας σε ευρώ, αλλά η διολίσθηση της «ικανότητας» του Ευρώ να την αγοράσει, σε ποσότητες που μπορούσε να το κάνει, όπως πριν από ένα χρόνο...

Ένα επιπλέον ανησυχητικό στοιχείο στο πλαίσιο αυτού του προβληματισμού είναι το γεγονός ότι τα στοιχεία Ιουλίου από το SWIFT (Society for World wide Interbank Finacial Telecommunication) – το σύστημα από το οποίο εξοστρακίστηκε η Ρωσία με τον πόλεμο στην Ουκρανία – δείχνουν μια σημαντική «αλλαγή» για το Ευρώ.

Η «φωτογραφία» του Ιουλίου δείχνει μία κατακόρυφη αύξηση των συναλλαγών σε δολάρια (πάνω από 45%) και για πρώτη φορά πτώση των συναλλαγών σε Ευρώ κάτω από τα επίπεδα του 2012 (κρίση χρέους στην Ευρωζώνη).

Θα μπορούσε κατά συνέπεια να ισχυρισθεί κανείς ότι οι περιβόητοι «δείκτες» πληθωρισμού, που κάθε μήνα μας «βομβαρδίζουν», κρύβουν αλήθειες για την «τιμή» της ντομάτας, για τις οποίες δεν μπορούν να μιλήσουν οι ανακοινώσεις της ΕΛΣΤΑΤ ή της Eurostat.

Γ. Αγγέλης