Με ορίζοντα τον Ιούνιο προχωρά η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ, με το χρονοδιάγραμμα Μαΐου - Ιουνίου να θεωρείται δεδομένο από την αγορά. Το ανοιχτό ζήτημα αφορά τη χρηματοδότηση της συμμετοχής του Δημοσίου και το αν αυτή θα καλυφθεί μέσω του Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, σε μια φάση όπου τα περιθώρια στενεύουν.
Σύμφωνα με πηγές του ΥΠΕΝ, η ελληνική πλευρά έχει ήδη προχωρήσει σε πολύμηνες τεχνικές συζητήσεις με τα κλιμάκια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με στόχο να ενταχθεί στην επικείμενη αναθεώρηση του ελληνικού σχεδίου η κάλυψη της κρατικής εισφοράς στην ΑΜΚ, η οποία αποτελεί μέρος της συνολικής αύξησης ύψους 1 δισ. ευρώ.
Η ανάγκη για κεφαλαιακή ενίσχυση συνδέεται άμεσα με το επενδυτικό πρόγραμμα του Διαχειριστή, το οποίο έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Όπως έχει επισημάνει και η διοίκηση, η μεγάλη ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης με το ηπειρωτικό σύστημα αποτελεί ήδη ένα έργο-ορόσημο, που αλλάζει τη λειτουργία της αγοράς, μειώνοντας το κόστος ηλεκτροπαραγωγής και ενισχύοντας την ασφάλεια εφοδιασμού.
Την ίδια στιγμή, στην επόμενη φάση περνά ένα από τα πιο απαιτητικά projects του ΑΔΜΗΕ, η διασύνδεση των Δωδεκανήσων, η οποία ανεβάζει περαιτέρω τον επενδυτικό πήχη και τις ανάγκες χρηματοδότησης. Το συνολικό επενδυτικό πρόγραμμα κινείται πλέον σε επίπεδα που ξεπερνούν τα 7 δισ. ευρώ, αποτυπώνοντας τη μετάβαση του Διαχειριστή σε μια φάση συνεχούς επέκτασης και αναβάθμισης του δικτύου. Σε αυτό το περιβάλλον, η ΑΜΚ αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση ώστε το σύστημα να μπορέσει να ακολουθήσει χωρίς καθυστερήσεις τη διείσδυση των ΑΠΕ και τις αυξημένες ανάγκες του ηλεκτρικού συστήματος.
Μάιος για το Δημόσιο, Ιούνιος για την αγορά
Το χρονοδιάγραμμα της αγοράς είναι πλέον κλειδωμένο. Ο Μάιος αποτελεί το σημείο καμπής για το Δημόσιο καθώς εκεί τοποθετείται η εισφορά κεφαλαίων και οι βασικές εταιρικές αποφάσεις. Από εκεί και πέρα, η διαδικασία περνά στην αγορά, με στόχο να ανοίξει το βιβλίο προσφορών μέσα στον Ιούνιο και η αύξηση να έχει ολοκληρωθεί πριν το τέλος του μήνα.
Η κατανομή της ΑΜΚ έχει ουσιαστικά κλειδώσει: το Δημόσιο αναμένεται να καλύψει το 51,1% της αύξησης, δηλαδή 511 εκατ. ευρώ, η State Grid το 24%, δηλαδή 240 εκατ. ευρώ, ενώ το υπόλοιπο 25% θα καλυφθεί από την αγορά μέσω της δημόσιας προσφοράς. Το ερώτημα δεν είναι αν θα γίνει αλλά πώς θα χρηματοδοτηθεί.
Τα έργα που «τραβάνε» το 1 δισ.
Η αύξηση δεν είναι λογιστική κίνηση. Πίσω της βρίσκεται ένα επενδυτικό πρόγραμμα που έχει αλλάξει κλίμακα. Διασυνδέσεις νησιών, ενίσχυση του ηπειρωτικού δικτύου, διεθνή καλώδια και προσαρμογή σε ένα σύστημα με ολοένα και περισσότερες ΑΠΕ δημιουργούν ανάγκες που δεν μπορούν να καλυφθούν με τα σημερινά έσοδα του Διαχειριστή.
Έργα έχουν ήδη ξεκινήσει, άλλα βρίσκονται σε φάση υλοποίησης και αρκετά «τρέχουν» με ορίζοντα τα επόμενα χρόνια. Το κοινό στοιχείο είναι ότι το δίκτυο πρέπει να προλάβει την παραγωγή, διαφορετικά οι πιέσεις στο σύστημα θα ενταθούν.
Γιατί η πρόταση «κουμπώνει» στην Κομισιόν
Η ελληνική πλευρά πατά σε ένα ισχυρό επιχείρημα: τα δίκτυα μεταφοράς δεν είναι απλώς υποδομή, είναι προϋπόθεση για την ενεργειακή μετάβαση. Χωρίς ενίσχυση των δικτύων, η διείσδυση των ΑΠΕ «κολλάει», οι περικοπές αυξάνονται και η αγορά δεν λειτουργεί ομαλά.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη δώσει προτεραιότητα σε επενδύσεις που ενισχύουν τις διασυνδέσεις και την ανθεκτικότητα των συστημάτων. Αυτό είναι το στοιχείο που κάνει την ελληνική πρόταση να θεωρείται ότι έχει ένα σαφές έρεισμα.
Το δύσκολο κομμάτι δεν έχει κλείσει
Εκεί που αρχίζουν τα δύσκολα είναι η μορφή της χρηματοδότησης. Η ένταξη της συμμετοχής του Δημοσίου σε μια αύξηση κεφαλαίου δεν είναι κλασική επιδότηση έργου και περνά από αυστηρό έλεγχο. Η Κομισιόν θα ζητήσει σαφή σύνδεση των κεφαλαίων με συγκεκριμένα έργα και ορόσημα, καθώς και διασφάλιση ότι δεν δημιουργούνται ζητήματα κρατικής ενίσχυσης.
Ταυτόχρονα, το ρολόι του Ταμείου Ανάκαμψης πιέζει. Τα ορόσημα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως τον Αύγουστο του 2026, κάτι που σημαίνει ότι κάθε νέα ένταξη πρέπει να «τρέχει» άμεσα και να αποδεικνύει ότι μπορεί να απορροφήσει πόρους σε πολύ σύντομο χρόνο.
Δύο ρολόγια που μετρούν ταυτόχρονα
Η ΑΜΚ προχωρά με ορίζοντα το καλοκαίρι και θεωρείται ώριμη να ολοκληρωθεί. Από την άλλη, στις Βρυξέλλες εξελίσσεται μια διαδικασία που θα κρίνει αν το Δημόσιο θα καλύψει τη συμμετοχή του με ευρωπαϊκούς ή εθνικούς πόρους.
Η υπόθεση του ΑΔΜΗΕ μπαίνει έτσι σε φάση αντίστροφης μέτρησης με δύο παράλληλα deadlines: τον Ιούνιο για την αγορά και το καλοκαίρι του 2026 για το Ταμείο Ανάκαμψης.
