Η ολοκλήρωση του δανειακού σκέλους του Ταμείου Ανάκαμψης αφήνει μια σημαντική δεξαμενή επενδυτικών σχεδίων να αναζητά νέα χρηματοδοτική διέξοδο, χωρίς να υπάρχει αντίστοιχος μηχανισμός χρηματοδότησης για τις μεγάλες επιχειρήσεις.
Επενδυτικά σχέδια συνολικού ύψους περίπου 4,5 δισ. ευρώ δεν κατάφεραν να εξασφαλίσουν φθηνή χρηματοδότηση μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και καλούνται πλέον να αναζητήσουν εναλλακτικές λύσεις. Πρόκειται για επενδύσεις που καλύπτουν όλο το φάσμα της επιχειρηματικής δραστηριότητας, από μικρά και μεσαία επιχειρηματικά σχέδια έως μεγάλες κοινοπρακτικές επενδύσεις, με ισχυρότερη παρουσία ωστόσο στους κλάδους ενέργειας και τουρισμού, σύμφωνα τραπεζικά στελέχη.
«Τριμάρουν» τα επενδυτικά πλάνα
Ένα μέρος αυτών διαθέτει τα χαρακτηριστικά ώστε να προχωρήσει με όρους αγοράς, με αμοιβαίες υποχωρήσεις από τράπεζες (τιμολόγηση) και εταιρείες (IRR). Όπως είχε αναδείξει το insider.gr τα δάνεια του RRF χορηγούνται με σταθερό επιτόκιο από 0,35% έως 1,50%, ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και τη γεωγραφική περιοχή της επένδυσης, για μέση διάρκεια περίπου δέκα ετών. Την ίδια στιγμή, τα επιτόκια βάσης για αντίστοιχη δεκαετή χρηματοδότηση, πριν καν προστεθεί το spread, κινούνται σήμερα κοντά στο 2,9%, δημιουργώντας εξαρχής gap της τάξεως του 1,9%.
Εάν προστεθεί και ένα μέσο spread περίπου 1,4% - το οποίο κυμαίνεται μεταξύ 0,9% και 1,8% ανάλογα με την πιστοληπτική αξιολόγηση της επιχείρησης ή του επενδυτικού σχεδίου - η συνολική διαφορά κόστους έναντι του RRF προσεγγίζει πλέον τις 3,3 ποσοστιαίες μονάδες. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι για κάθε 1 εκατ. ευρώ χρηματοδότησης που θα χρειαστεί να υποκαταστήσει δάνειο του Ταμείου Ανάκαμψης με συμβατικό τραπεζικό δανεισμό, το πρόσθετο κόστος ανέρχεται περίπου σε 33 χιλ. ευρώ ετησίως ή περίπου 330 χιλ. ευρώ στη δεκαετία.
Κατά συνέπεια, για σημαντικό αριθμό έργων, η μετάβαση από το χαμηλό κόστος χρηματοδότησης του RRF στα σημερινά επιτόκια μεταβάλλει ουσιωδώς τα οικονομικά δεδομένα των επενδύσεων. Ως αποτέλεσμα, αρκετά σχέδια αναμένεται να επανασχεδιαστούν, ενώ τα περισσότερα εκτιμάται ότι θα υλοποιηθούν σε μικρότερη κλίμακα από αυτή που είχε αρχικά προβλεφθεί, σύμφωνα με στελέχη μεγάλων επιχειρηματικών χορηγήσεων.
Το βασικό ερώτημα, είναι αν θα υπάρξει διάδοχο σχήμα χρηματοδότησης που θα μπορέσει να καλύψει, έστω και μερικώς, το κενό που αφήνει το δανειακό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης, αν και δύσκολα θα αφορά τις μεγάλες επιχειρήσεις. Η αγορά αναμένει τις πρωτοβουλίες που ενδέχεται να αναλάβει το οικονομικό επιτελείο, προκειμένου να διαμορφωθεί ένα νέο πλαίσιο χρηματοδοτικής στήριξης. Ωστόσο, τραπεζικές πηγές εκτιμούν ότι, ακόμη και αν υπάρξει νέα παρέμβαση, δύσκολα θα μπορέσει να αποκτήσει την κλίμακα και τα χαρακτηριστικά του Ταμείου Ανάκαμψης.
Μπαλαντέρ (;) ο Αναπτυξιακός...
Υπό τις παρούσες συνθήκες, το βάρος αναμένεται να μεταφερθεί κυρίως στους πόρους του Κλιματικού Ταμείου και του ΕΣΠΑ. Πρόκειται, όμως, για χρηματοδοτικά εργαλεία διαφορετικής φιλοσοφίας και στόχευσης, τα οποία μπορούν να στηρίξουν συγκεκριμένες κατηγορίες επενδύσεων, χωρίς να αναπληρώνουν πλήρως το χρηματοδοτικό κενό που αφήνει η ολοκλήρωση του δανειακού σκέλους του RRF.
Από την άλλη, παράγοντες της αγοράς ποντάρουν μερικώς στην επανενεργοποίηση πιο παραδοσιακών εργαλείων κρατικής ενίσχυσης. Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στον νέο Αναπτυξιακό, ο οποίος, σε αντίθεση με το RRF, βασίζεται σε εθνικούς πόρους και όχι σε ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, ενώ δεν διαθέτει την ίδια χρηματοδοτική κλίμακα και δυναμική. O Αναπτυξιακός αναμένεται να αποτελέσει εκ νέου το βασικό εργαλείο στήριξης μεγάλων επενδυτικών σχεδίων, σε τομείς όπως η βιομηχανία, η ενέργεια, οι υποδομές και οι σύγχρονες παραγωγικές μονάδες καθώς τα ποσοστά επιδότησης - ή φοροαπαλλαγών - μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να φθάσουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Το υπόλοιπο της χρηματοδοτικής δομής καλύπτεται από ίδια κεφάλαια και τραπεζικό δανεισμό, με τις τράπεζες να καλούνται εκ νέου να διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο στη μόχλευση των επενδυτικών σχεδίων.
