Χρονιά παρεμβάσεων στην πολιτική για τη στέγαση θα είναι το 2026 σύμφωνα με το Ενοποιημένο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής. Στον σχεδιασμό βρίσκονται νέες επιδοτήσεις για ανακαινίσεις, οι πρώτες προκηρύξεις για την κοινωνική αντιπαροχή αλλά και κίνητρα προς τον ιδιωτικό τομέα.
Οι πρώτοι διαγωνισμοί για τα στρατόπεδα και την Κοινωνική Αντιπαροχή
Έτσι, δρομολογείται σε πρώτη φάση η αξιοποίηση τριών ανενεργών στρατοπέδων για την κατασκευή περί των 1.300 κατοικιών πρόκειται για τα στρατόπεδα «Καραϊσκάκη» στο Χαϊδάρι, «Ζιάκα» στον Εύοσμο Θεσσαλονίκης και «Μανουσογιαννάκη» στην Πάτρα. Το 25% των νέων κατοικιών θα αποδοθεί σε στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, ενώ το υπόλοιπο 75% θα δοθεί σε ιδιώτες χωρίς πρώτη κατοικία.
Μπροστά παίρνει και η Κοινωνική Αντιπαροχή, με στόχο να προκηρυχθεί εντός του έτους η πρώτη προκήρυξη για την αξιοποίηση των πρώτων 10 δημόσιων ακινήτων, που έχουν παραχωρηθεί στο υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.
H Μονάδα Στρατηγικών Συμβάσεων του Υπερταμείου έχει αναλάβει την ωρίμανση των ακινήτων και τη διενέργεια των διαγωνισμών κοινωνικής αντιπαροχής. Μέσω της Κοινωνικής Αντιπαροχής ο ιδιώτης ανάδοχος αναλαμβάνει την ανάπτυξη/ανακατασκευή ακινήτων σε δημόσια γη. Μέρος των παραγόμενων διαμερισμάτων επιστρέφει στο Δημόσιο για κοινωνική μίσθωση, ενώ το υπόλοιπο διατίθεται στην αγορά.
Οι έξι παρεμβάσεις του 2026 για την προσιτή στέγη
Πέρα από τους διαγωνισμούς σταδιακά εντός της χρονιάς αναμένεται να ξεκινήσουν και έξι ακόμη παρεμβάσεις για την στέγαση που είχαν ανακοινωθεί από τον πρωθυπουργό:
1. Πρόγραμμα ανακαίνισης κατοικιών με προτεραιότητα τα παλαιά κλειστά σπίτια
Με την ενδιάμεση αναθεώρηση του ΕΣΠΑ 2021-2027 ξεκλειδώνει, πιθανότατα μέσα στο επόμενο δίμηνο, το νέο πρόγραμμα ανακαίνισης κατοικιών προϋπολογισμού 400 εκατ. ευρώ. Οι τελικές λεπτομέρειες μένουν να αποσαφηνιστούν αλλά σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες το πρόγραμμα θα προβλέπει ενίσχυση έως 36.000 ευρώ, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί και επιδότηση έως 90% των δαπανών. Η επιδότηση θα φτάνει έως 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο για σπίτια έως 120 τ.μ. και θα αφορά παρεμβάσεις ανακαίνισης, όπως αλλαγή κουζίνας και μπάνιου, αντικατάσταση κουφωμάτων, ηλεκτρολογικά, υδραυλικά κ.α. μαζί με ήπιες παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης.
2. Επιστροφή δύο ενοικίων για εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτές ανεξαρτήτως εισοδήματος
Οι περίπου 50.000 γιατροί, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς που υπηρετούν «εκτός έδρας» στην Περιφέρεια θα δικαιούνται μια επιπλέον επιστροφή ενοικίου κάθε χρόνο ξεκινώντας αναδρομικά από το 2025. Έτσι μόνο για φέτος οι παραπάνω δημόσιοι λειτουργοί θα πάρουν πίσω συνολικά τρία ενοίκια (ένα ειδικό για το 2025, το ειδικό του 2026 καθώς και τη γενική επιστροφή του 2026). Η ειδική επιστροφή σε εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτές δεν έχει εισοδηματικά κριτήρια.
3. Αναβάθμιση κρατικών κτιρίων σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές ώστε να δημιουργηθούν κατοικίες για δημόσιους υπαλλήλους
Μέσω του ΕΣΠΑ προωθούνται προγράμματα επιδότησης στις Περιφέρειες και τους Δήμους για την αναβάθμιση και την αλλαγή χρήσης κρατικών κτηρίων ώστε αυτά να μετατραπούν σε κατοικίες για τους δημοσίους υπαλλήλους. Τα προγράμματα αυτά θα ξεκλειδώσουν με την ενδιάμεση αναθεώρηση του ΕΣΠΑ και αναμένεται να ξεκινήσουν μέσα στη χρονιά.
4. Επιπρόσθετοι περιορισμοί στη βραχυχρόνια μίσθωση
Από τη 1η Μαρτίου θα επεκταθεί και στο κέντρο της Θεσσαλονίκης η αναστολή έκδοσης νέων αδειών βραχυχρόνιας μίσθωσης που ισχύσει σήμερα στα 1ο, 2ο και 3ο Δημοτικά Διαμερίσματα του Δήμου Αθηναίων.
Επίσης από φέτος η άδεια βραχυχρόνιας μίσθωσης δεν θα θεωρείται στοιχείο του ακινήτου. Αν ένα ακίνητο που βρίσκεται σε ζώνη απαγόρευσης μεταβιβαστεί, είτε με αγοραπωλησία είτε με γονική παροχή είτε με κληρονομιά, διαγράφεται από το Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης και δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί ως Airbnb.
5. Νέο πλαίσιο κινήτρων για περισσότερες ιδιωτικές επενδύσεις στον τομέα της προσιτής στέγης
Αναμένεται να θεσμοθετηθεί ένα νέο πλαίσιο κινήτρων για να στραφούν περισσότερες ιδιωτικές επενδύσεις στον τομέα της προσιτής στέγης. Οι κατασκευαστικές εταιρείες θα μπορούν πλέον να χτίζουν διαμερίσματα ή να μετατρέπουν σε κατοικίες υφιστάμενα κτήρια αποκλειστικά προς ενοικίαση για 10 χρόνια και τα έσοδα από αυτά τα μισθώματα θα εκπίπτουν από τον φόρο εισοδήματος του νομικού προσώπου.
6. Πολεοδομικές ρυθμίσεις για τη γρήγορη μετατροπή υφιστάμενων ακινήτων προς οικιστική χρήση
Το υπουργείο Περιβάλλοντος αναμένεται να παρουσιάσει σύντομα μία πολεοδομική πρόβλεψη που θα επιτρέπει τη γρήγορη μετατροπή υφιστάμενων ακινήτων τα οποία δεν ήταν μέχρι σήμερα προς οικιστική χρήση. Στόχος είναι να μπορεί να γίνεται εύκολα και γρήγορα η μετατροπή αναξιοποίητων κτηρίων (π.χ. βιομηχανικά κτήρια) σε κατοικίες.
Συνεχής παρακολούθηση
Οι παρεμβάσεις έχουν ως βασικό στόχο την αύξηση της προσφοράς κατοικιών με το άνοιγμα των κλειστών διαμερισμάτων και τη δημιουργία νέων οικονομικών κατοικιών. Όμως όπως εξηγούν στο insider.gr παράγοντες του υπουργείου Οικονομικών η διαδικασία παραμένει δυναμική και συνέχει επανεξετάζονται τα στοιχεία. Αν και σε πρώτη φάση αποκλείονται δραστικές κινήσεις όπως η επιβολή κάποιου πλαφόν στις αυξήσεις των ενοικίων δεν μένει εκτός του τραπεζιού η περαιτέρω μείωση της φορολογίας εισοδήματος από ενοίκια, με βασική όμως προϋπόθεση τη δήλωση των πραγματικών μισθωμάτων. Ακόμη, εντός του κάδρου αν και εφόσον χρειαστεί βρίσκονται και επιπλέον ρυθμίσεις για την βραχυχρόνια μίσθωση.
