Το 82,6% του συνολικού προϋπολογισμού του ΕΣΠΑ 2021-2027 για την Ελλάδα έχει δεσμευτεί σε έργα, ενώ πολλές προσκλήσεις βρίσκονται σε διαδικασία προκήρυξης, όπως αναφέρεται στην έκθεση για την Ελλάδα που εκδόθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο του εαρινού πακέτου για το ευρωπαϊκό εξάμηνο. Παράλληλα, όπω σημειώνεται στην έκθεση το ένα τρίτο των περίπου 1,9 δισ. ευρώ που ανακατευθύνθηκαν στις νέες στρατηγικές προτεραιότητες της ΕΕ στο πλαίσιο της ενδιάμεσης αναθεώρησης του ΕΣΠΑ κατευθύνονται στην άμυνα και ειδικά στην στρατιωτική κινητικότητα.
Όπως σημειώνει η Κομισιόν, το ΕΣΠΑ είναι μια από τις πιο βασικές δημοσίων επενδύσεων στην χώρα με την συνεισφορά της ΕΕ στην πολιτική συνοχής για την Ελλάδα την περίοδο 2021-2027 να φτάνει τα 20,5 δισ. ευρώ. Το ποσό μαζί με την εθνική συγχρηματοδότηση φτάνει τα 25,7 δισ. ευρώ ή περίπου το 8,5% του ΑΕΠ της Ελλάδας το 2024. Στην έκθεση σημειώνεται ακόμη πως η Ελλάδα είναι μια από τις πέντε κορυφαίες χώρες της ΕΕ στην απορρόφηση των κονδυλίων του ΕΣΠΑ.
Πού κατευθύνονται οι πόροι
Τα σχεδόν 4 δισ. ευρώ φτάνει η χρηματοδότηση για έργα έρευνας, καινοτομίας, ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας μικρομεσαίων επιχειρήσεων και υποστήριξη των περιφερειών που πλήττονται περισσότερο από τη ενεργειακή μετάβαση. Περίπου 34.000 επιχειρήσεις έχουν ήδη λάβει έγκριση για την χρηματοδότηση των επενδυτικών τους σχεδίων.
Στα 5,6 δισ. ευρώ ανέρχεται η χρηματοδότηση για έργα βιώσιμης μετάβασης. Από αυτά, περίπου 1,3 δισ. ευρώ κατευθύνονται σε έργα πόσιμου νερού και επεξεργασίας λυμάτων, τα οποία εκτιμάται ότι θα βελτιώσουν τις υποδομές για 500.000 πολίτες, ενώ άλλα 1,3 δισ. ευρώ διατίθενται για παρεμβάσεις ενεργειακής απόδοσης.
Παράλληλα, στους τομείς των δεξιοτήτων, θέσεων εργασίας και κοινωνικής δικαιοσύνης, 1,6 δισ. ευρώ έχουν διατεθεί για τη διασύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασία. Ακόμη, 1,7 δισ. ευρώ κατευθύνονται στην ενίσχυση της πρόσβασης στην απασχόληση και 360 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση της υλικής στέρησης. Σύμφωνα με την έκθεση, προωθούνται παρεμβάσεις ενίσχυσης της υλικοτεχνικής υποδομής για την εκπαίδευση που θα ωφελήσουν περίπου 423.000 μαθητές, ενώ έχει ενισχυθεί περαιτέρω η ανάπτυξη υπηρεσιών πρωτοβάθμιας και μακροχρόνιας φροντίδας.
Η αναθεώρηση και η στροφή στην άμυνα
Μετά από την ενδιάμεση αναθεώρηση του ΕΣΠΑ που ολοκληρώθηκε πρόσφατα, περίπου 1,9 δισ. ευρώ κατευθύνθηκαν στις νέες στρατηγικές προτεραιότητες της Ένωσης. Το ένα τρίτο αυτού του ποσού, δηλαδή 634 εκατ. ευρώ, κατευθύνεται προς την άμυνα και ειδικότερα τη στρατιωτική κινητικότητα κατά μήκος των κύριων διαδρόμων της ΕΕ.
«Πέρα από την άμυνα, η αναθεώρηση ενισχύει δράσεις για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας μέσω της στήριξης κρίσιμων τεχνολογιών, την καλύτερη διαχείριση υδάτων, τις ενίσχυσης της ενεργειακής απόδοσης και τη βελτίωσης της ενεργειακή διασύνδεση για την ασφάλεια εφοδιασμού με καθαρή ηλεκτρική ενέργεια, καθώς και πρόσθετες επενδύσεις σε πιο προσιτή στέγαση. Ξεχωριστοί πόροι κατευθύνονται στην ανάπτυξη κρίσιμων τεχνολογιών στο πλαίσιο της πλατφόρμας Strategic Technologies for Europe Platform (STEP) και στην εξειδίκευση εργαζομένων για την αμυντική βιομηχανία, την κυβερνοασφάλεια και την πολιτική προστασία», αναφέρεται ακόμη στην έκθεση της Κομισιόν.
