Το τέλος της εποχής των αφορολόγητων αγορών προϊόντων από Κίνα και τρίτες χώρες, σηματοδοτεί η χθεσινή απόφαση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι Βρυξέλλες υψώνουν ένα τελωνειακό «τείχος προστασίας» στις εισαγωγές από Κίνα, βάζοντας χρεώσεις στον «χείμαρρο» των μικροδεμάτων που κατακλύζουν την ευρωπαϊκή αγορά, κυρίως μέσω κινεζικών κολοσσών ηλεκτρονικού εμπορίου (τύπου Temu και Shein).
Καμία απαλλαγή
Η κομβική αλλαγή αφορά την κατάργηση της ατέλειας (απαλλαγή από δασμούς) για δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ. Πλέον, κάθε εισαγωγή θα υπόκειται σε δασμολόγηση, με ελάχιστη βάση τα 3 ευρώ. Ωστόσο, η ουσία –και η ακόμα μεγαλύτερη επιβάρυνση για τον κάθε Έλληνα ή Ευρωπαίο καταναλωτή– κρύβεται στον τρόπο υπολογισμού του δασμού.
Όπως προκύπτει από την τεχνική ανάλυση της συμφωνίας, ο δασμός των 3 ευρώ δεν θα είναι οριζόντιος ανά φυσικό δέμα, αλλά ανά δασμολογική κατηγορία εμπορεύματος που περιέχεται σε αυτό.
Πολλαπλασιαστής κόστους
Για τον καταναλωτή που έχει συνηθίσει στις χαμηλές τιμές των κινεζικών πλατφορμών, η έκπληξη μπορεί να είναι δυσάρεστη. Αν ένα μικρό δέμα περιέχει προϊόντα διαφορετικών κατηγοριών, ο δασμός θα αθροίζεται.
Συγκεκριμένα, σε μια παραγγελία που περιλαμβάνει, για παράδειγμα:
- μία μεταξωτή μπλούζα (Δασμολογική Κατηγορία 1)
- δύο μάλλινες μπλούζες (Δασμολογική Κατηγορία 2)
Τότε, παρότι πρόκειται για ένα ενιαίο δέμα προς παράδοση, τελωνειακά αναγνωρίζονται δύο διακριτά είδη. Συνεπώς επιβάλλεται δασμός 6 ευρώ συνολικά, από 3 ευρώ για κάθε είδος: δηλαδή δασμός 3 ευρώ για το μεταξωτό είδος και άλλα 3 ευρώ για τα μάλλινα είδη.
Εάν το δέμα περιείχε τρεις ή τέσσερις διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων, ο δασμός θα εκτινασσόταν στα 9 ή και 12 ευρώ, καθιστώντας τις φθηνές αγορές από Κίνα μέσω διαδικτύου ουσιαστικά ασύμφορες.
Χρονοδιάγραμμα εφαρμογής
Η μετάβαση στο νέο καθεστώς θα γίνει την 1η Ιουλίου. Και αυτή όμως θα είναι μόνον η αρχή, πριν την πλήρη δασμολογική επιβάρυνση κάθε μικροδέματος που παραγγέλλει και εισάγει κάθε καταναλωτής στην Ευρώπη.
Συγκεκριμένα οι αλλαγές που θα δουν οι αγοραστές και στη χώρα μας, κλιμακώνονται ως εξής:
- Από 1η Ιουλίου 2026 έως 1η Ιουλίου 2028 (μεταβατική περίοδος): Παύει η ατέλεια και ενεργοποιείται «προσωρινός» πάγιος δασμός 3 ευρώ ανά κατηγορία, για είδη αξίας κάτω των 150 ευρώ.
- Κατά τη μεταβατική αυτή περίοδο, στον προσωρινό δασμό σχεδιάζεται να προστεθεί και επιπλέον χρέωση ως «τέλος διεκπεραίωσης» ανά εισερχόμενο δέμα από Κίνα. Το Τέλος είναι διακριτό από τον δασμό των 3 ευρώ, αλλά επί του παρόντος δεν έχει οριστικοποιηθεί πότε και πώς θα εφαρμοστεί. Συζητείται όμως στο πλαίσιο της δέσμης για την τελωνειακή μεταρρύθμιση και αναμένεται σύντομα να μπει σε εφαρμογή, μέσα στο 2026 πιθανότατα.
- Από το 2028 (Μόνιμο Σύστημα): Ο προσωρινός δασμός καταργείται και αντικαθίσταται από πλήρεις, κανονικούς τελωνειακούς δασμούς. Τότε θα τεθεί σε πλήρη λειτουργία ο νέος Τελωνειακός Κόμβος Δεδομένων της ΕΕ (EU Customs Data Hub), μια ψηφιακή πλατφόρμα δηλαδή που θα επιτρέπει τον μαζικό και αυτοματοποιημένο εκτελωνισμό σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.
Με τους νέους κανόνες η ΕΕ αντιμετωπίζει το σημερινό φαινόμενο της αδασμολόγητης εισόδου των δεμάτων αυτών στην ΕΕ, το οποίο οδηγεί σε αθέμιτο ανταγωνισμό έναντι των πωλητών της ΕΕ.
