advertorial

Ερντογάν: Επιστροφή στο «μεγάλο παζάρι»

Newsroom
Μοιράσου το
Ερντογάν: Επιστροφή στο «μεγάλο παζάρι»
Ο εκβιασμός της Τουρκίας για την ένταξη Σουηδίας- Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ ενοχλεί. Σε βαθμό που φωνές από think tanks, ζητούν την αποβολή της από τη Συμμαχία.

Η οργή που προκλήθηκε από την προσπάθεια της Τουρκίας να εμποδίσει την ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ είναι κατανοητή. Ωστόσο, όπως αναφέρει ο Ρόμπερτ Έλλις σε ανάλυσή του που μεταδίδει η Ahval, δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει αυτό. Το 2009, η Τουρκία προσπάθησε να εμποδίσει τον διορισμό του Δανού πρωθυπουργού Άντερς Φογκ Ράσμουσεν ως γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ λόγω του ρόλου του στην κρίση που είχε προκληθεί από τη δημοσίευση σκίτσων του προφήτη Μωάμεθ το 2005.

Το 2019, η Τουρκία απείλησε να ακυρώσει τα σχέδια του ΝΑΤΟ για την άμυνα της Πολωνίας και των χωρών της Βαλτικής, εκτός εάν χαρακτήριζε τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF) υπό την ηγεσία των Κούρδων ως τρομοκράτες. Τώρα, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ισχυρίζεται ότι η Φινλανδία και η Σουηδία είναι χώρες που «φιλοξενούν τρομοκρατικές οργανώσεις».

Ο επικεφαλής σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής και εκπρόσωπος του Τούρκου προέδρου, ο Ιμπραήμ Καλίν, έχει επίσης ανάγει το θέμα σε ζήτημα εθνικής ασφάλειας.

Η αντιπαράθεση που έχει προκύψει, φυσικά, εγείρει το ερώτημα τι θέλει η Τουρκία για να μπορέσει να συναινέσει στην ένταξη των δύο χωρών στη Συμμαχία, χωρίς να απολέσει τα προσχήματα που έχει θέσει. Ή μάλλον, τι είναι αυτό που είναι διατεθειμένος να δεχτεί ο Ερντογάν, για το οποίο, με την Τουρκία ως μέλος του ΝΑΤΟ, είναι ένα στοίχημα υψηλού διακυβεύματος.

Αντιμέτωπος τόσο με τις βουλευτικές όσο και τις προεδρικές εκλογές του επόμενου έτους, ο πρόεδρος της Τουρκίας κάθεται σε μια πυριτιδαποθήκη: Την οικονομία. Και όποια κίνηση κι αν κάνει, για παράδειγμα, στην εξωτερική πολιτική, μπορεί να έχει αρνητικό αποτέλεσμα. Τα ακαθάριστα συναλλαγματικά αποθέματα της κεντρικής τράπεζας έχουν ενισχυθεί από συμφωνίες ανταλλαγής νομισμάτων με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Νότια Κορέα και άλλες χώρες, αλλά στην πραγματικότητα η κίνηση δεν έφερε τα προσδοκώμενα αποτελέσματα.

Την περίοδο 2019-2020, η κεντρική τράπεζα «έκαψε» 128 δισ. δολάρια σε αποθεματικά για να στηρίξει τη λίρα, ενώ παράλληλα η Τουρκία έχει 124 δισ. δολάρια βραχυπρόθεσμο χρέος, επομένως οι προοπτικές είναι δυσοίωνες. Η τουρκική λίρα είναι το τρίτο νόμισμα με τις χειρότερες επιδόσεις στον κόσμο φέτος, μετά τη ρουπία της Σρι Λάνκα και το σέντι της Γκάνας, και οι αντιρρήσεις του Ερντογάν για την ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ έχουν ρίξει πάνω από 2% από την αξία της μέσα σε μια εβδομάδα.

Σύμφωνα με τον Έλλις, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Ερντογάν εκμεταλλεύεται την «ενοχλητική» (για τη Δύση) αξία της Τουρκίας, αλλά τι ελπίζει να κερδίσει;

Δεν έχει θέση

Σύμφωνα με τον Μάικλ Ρούμπιν, ανώτερο συνεργάτη στο American Enterprise Institute (AEI), αναζητά μια «δωροδοκία». Και αυτή δεν είναι άλλη από τα F-16 που ζητά η Άγκυρα από την Ουάσινγκτον. Στην ανάλυση του, ο Ρούμπιν τονίζει ότι η Δύση οφείλει να μην προχωρήσει στη «δωροδοκία», καθώς έτσι θα νομιμοποιήσει τις τακτικές του Ερντογάν. Μάλιστα πηγαίνει και ένα βήμα παρακάτω, αφού σε άρθρο του στην Washington Post καλεί σε αποβολή της Τουρκίας από το ΝΑΤΟ, αναλύοντας τους λόγους που η Άγκυρα δεν έχει θέση στη Συμμαχία.

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Ντάνιελ Πάιπς, πρόεδρος του Φόρουμ Μέσης Ανατολής, καθώς αποκαλεί τη στάση της Τουρκίας «εκβιασμό». Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, εμμέσως πλην σαφώς η Τουρκία λέει στις ΗΠΑ «δώστε μας αυτό που θέλουμε, για να σας δώσουμε αυτό που θέλετε». Σύμφωνα με τον Πάιπς, είναι ώρα η Τουρκία να αποβληθεί από το ΝΑΤΟ. «Ας πάει με τη Ρωσία, ας πάει με την Κίνα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Όπως κατέστησε σαφές ο Νέιτ Σένκαν πριν από πέντε χρόνια- ο διευθυντής του ινστιτούτου για τη Δημοκρατία Freedom House με έδρα την Ουάσινγκτον- η ομηρεία είναι χαρακτηριστικό της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής. Τότε ήταν ο Αμερικανός ευαγγελικός πάστορας Άντριου Μπράνσον που κρατήθηκε, για να χρησιμοποιηθεί ως αντάλλαγμα για τον Τούρκο ιμάμη Φετουλάχ Γκιουλέν, ο οποίος κατηγορείται από την τουρκική κυβέρνηση ότι ήταν ο υποκινητής της απόπειρας πραξικοπήματος τον Ιούλιο του 2016.

Όπως εξήγησε τότε ο Ερντογάν στις Ηνωμένες Πολιτείες: «Έχετε έναν άλλο πάστορα στα χέρια σας (σσ. τον Γκιουλέν). Δώστε μας αυτόν τον πάστορα και θα κάνουμε ό,τι μπορούμε με την τουρκική δικαιοσύνη για να σας δώσουμε τον δικό σας».

Με το ένα μάτι στραμμένο στους Ευαγγελικούς, η αντίδραση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ήταν ακλόνητη. Επιβλήθηκαν κυρώσεις σε δύο κορυφαίους Τούρκους υπουργούς, με αποτέλεσμα η τουρκική λίρα και το 10ετές ομόλογο αναφοράς να φτάσουν σε ιστορικό χαμηλό. Εκείνο το έτος, η λίρα που ήταν ήδη δεχόταν πιέσεις, έπεσε σχεδόν 40% έναντι του δολαρίου. Συνέπεια των αμερικανικών πιέσεων ήταν ο πάστορας Μπράνσον να αφεθεί ελεύθερος.

Ο πρεσβευτής Έρικ Έντελμαν (υπηρέτησε στην Άγκυρα επί προεδρίας Μπους του νεότερου), σύμβουλος στο Εβραϊκό Ινστιτούτο Εθνικής Ασφάλειας της Αμερικής (JINSA), θεωρεί ότι ο Ερντογάν επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση του στο εσωτερικό, αναζητώντας παράλληλα μοχλό πίεσης τόσο με τη Δύση, όσο και με τη Ρωσία.

Κατά την άποψη του Έντελμαν, η Τουρκία παραμένει ένας απρόβλεπτος και αναξιόπιστος σύμμαχος σε μια κρίσιμη γεωστρατηγική τοποθεσία. Αυτό επιβεβαιώνεται από έκθεση του Clingendael (του Ολλανδικού Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων), η οποία δεν προμηνύει καλά νέα για την προοπτική σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς εστιάζει στις τουρκικές γεωπολιτικές βλέψεις στην Κύπρο.

Αναφορικά με τον ισχυρισμό του Ερντογάν ότι η Φινλανδία και η Σουηδία λειτουργούν ως «ξενώνες» για τρομοκρατικές οργανώσεις, υπάρχει μια πρόσθετη διάσταση. Σύμφωνα με τη σουηδική εφημερίδα Expressen και τον αρχισυντάκτη της Ahval, Yavuz Baydar, το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών υπέβαλε κατάλογο με 21 Τούρκους αντιφρονούντες που έχουν καταφύγει στη Σουηδία και τους οποίους η Τουρκία θα ήθελε να εκδοθούν. Υπάρχει επίσης ένας αριθμός ατόμων των οποίων η έκδοση έχει ζητηθεί από τη Φινλανδία.

Δεδομένης της στάσης της Σουηδίας για τα ανθρώπινα δικαιώματα, θεωρείται απίθανο να ικανοποιηθούν οι τουρκικές απαιτήσεις.

«Δεν είμαστε έμποροι χαλιών»

Στο παρελθόν, σε μια σύνοδο κορυφής της ΕΕ τον Δεκέμβριο του 2004, η συμφωνία για την ημερομηνία έναρξης της ενταξιακής διαδικασίας της Τουρκίας σχεδόν εκτροχιάστηκε όταν ο Ερντογάν, τότε πρωθυπουργός, αρνήθηκε να αναγνωρίσει την Κύπρο. Αγανακτισμένος ο υπουργός Εξωτερικών του Λουξεμβούργου, Ζαν Άσελμπορν, αναφώνησε: «Δεν είμαστε έμποροι χαλιών εδώ στην Ευρώπη».

Ο Henri Barkey, ανώτερος συνεργάτης στο Council on Foreign Relations, πιστεύει ότι ο Ερντογάν θα υποχωρήσει κάτω από τεράστιες πιέσεις και θα αποδεχτεί ορισμένες παραχωρήσεις που θα σώσουν τα προσχήματα.

Ωστόσο, καταλήγει ο Έλλις, ας μην έχουμε την παραμικρή αμφιβολία ότι ο Ερντογάν επέστρεψε στο «μεγάλο παζάρι». Μένει να δούμε πώς θα εξελιχθεί.

Επιμέλεια Τέρρυ Μαυρίδης

Ακολουθήστε το insider.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.

Όλες οι ειδήσεις

12:32

Πυρκαγιά σε χαμηλή βλάστηση στην Ύδρα - Καλύτερη η εικόνα της φωτιάς στο Άγιο Όρος

12:20

Οι πληρωμές από e-ΕΦΚΑ, τη ΔΥΠΑ και τον ΟΠΕΚΑ, μέχρι την 1η Ιουλίου

12:10

Συνάντηση του Δένδια με τον ΥΠΕΞ της Αρμενίας

11:53

Κομισιόν σε Γερμανία: Αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης χωρίς υποχωρήσεις στους κλιματικούς στόχους

11:43

Τζόνσον για πόλεμο: Η νίκη της Ρωσίας θα έχει μεγαλύτερο κόστος από την επισιτιστική και ενεργειακή κρίση

11:30

Συνάντηση Σταϊκούρα με την Επίτροπο Ανταγωνισμού της ΕΕ, Μαργκρέτε Βεστάγκερ

11:24

Κοντά στους 45.000 οι Ουκρανοί πρόσφυγες στην Ελλάδα

11:11

G7: Επίσημα οι κυρώσεις στις εισαγωγές ρωσικού χρυσού - Πλήγμα δισ. δολαρίων στη Μόσχα

11:00

Γαλλία: Ο Μακρόν ξεκινά τις προσπάθειες για σχηματισμό κυβέρνησης

10:44

Πόλεμος στην Ουκρανία: Ρωσικοί βομβαρδισμοί στο Κίεβο, με την παρουσία του Μπάιντεν στην Ευρώπη

10:34

Φυσικό αέριο: Σταθερές οι παραδόσεις της Gazprom στην αγορά της Ευρώπης

10:23

Εξάρχεια: Τραυματίας αστυνομικός από επίθεση με μολότοφ - 2 προσαγωγές

10:15

Goldman Sachs: Οι περικοπές των καταναλωτών αρχίσουν να επηρεάζουν τα κέρδη των επιχειρήσεων

10:00

G7: Η Βρετανία, οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και η Ιαπωνία θα απαγορεύσουν τις εισαγωγές ρωσικού χρυσού

09:51

Κικίλιας: Άνοδος της τουριστικής κίνησης 3,2% τον Μάιο σε σχέση με το 2019

09:43

Πακιστάν: Προς νέο κύμα κορονοϊού; - Στο 2,81 ο δείκτης μεταδοτικότητας της νόσου

09:32

Ανατιμήσεις: Μάρκετινγκ και πληθωρισμός ορίζουν τις συσκευασίες των προϊόντων στο ράφι

09:23

Σκρέκας για ρήτρα αναπροσαρμογής: Η μείωση θα φανεί στους λογαριασμούς από 1η Αυγούστου

09:11

Ανοδικά κινείται η κατανάλωση καυσίμων παρά την αύξηση των τιμών

09:04

Αντίβαρο επενδύσεων, τουρισμού και φορο-ελέγχων για να διασφαλισθεί το νέο πακέτο μέτρων στήριξης- Τα σχέδια και οι κίνδυνοι

08:51

Με ταχύτατους ρυθμούς η επέκταση Μασούτη στη νησιωτική Ελλάδα – Τα νέα καταστήματα

08:50

ΟΑΚΑ: Ποιες… φθορές σπεύδει να αποκαταστήσει το ΤΑΙΠΕΔ μέσω του PPF

08:49

Ανακύκλωση: Τα υλικά «πρωταγωνιστές» του 2022 και οι νέες τάσεις

08:48

Βρετανία: Ο Τζόνσον ζητά από την G7 να μην «εγκαταλείψει» την Ουκρανία

08:43

Πώς η αύξηση των εργαζόμενων συνταξιούχων θα «ισοφαρίσει» την μείωση των γεννήσεων

08:43

Power Pass, Fuel Pass και αντικατάσταση ηλεκτρικών συσκευών - Οι προϋποθέσεις και οι κρίσιμες ημερομηνίες

22:51

Έρευνα: Σημαντική για τους νέους Έλληνες η συνύπαρξη και η κοινωνική ένταξη διαφορετικών πολιτισμών

22:27

ΥΠΑΑΤ: Νέα μέτρα για τη στήριξη των κτηνοτρόφων

21:59

EY: Ποιο είναι το μόνιμο βαρομετρικό χαμηλό στην επιχειρηματική ατμόσφαιρα

21:20

Σύρος: Τα διατηρητέα της Ερμούπολης εκπέμπουν SOS