Μια μεγάλη συμφωνία, τόσο σε επίπεδο ονόματος του εταίρου, όσο και ουσίας σε σχέση με τις δυνητικές συνεργασίες και συνέργειες που μπορούν να προκύψουν, η οποία στοχεύει στην περαιτέρω επέκταση των δραστηριοτήτων που καλύπτουν ολόκληρο τον κύκλο του νερού, από την παροχή πόσιμου νερού έως την επεξεργασία των λυμάτων, με ιδιαίτερη έμφαση στη βιωσιμότητα, ανακοίνωσε χτες ο όμιλος Aktor με partner το ισχυρό γαλλικό σχήμα της Suez.
Η αντιμετώπιση της λειψυδρίας αναδεικνύεται σε κεντρική προτεραιότητα και της κυβέρνησης, με τη δημοσίευση ενός ολοκληρωμένου νομοθετικού πλαισίου και την προώθηση μεγάλων έργων υδροδότησης, όπως η προκήρυξη του δημόσιου έργου «Εύρυτος».
Τι φέρνει το mega deal
Η δεδομένη και ισχυρή παρουσία, ήδη, του ομίλου Aktor, υπό τον Αλέξανδρο Εξάρχου, στον ευρύτερο τομέα υποδομών και ειδικότερα σε αυτόν της διαχείρισης υδάτινων πόρων, φαίνεται να αποκτά μεγαλύτερη διάσταση με την εισηγμένη να καταφέρνει να κάνει deal με έναν διεθνή κολοσσό, με ιστορία 160 ετών, που δραστηριοποιείται σε πολλές χώρες, παρέχοντας ένα ολοκληρωμένο φάσμα υπηρεσιών διαχείρισης υδάτων. Ενώ έχει «βάση» και στην Ελλάδα κατέχοντας άνω του 5% στην ΕΥΑΘ (εταιρεία ύδρευσης/αποχέτευσης στη Θεσσαλονίκη), αλλά και έχοντας δείξει στο παρελθόν ενδιαφέρον και για την ΕΥΔΑΠ (όταν προ αρκετών ετών «έπαιζε» θέμα μετοχοποίησης – ιδιωτικοποίησης της εισηγμένης) αλλά και συμμετέχοντας κατά καιρούς σε διαγωνισμούς και δραστηριότητες στην χώρα (π.χ. για υδάτινους πόρους, φράγματα, Ψυττάλεια). Κατά συνέπεια, οι Γάλλοι έχουν δείξει, και μάλιστα έμπρακτα, και μετοχικό ενδιαφέρον για τους εγχώριους φορείς ύδρευσης.
Η συνεργασία αυτή «ανοίγει πόρτα» σε projects, έργα, διαγωνισμούς και όποιες εξελίξεις έρχονται στην Ελλάδα (και όχι μόνο) σε ολόκληρο τον κύκλο του νερού -από την παροχή πόσιμου νερού, έως την επεξεργασία των λυμάτων- με μεγάλη έμφαση στη βιωσιμότητα, την καινοτομία και την κυκλική οικονομία. Επί της ουσίας, ο AKTOR πετυχαίνει δεδομένες ή δυνητικές αποκλειστικές συνεργασίες με τη Suez International, μέσω του Μνημονίου Συνεργασίας (MoU) για μια στρατηγική, ορισμένης διάρκειας, στον τομέα των υπηρεσιών διαχείρισης υδάτων.
Ηδη, ο όμιλος Aktor έχει παρουσία στην «αγορά» αυτήν, μέσω π.χ. της συμμετοχής του στο σχήμα (ΣΔΙΤ) για την αξιοποίηση του φράγματος Ταυρωπού (με ΑΒΑΞ μαζί), Μιναγιώτικου για αρδευτικούς κυρίως λόγους, ενώ έχει αναλάβει να φέρει εις πέρας και έργα κατασκευής φραγμάτων ανά την χώρα (π.χ. Τσικνιά στη Λέσβο κ.α.) ή και εγγειοβελτιωτικών έργων (στη Δυτική Ελλάδα). Παράλληλα, διεκδικεί έργα όπως τα ΣΔΙΤ φράγματα Ενιπέα (Θεσσαλία) και Ταυρωνίτη ποταμού (Κρήτη), αξίας 500 εκατ. ευρώ συνολικά και βέβαια, είναι σε θέση, όπως και οι άλλοι μεγάλοι όμιλοι ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ΑΒΑΞ, ΜΕΤΚΑ – Metlen ή εξειδικευμένες εταιρείες (π.χ. Μεσόγειος κ.α.) να «πιάσουν πόστο» σε κάθε τέτοιου είδους project στον κύκλο του νερού. Προφανώς, ο Aktor θα είναι και ένας από τους ομίλους που θα δώσει το παρών στην διαγωνιστική διαδικασία, όταν γίνει, για το project «Εύρυτος» που θα προωθήσει η ΕΥΔΑΠ κατά της λειψυδρίας, αλλά και σε κάθε κύκλο επενδύσεων (μερικών δις ευρώ) στον ευρύτερο αυτό τομέα.
Κατά συνέπεια, η συνεργασία με τη γαλλικό σχήμα ενισχύει τη θέση της Aktor σε Ελλάδα ή και εξωτερικό. Σε μια εποχή που τα θέματα που σχετίζονται με τη διαχείριση των υδάτινων πόρων καθίστανται από τα πιο κρίσιμα για τη βιώσιμη ανάπτυξη των κοινωνιών παγκοσμίως, η «Suez International» και η «ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ», θυγατρική του ομίλου Aktor, θα ενώσουν τις δυνάμεις τους συνεργαζόμενες και λειτουργώντας συμπληρωματικά, για να προσφέρουν ένα υψηλής ποιότητας τελικό αποτέλεσμα σε υπηρεσίες και έργα που σχετίζονται με τον τομέα των υπηρεσιών διαχείρισης υδάτων με ισχυρό αποτύπωμα βιωσιμότητας, προς όφελος της κοινωνίας και του περιβάλλοντος.
Οι partners
Για όσους παρακολουθούν τον τομέα υποδομών, είναι γνωστό ότι η «ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ», ως μία από τις μεγαλύτερες ελληνικές κατασκευαστικές εταιρείες, διαθέτει σημαντική εξειδίκευση στην κατασκευή έργων διαχείρισης υδάτων και στοχεύει στην περαιτέρω επέκταση των δραστηριοτήτων της που καλύπτουν ολόκληρο τον κύκλο του νερού. Ωστόσο, ευρέως γνωστός είναι και ο νέος συνεταίρος τους.
Η «Suez International» είναι μια διεθνής εταιρεία που δραστηριοποιείται σε πολλές χώρες, παρέχοντας ένα ολοκληρωμένο φάσμα υπηρεσιών διαχείρισης υδάτων. Όπως και χτες αναφέραμε, ε μια ιστορική διαδρομή που εκτείνεται σε περισσότερα από 160 χρόνια, ο Όμιλος Suez τοποθετείται σήμερα στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας προσπάθειας για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Ως εξειδικευμένος φορέας στις περιβαλλοντικές υπηρεσίες, η Suez αναπτύσσει και εφαρμόζει λύσεις αιχμής στους τομείς της κυκλικής οικονομίας, της διαχείρισης υδάτινων πόρων και της επεξεργασίας αποβλήτων, μετατρέποντας τις περιβαλλοντικές προκλήσεις σε ευκαιρίες ανάπτυξης για πόλεις και βιομηχανίες. Οι μέτοχοι του γκρουπ είναι: Global Infrastructure Partners (BlackRock): 40%, Meridiam (που είχε ενδιαφερθεί για υποδομές στην Ελλάδα με εταίρο π.χ. την ΑΒΑΞ): 40%, Caisse des Dépôts Group (including CNP Assurances): 20%.
Λειψυδρία: Οι υποδομές και η τεχνολογία ως μέρος μιας βιώσιμης λύσης
Όπως λένε στην αγορά αλλά και στον κλάδο των υποδομών, παρά τις έντονες βροχοπτώσεις του τελευταίου τριμήνου, η λειψυδρία εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την Ελλάδα, η οποία θέτει σε δοκιμασία τόσο τα αστικά κέντρα –και, ιδιαίτερα, την Αττική– όσο και την περιφέρεια. Η κλιματική αλλαγή, η μείωση των βροχοπτώσεων, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και η υπερκατανάλωση νερού δημιουργούν ένα νέο, πιεστικό περιβάλλον για τους υδατικούς πόρους της χώρας, η οποία κατατάσσεται πλέον στη 19η θέση παγκοσμίως ως προς τον κίνδυνο εμφάνισης λειψυδρίας.
Το ζήτημα είναι δομικό και πολυπαραγοντικό. Σύμφωνα με μελέτες για τη διαχείριση των υδάτων στην Ελλάδα, η χώρα μας κατέγραψε υπερδιπλασιασμό των απολήψεων νερού τα τελευταία χρόνια. Η αύξηση αυτή τροφοδοτείται από απώλειες στα δίκτυα διανομής (εξαιτίας παλαιότητας ή ελλιπούς συντήρησης) με αποτέλεσμα να χάνεται περίπου το 50% του πόσιμου νερού. Παράλληλα, παρατηρείται υπερκατανάλωση αρδευτικού νερού για λόγους αγροτικής παραγωγής. Η Ελλάδα δαπανά τον μεγαλύτερο όγκο νερού ανά εκτάριο στην ΕΕ, με τη γεωργία να απορροφά το 70-80% των πόρων, συχνά μέσω αναποτελεσματικών μεθόδων. Σίγουρα σημαντικό ρόλο παίζει και η μεγάλη αύξηση του τουρισμού, ιδιαίτερα στις Κυκλάδες και άλλους προορισμούς υψηλού ενδιαφέροντος όπου η ζήτηση υπερβαίνει κατά πολύ τη φέρουσα ικανότητα των τοπικών πόρων.
Η αντιμετώπιση του ζητήματος
Η δημιουργία και αναβάθμιση φραγμάτων, ταμιευτήρων και έργων ρύθμισης ροής, σε συνδυασμό με τον εκσυγχρονισμό δικτύων ύδρευσης και άρδευσης, αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για τη διασφάλιση της υδατικής επάρκειας.
Παράλληλα, η μείωση των απωλειών στα δίκτυα, η ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών και η αξιοποίηση λύσεων ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης νερού μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά την ανθεκτικότητα των υποδομών απέναντι στις πιέσεις του μέλλοντος. Η επιστημονική κοινότητα επισημαίνει ότι η λύση δεν έγκειται μόνο στην ανεύρεση νέων πόρων, αλλά στην ορθολογική διαχείριση των υφιστάμενων. Παρά τις σποραδικές βροχοπτώσεις, η απουσία επαρκών έργων ταμίευσης οδηγεί τεράστιες ποσότητες γλυκού νερού στη θάλασσα.
Στο πλαίσιο αυτό η σύμπραξη του Ομίλου Aktor, που έχει αποκλειστικό χαρακτήρα, με τον Όμιλο Suez, παγκόσμια ηγέτιδα δύναμη στην διαχείρισης υδάτων, δημιουργεί το ισχυρότερο σχήμα σε θέματα αντιμετώπισης του προβλήματος της λειψυδρίας και της διαχείρισης των υδάτων. Οι δύο Όμιλοι διαθέτουν σημαντική τεχνογνωσία και εμπειρία σε σύνθετα έργα υποδομής καλύπτοντας το σύνολο του κύκλου των υδάτινων πόρων, από την παροχή πόσιμου νερού, έως την επεξεργασία λυμάτων, με μεγάλη έμφαση στη βιωσιμότητα, την καινοτομία και την κυκλική οικονομία.
Το ευρύτερο ενδιαφέρον
Βέβαια, όπως έχουμε αναφέρει, γενικότερα οι όμιλοι υποδομών – κατασκευών εστιάζουν στον τομέα διαχείρισης υδάτινων πόρων, λόγω και των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, των καταστροφών από κακοκαιρίες αλλά και της ανάγκης για πιο ανθεκτικές υποδομές. Κατά καιρούς πολλά έχουν ακουστεί από κυβερνητικά στελέχη για την ανάγκη προώθησης έργων κατά της λειψυδρίας και… υπέρ της ορθής διαχείρισης των υδάτινων πόρων (για ύδρευση, άρδευση κ.α.) ύψους 7 έως 10 δις, που βέβαια, έχουν μακροπρόθεσμο ορίζονται και ερωτηματικά την προτεραιοποίησή τους και την εξασφάλιση απαραίτητων πόρων που θα κατευθυνθούν στην διασφάλιση επάρκειας των υδάτινων πόρων. Ο… «έρωτας» των κατασκευαστικών ομίλων για τους υδάτινους πόρους δεν είναι ξαφνικός, έστω και αν εσχάτως «φούντωσε». Από παλιότερα, λίγες δεκαετίες πριν, στελέχη ισχυρών (τότε αλλά και νυν) ομίλων είχαν εστιάσει στον τομέα αυτόν προβλέποντας ότι σε λίγα χρόνια θα αποτελέσει ένα μεγάλο πεδίο δράσης και ευκαιριών, δίνοντας μάλιστα τον κωδικό «Υδάτινοι Δρόμοι», ως παραλλαγή των… κανονικών δρόμων αλλά και για να τονίσουν το ενδιαφέρον για τον κλάδο.
Προφανώς, όπως οι επικεφαλής ή στελέχη των ίδιων των ομίλων Aktor, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ΑΒΑΞ, ΜΕΤΚΑ έχουν αναφέρει, ο τομέας υδάτινων πόρων θα είναι ένας από αυτούς, μαζί με άλλες μπίζνες, που θα συντηρήσουν τα μεγέθη (και τις προσδοκίες) των γκρουπ όταν θα ολοκληρώνονται βασικά παραδοσιακά έργα (π.χ. οδικά), φέροντας δουλειά, ανεκτέλεστο, έσοδα και ροές.
Θυμίζουμε επίσης, όπως είχε αποκαλύψει, και το ενδιαφέρον της επίσης Γαλλικής Veolia για απόκτηση μετοχικού ποσοστού στην καλή εξειδικευμένη εταιρεία Μεσόγειος. O γαλλικός κολοσσός Veolia, με δράση στους τομείς, μεταξύ άλλων, διαχείρισης υδάτων, αποβλήτων αλλά και ενέργειας, με έσοδα σχεδόν 45 δισ. ευρώ το 2024, με περίπου 215 χιλ. εργαζόμενους και παρουσία σε σχεδόν 60 χώρες, πέρυσι παρείχε σε 111 εκατ. κατοίκους πόσιμο νερό και σε 98 εκατ. εγκαταστάσεις αποχέτευσης, παρήγαγε 42 εκατομμύρια μεγαβατώρες ενέργειας και επεξεργάστηκε 65 εκατομμύρια τόνους αποβλήτων.
Ποια είναι η Suez
Με παρουσία σε 40 χώρες και μια ομάδα 40.000 εξειδικευμένων εργαζομένων, η Suez αποτελεί έναν οικονομικό και τεχνολογικό κολοσσό με ετήσια έσοδα που ανήλθαν στα 9,2 δισεκατομμύρια ευρώ το 2024. Το εύρος των υπηρεσιών της είναι καθοριστικό για την ποιότητα ζωής εκατομμυρίων πολιτών, καθώς παρέχει πόσιμο νερό σε 68 εκατομμύρια ανθρώπους, εξασφαλίζει υπηρεσίες αποχέτευσης για 44 εκατομμύρια και ανακτά ενέργεια ή πρώτες ύλες από τόνους αποβλήτων σε καθημερινή βάση.
Η Suez έχει ταυτίσει το όνομά της με μερικά από τα σημαντικότερα έργα υποδομής στον πλανήτη. Από την ιστορική κατασκευή της Διώρυγας του Σουέζ, που άλλαξε τον χάρτη των μεταφορών, μέχρι τις σημερινές εμβληματικές μονάδες αφαλάτωσης στη Μελβούρνη και τις υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις διαχείρισης υδάτων στη Σαγκάη, ο Όμιλος πρωτοστατεί στην καινοτομία. Σήμερα, η στρατηγική του εστιάζει στην ψηφιοποίηση του περιβάλλοντος, με την εγκατάσταση εκατομμυρίων έξυπνων μετρητών (smart meters) και την αξιοποίηση δεδομένων για την εξοικονόμηση πόρων, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο του ως καταλύτη για ένα πιο «πράσινο» και ανθεκτικό μέλλον.